мини|Маркантонио Франческини - Раѓањето на Адонис, 1690 Мирна (), познат и како Смирна ) — мајка на Адонис во старогрчката митологија. Таа била преобразена во миро дрво откако имала сексуален однос со својот татко и го родила Адонис во форма на дрво. Иако приказната за Адонис има семитски корени, не е сигурно од каде потекнува митот за Мирна, иако веројатно потекнува од Кипар.
Митот детално го опишува инцестуозниот однос помеѓу Мирна и нејзиниот татко, Кинора. Мирна се вљубува во својот татко и го наведува на сексуален однос. Откако го открива својот идентитет, тој го вади својот меч и ја брка. Таа бега низ Арабија и, по девет месеци, им се обраќа на боговите за помош. Тие се сожалуваат на неа и ја преобразуваат во смирно дрво. Додека е во форма на растение, Мирна го раѓа Адонис. Според легендата, ароматичното солзење од смирното дрво се солзите на Мирна.
Најпознатата форма на митот е раскажана во „Метаморфозите на Овидиј“, а приказната била тема на најпознатото дело (денес изгубено) на поетот Хелвиј Цина. Неколку алтернативни верзии се појавиле во Библиотеката, „Фабулите на Хигин“ и „Метаморфозите на Антонин Либерал“, со големи варијации што го прикажуваат таткото на Мирна како асирскиот крал Теја или ја прикажуваат Афродита како го организирала трагичниот однос. Критичкото толкување на митот смета дека одбивањето на Мирна од конвенционалните сексуални односи го предизвикало нејзиниот инцест, со последователната преобразба во дрво како замолчувачка казна. Се претпоставува дека табуто на инцестот ја означува разликата помеѓу културата и природата и дека верзијата на Мирна на Овидиј го покажува ова. Преводот на „Мирна“ од Овидиј, од англискиот поет Џон Драјден во 1700 година, е протолкуван како метафора за британската политика од тоа време, поврзувајќи ја Мирна со Марија II и нејзиниот татко како Јаков II.
Во посткласичните времиња, Мирна имала широко влијание во западната култура. Таа била спомената во „Божествената комедија“ од Данте, била инспирација за „Мирна“ од Виторио Алфиери и била алудирана во „Матилда“ од Мери Шели. Во драмата „Сарданапал“ од Бајрон, се појавил лик по име Мирна, кого критичарите го протолкувале како симбол на сонот на Бајрон за романтична љубов. Митот за Мирна бил една од 24-те приказни прераскажани во „Приказни од Овидиј“ од англискиот поет Тед Хјуз. Нејзината приказна била средишна точка на долгата поема „Вториот час од ноќта“ од Френк Бидарт. Во уметноста, заведувањето на Мирна кон нејзиниот татко е илустрирано од германскиот гравер Вирџил Солис, нејзината метаморфоза на дрво од францускиот гравер Бернар Пикарт и италијанскиот сликар Маркантонио Франческини, додека францускиот гравер Гистав Доре избрал да ја прикаже Мирна во пеколот како дел од неговата серија гравури за „Божествената комедија“ од Данте. Во музиката, таа се појавувала во дела од Соуза и Равел. Таа била и инспирација за научни имиња на неколку видови и за астероид.
Потекло и етимологија Митот за Мирна е тесно поврзан со оној за нејзиниот син, Адонис, кој е полесно да се проследи. Адонис е хеленизирана форма на феникискиот збор „адони“, што значи „мој господар“. Се верува дека култот на Адонис им бил познат на Грците од околу шестиот век п.н.е., но несомнено е дека тие станале свесни за него преку контакт со Кипар. Околу ова време, култот на Адонис е забележан во Книгата на Езекиел во Ерусалим, иако под вавилонското име Думузид.
