Сарасвати, е една од главните божици во хиндуизмот, почитувана како божица на знаењето, образованието, учењето, уметноста, говорот, поезијата, музиката, прочистувањето, јазикот и културата. Заедно со божиците Лакшми и Парвати, таа го формира тројството, познато како Тридеви.Ludvik (2007), pp. 1, 11. Сарасвати е пан-индиско божество, почитувано не само во хиндуизмот, туку и во џаинизмот и будизмот.
Таа е една од истакнатите божици во ведската традиција (1500 до 500 п.н.е.) која го задржала своето значење во подоцнежниот хиндуизам. Во Ведите, нејзините карактеристики и атрибути се тесно поврзани со реката Сарасвати, што ја прави еден од најраните примери на речна божица во индиската традиција. Сарасвати е почитувана поради нејзините двојни способности да прочистува и да ја негува плодноста. Во подоцнежната ведска литература, особено Брахманите, Сарасвати се повеќе се идентификува со ведската божица на говорот, Вац, и на крајот, двете се спојуваат во единствена божица позната во подоцнежната традиција. Со текот на времето, нејзината поврзаност со реката се намалува, додека нејзината поврзаност со говорот, поезијата, музиката и културата станува се поизразена. Во класичниот и средновековниот хиндуизам, Сарасвати е првенствено се препознава како божица на учењето, уметноста и поетската инспирација и како пронаоѓач на санскритскиот јазик. Таа е поврзана со богот творец Брама, или како негова сопруга или креација. Во оваа улога, ја претставува неговата креативна моќ, давајќи ѝ на реалноста единствен и изразито човечки квалитет. Поврзана е и со димензијата на реалноста која се карактеризира со јасност и интелектуален ред. Во рамките на традицијата на Шактизмот која е ориентирана кон божицата, Сарасвати е клучна фигура и почитувана како креативен аспект на Врховната божица. Таа е значајна и во одредени традиции на Ваишнава, каде што e една од сопружниците на Вишну и му помага во неговите божествени функции. И покрај нејзините асоцијации со овие машки божества, Сарасвати се издвојува и како независна божица во пантеонот, обожувана без сопруг.
Таа е прикажана како спокојна жена со блескав бел тен, облечена во бела облека, што го претставува квалитетот на сатва (добрината). Има четири раце, од кои секоја држи симболичен предмет: книга, бројаница, тенџере со вода и музички инструмент познат како веена. Покрај неа е или бела гуска или лебед или паун. Хинду храмовите посветени на Сарасвати може да се најдат ширум светот, а едно од најраните познати светилишта е Шарада Пит (6-12 век н.е.) во Кашмир. Сарасвати сè уште е широко обожуван низ Индија, особено на нејзиниот фестивалски ден, Васан Панчами (петтиот ден од пролетта), кога студентите ја почитуваат како божица-заштитничка на знаење и образование. Традиционално, денот се одбележува со учење на малите деца како да ги пишуваат буквите од азбуката.
Во будизмот, таа е почитувана во многу форми, вклучувајќи го и источноазискиот Бензајтен „Божество на таленти на елоквентност“. Во џаинизмот, Сарасвати е почитуван како божество одговорно за ширење на учењата и проповедите на Тиртханкарас.
Наводи
Литература
Надворешни врски
Категорија:Хиндуистички божици