Ѓаволот (рус: Дьявол) е новела од Лав Толстој. Напишана во 1889 година, со алтернативен крај во 1909 година, а објавена постхумно во 1911 година. Како и Кројцерова соната на Толстој, напишана приближно во исто време, Ѓаволот се занимава со последиците од сексуалните емоции.
Заплет Двајца млади мажи, Евгениј Иртениев и неговиот брат, добиваат големо наследство по смртта на татко им. Наследството е оптоварено со долгови, и браќата мора да одлучат дали да го прифатат или не. Евгениј го прифаќа наследството и го откупува делот на брат му, мислејќи дека може да продаде големи парцели земја, а остатокот да го поправи. Живеејќи сам со мајка си додека работи на фармата, на Евгениј му недостигаат односите што ги имал со жените додека живеел во Санкт Петербург. Тој се распрашува низ селото и чуварот го запознава Евгениј со една селанка по име Степанида чиј сопруг живее во градот. Неколку месеци Евгениј и Степанида имаат средби, при што Евгениј ѝ плаќа. После одредено време мајката на Евгениј мисли дека е време тој да се ожени, по можност со наследничка која ќе им помогне со долговите. На нејзино разочарување, Евгениј се вљубува во Лиза Аненскаја, шармантна девојка од средната класа, и тие се венчаваат откако Евгениј ги раскинува односите со Степанида.
По една година брак, Лиза вработува две селанки да помогнат во чистењето на имотот. Една од нив е Степанида. Кога Евгениј ја забележува, целата страст кон неа му се враќа. Тој не може да престане да мисли на неа и одлучува дека мора да ја отпуштат. Лиза подоцна доживува опасен пад за време на бременоста, а Евгениј ја носи на одмор во Крим два месеци по препорака на лекар. Таа раѓа ќерка, а финансиските перспективи на Евгениј почнуваат да се подобруваат. Неговиот имот е опишан како во најдобра работна состојба што некогаш била, и тој мисли дека конечно е среќен.
Но на еден селски фестивал, Евгениј ја забележува Степанида како танцува, а нивните погледи повторно ја будат неговата желба. Мачен од похота, тој размислува да ги обнови односите со неа, но сфаќа дека аферата би предизвикала скандал. Евгениј вели за Степанида: „Всушност, таа е - ѓавол. Едноставно ѓавол. Таа ме опседна против моја волја.“ Тој се убедува себеси дека постојат само две опции: да ја убие Степанида или да ја убие својата сопруга и да избега со Степанида. Потоа Евгениј се досетува за трет избор, а тоа е да изврши самоубиство. Кога неговото семејство го наоѓа мртов од истрел од револвер, не можат да разберат зошто се самоубил. Очигледно е дека имал мака, но не им се доверил на своите најблиски роднини.
Поврзано
Библиографија на Лав Толстој
Наводи
Категорија:Дела на Лав Толстој