Адонис првично бил феникиски бог на плодноста, претставувајќи го духот на вегетацијата. Понатаму се теоритизира дека тој бил аватар на верзијата на Бал, обожаван во Угарит. Веројатно е дека недостатокот на јасност во врска со тоа дали Мирна се викала Смирна и кој бил нејзиниот татко, потекнува од Кипар пред Грците првпат да се сретнат со митот. Сепак, познато е дека Грците додале многу на приказната за Адонис-Мирна, пред таа да биде првпат запишана од класичните научници. лево|мини|Миро, скапоцената смола за балсамирање од антиката. Низ вековите, Мирна, девојката, и мирото, мирисот, биле етимолошки поврзани. Мирото била скапоцена во античкиот свет и се употребувало за балсамирање, лекови, парфеми и темјан. Современиот македонски збор миро потекнува од латинскиот збор Myrrha (или murrha или murra, сите се синонимни латински зборови за супстанцијата на дрвото). Латинскиот збор Myrrha потекнува од старогрчкиот múrrā, но, во крајна линија, зборот е од семитско потекло, со корени во арапскиот murr, хебрејскиот mōr и арамејскиот mūrā, сите значат „горчливо“ , како и се однесуваат на растението. Во однос на smyrna, зборот е грчка дијалектичка форма на myrrha.
Во Библијата, мирото се споменува како еден од најпосакуваните мириси, и иако се споменува заедно со темјанот, обично е поскапо. Неколку пасуси од Стариот завет се споменуваат за мирото. Во Песната над песните, која според научниците датира или од десеттиот век п.н.е. како еврејска усна традиција или од вавилонското ропство во 6 век п.н.е., мирото се споменува седум пати, што ја прави Песната над песните пасусот во Стариот завет што најмногу се споменува за мирото, честопати со еротски призвук. Во Новиот завет, супстанцијата е позната по тоа што се поврзува со раѓањето на Христос кога мудреците ги дале своите дарови од „злато, темјан и миро“.
Мит
Овидиј мини|Вергил Солис - Мирна и Синирас Објавена во 8 година од н.е., „Метаморфозите на Овидиј“ станала една од највлијателните поеми од писатели на латински јазик. „Метаморфозите“ покажуваат дека Овидиј повеќе бил заинтересиран да го преиспита начинот на кој законите се мешаат во животот на луѓето отколку да пишува епски приказни како „Енеида“ на Вергилиј или „Одисеја“ на Хомер. „Метаморфозите“ не ги раскажува Овидиј, туку ликовите во приказните. Митот за Мирна и Кинира го пее Орфеј во десеттата книга од „Метаморфозите“ откако го раскажува митот за Пигмалион и пред да се сврти кон приказната за Венера и Адонис. (Book X, 243-739) Бидејќи митот за Мирна е и најдолгата приказна што ја пеел Орфеј (205 стихови) и единствената приказна што одговара на неговата најавена тема за девојки казнети за забранета желба, таа се смета за главен дел од песната. Овидиј го започнува митот со предупредување до публиката дека ова е мит на голем ужас, особено за татковците и ќерките:Приказната што ќе ја раскажам е ужасна: ги молам ќерките и татковците да се држат настрана додека пеам, или доколку ги сметаат моите песни за волшебни, нека одбијат да веруваат во овој дел од мојата приказна и нека претпостават дека никогаш не се случило: инаку, доколку веруваат дека се случило, мора да веруваат и во казната што следела. (Book X, 300-303)Според Овидиј, Мирна била ќерка на кралот Кинира и кралицата Кенхреја од Кипар. Овидиј вели дека Купидон не бил виновен за инцесната љубов на Мирна кон нејзиниот татко, Кинира; тој коментира дека мразењето на својот татко е злосторство, но дека љубовта на Мирна била поголем злостор, (Book X, 311-315) и наместо тоа ги обвинува ериниите. (Book X, 298-513)
Во неколку стихови, Овидиј ја прикажува психичката борба со која се соочува Мирна помеѓу нејзината сексуална желба за нејзиниот татко и општествениот срам со кој би се соочила доколку дејствува според неа. Ненаспиена и губејќи ја сета надеж, таа се обидува да се самоубие; сепак, ја открива нејзината дадилка, на која ѝ се доверува. Таа се обидува да ја натера Мирна да ја потисне заљубеноста, но подоцна се согласува да ѝ помогне на Мирна да влезе во креветот на нејзиниот татко доколку вети дека нема повторно да се обиде да се самоубие.
За време на Цереалија, жените кои го обожавале, вклучувајќи ја и кралицата Кенхреја, мајката на Мирна, не смееле да бидат допрени од мажи девет ноќи. Дадилката на Мирна му кажала на кралот за девојката што е длабоко вљубена во него, давајќи лажно име. Аферата траела неколку ноќи во целосен мрак за да се скрие идентитетот на Мирна, сè додека Кинира не сакал да го дознае идентитетот на својата љубовница. Откако донел светилка и ја видел својата ќерка, кралот се обидел да ја убие на лице место, но Мирна побегнала.
Потоа Мирна заминала во прогонство девет месеци, покрај палмите на Арабија и полињата на Панхеја, сè додека не стигнала во Сабеја. Бремена, уморна од животот, но исплашена од смртта, молејќи ги боговите за решение, таа се претворила во смирно дрво, а неговиот сок ги претставувал нејзините солзи. Подоцна, Лукица го ослободила новороденчето Адонис од дрвото.
Други верзии Митот за Мирна е опишан во неколку други дела освен во „Метаморфозите“ на Овидиј. Меѓу научниците кои го раскажувале се Аполодор, Хигин и Антонин Либерал. Сите три верзии се разликуваат.
Во својата Библиотека, напишана околу 1 век п.н.е., Аполодор раскажува за три можни родители на Адонис. Во првата, тој наведува дека Кинира пристигнал на Кипар со неколку следбеници и го основал Пафос, и дека се оженил со Метарма, на крајот станувајќи крал на Кипар преку нејзиното семејство. Кинира имал пет деца со Метарма: двете момчиња, Оксипор и Адонис, и три ќерки, Орседика, Лаогора и Браизија. Ќерките во еден момент станале жртви на гневот на Афродита и имале односи со странци, на крајот умирајќи во Египет. (Book III, 14.3) мини|Бернар Пикарт - Раѓањето на Адонис За третата опција, тој го цитира Панијасид, кој наведува дека асирскиот крал Теја имал ќерка по име Мирна. Мирна не ја почитувала Афродита, навлекувајќи го гневот на божицата, која ја натерала да се заљуби во нејзиниот татко; и со помош на нејзината дадилка, таа го измамила дванаесет ноќи сè додека не бил откриен нејзиниот идентитет. Мирна побегнала, но нејзиниот татко подоцна ја стигнал. Потоа Мирна се помолила боговите да ја направат невидлива, поттикнувајќи ги да ја претворат во дрво, кое било наречено миро. Десет месеци подоцна, дрвото пукнало и од него се родил Адонис. (Book III, 14.4)
Во своите „Фабули“, напишани околу 1 година од н.е., Хигин наведува дека кралот Кинира од Асирија имал ќерка од својата сопруга. Ќерката се викала Мирна, а мајката се фалела дека нејзиното дете ја надминувало дури и Венера по убавина. Разлутена, Венера ја казнила мајката проколнувајќи ја Смирна да се заљуби во нејзиниот татко. Откако дадилката ја спречила Мирна да изврши самоубиство, таа ѝ помогнала да има сексуален однос со својот татко. Кога Мирна забременила, се скрила во шумата од срам. Венера се сожалила на судбината на девојчето, претворајќи ја во смирно дрво, од кое се родил Адонис.
Во „Метаморфози“ од Антонин Либерал, напишани некаде во 2 или 3 век од н.е., митот се одвива во Феникија, во близина на планината Либан. Овде кралот Тијас, син на Бел и Оритија, имал ќерка по име Смирна. Бидејќи била многу убава, ја барале мажи од далеку. Таа смислила многу трикови за да ги одложи своите родители и да го одложи денот кога ќе изберат сопруг за неа. Смирна била полудена од желбата за својот татко и не сакала никој друг. На почетокот ги криела своите желби, а на крајот ѝ ја кажала на својата дадилка, Хиполита, тајната на своите вистински чувства. Хиполита му кажала на кралот дека девојка од возвишено потекло сака да легне со него, но во тајност. Аферата траела подолг временски период и Смирна забременила. Во овој момент, нејзиниот татко сакал да знае која е таа, па ја осветлил собата и откривајќи го идентитетот на Смирна кога таа влегла. Во шок, Смирна го родила предвреме своето дете. Потоа ги кренала рацете и се помолила, што го слушнал Зевс, кој се сожалил на неа и ја претворил во дрво. Нејзиниот татко се самоубил, и по желба на Зевс детето било одгледано и наречено Адонис.
Во ретка верзија, клетвата на Мирна ѝ ја нанел Хелиј, богот на сонцето, поради некоја нејасна навреда, што можеби ја одразува улогата што ја има Сонцето во производството на миро, но сепак оваа верзија е далеку од популарна.
Толкување