десно|мини|Парче колумбит-танталит, со големина 6,0 × 2,5 × 2,1 см Колтан (скратено од колумбит-танталит и индустриски познат како танталит) — мат црна метална руда од која се вадат елементите ниобиум и тантал. Минералот во колтанот со доминантен ниобиум е колумбит (по оригиналното име на ниобиумот колумбиум), а минералот во кој доминира тантал е танталит.
Меѓу другите употреби, танталот од колтан се употребува за производство на танталови кондензатори кои се употребуваат за мобилни телефони, персонални компјутери, автомобилска електроника и камери. Ниобиумот се користи во производството на магнети за магнетна резонанца и како додаток на челик. Рударството на колтан е широко распространето во Демократска Република Конго.
Производство и снабдување алт=Rio Inírida|лево|мини|Рио Инирида Приближно 71% од глобалното снабдување со тантал во 2008 година било новоископано, 20% било од рециклирање, а остатокот било од калајна згура и залихи. Минералите на тантал се ископуваат во Демократска Република Конго, Колумбија, Руанда, Австралија, Бразил, Кина, Етиопија, Мозамбик и Кенија. Танталот се произведува и во Тајланд и Малезија како нуспроизвод од рударството и топењето на калај. Потенцијални идни рудници, во опаѓачки редослед на големина, се истражуваат во Египет, Гренланд, Кина, Австралија, Финска, Канада, Нигерија и Бразил.
Глобално, 60% од сите рударски компании се регистрирани на високо регулираните берзи во Торонто и Ванкувер. Сепак, поради еколошките прописи, во Канада моментално не се врши рударство на колтан, со исклучок на еден предложен рудник во Блу Ривер, Британска Колумбија. Во Канада, рудникот Танко во близина на езерото Берник во Манитоба има резерви на тантал, е најголемиот производител на цезиум во светот и е управуван од Global Advanced Metals Pty Ltd. Расправата за канадското рударство од Natural Resources Canada, ажурирана во 2017 година, не споменува ниту колтан ниту тантал. Еден службеник од Руанда, кој расправал за потенцијалните рудници во неговата земја, изјавил дека Канада имала 4% од глобалното производство во 2009 година; но во карпа толку тврда што рудата е премногу скапа за извлекување. Во 2009 година, Руанда имала 9% од светското производство на тантал.
Во 2016 година, Руанда учествувала со 50% во глобалното производство на тантал. Во 2016 година, Руанда објавила дека AB Minerals Corporation ќе отвори фабрика за сепарација на колтан во Руанда до средината на 2017 година, првата што требало да работи на африканскиот континент. Уганда и Руанда извезувале колтан на почетокот на 2000-тите откако ја нападнале ДРК, но најголемиот дел од овој колтан не бил ископан во тие земји, туку шверцуван од рудници во Конго, според конечниот извештај на Панелот на експерти на ОН за нелегално ископување на природни ресурси и други форми на богатство во Демократска Република Конго.
Во 2013 година, „Хајленд Африкан Мајнинг Компани“ (HAMК), денес „Новента“, го затворил својот рудник Маропино во округот Гиле во покраината Замбезија, Мозамбик, наведувајќи ја инфраструктурата со слаб квалитет и рудата која била многу радиоактивна и претежно исцрпена. HAMК губел 3,00 американски долари на секој тон ископана руда и пријавил акумулирани загуби од околу 150 милиони американски долари до јуни 2013 година
Резерви биле распознаени во Авганистан, но војната таму спречувала општо истражување или конкретно истражување за колтан во догледна иднина. Соединетите Американски Држави не произведуваат тантал поради лошиот квалитет на нивните резерви.
Австралиската рударска компанија „Санс оф Гвалија“ некогаш произведувала половина од светските резерви на тантал, но влегла во стечај во 2004 година. „Талисон Минералс“ платил 205 милиони долари за да го купи бизнисот со тантал „Водгина и Гринбушес“ на „Санс оф Гвалија“, но привремено ја затворила „Водгина“ поради падот на цените на танталот. Рудникот повторно се отворил во 2011 година, но повторно се затворил по помалку од една година. „Атлас Ајрон“ започнал со рударство на железна руда таму во 2010 година и престанал со работа таму во април 2017 година. „Глобал Адвансед Мајнинг“ објавил во 2018 година дека планира да го рестартира производството на тантал во рудникот „Гринбушес“ во рок од една година. „Талисон Литиум“, 51% во сопственост на кинеската компанија „Тианки Литиум Индустрис, Инк .“ (SZSE:002466) и 49% на американската корпорација „Албемарл“, ќе продолжи да ископува литиум во „Гринбушес“ паралелно со операцијата со тантал „ГАМ“.
Венецуелскиот претседател Уго Чавез во 2009 година објавил дека во западна Венецуела биле откриени значителни резерви на колтан, иако претходно била овластена барем една операција за ископување на колтан во областа. Сепак, тој ги забранил приватните рудници во регионот и, велејќи дека ФАРК се финансира со нелегално рударство, испратил 15.000 војници да се справат со нив. Техничките советници за рударскиот проект наводно биле обезбедени од подружница на „Хатам-ал Анбија Констракшн Хедшут“, претпријатие во целосна сопственост на Иранската револуционерна гарда кое било под санкции на САД од 25 октомври 2007 година.
Исто така во 2009 година, колумбиската влада објавила дека резерви на колтан биле пронајдени во источните провинции на Колумбија. Директорот на колумбиската полиција, Оскар Наранхо Трухиљо, во октомври 2011 година изјавил дека ФАРК и картелот Синалоа работат заедно во нелиценцираното рударство на колтан во Колумбија. Колумбија објавила заедничка операција со Соединетите Американски Држави за апсење на тројца осомничени кои, според Семана, го наследиле нелегалното работење од нивниот брат, Франциско Сифуентес Виља, алијас „Панчо Сифуентес“, кој некогаш работел за Пабло Ескобар. Во 2012 година, колумбиската полиција запленила 17 тони колтан во департманот Гваинија. Полицијата соопштила дека бил ископан во домороден резерват и купен за 10 долари за килограм и продаден за 80 до 100 долари за килограм, откако бил шверцуван преку границата во Бразил, каде што има топилници, и продаден преку црниот пазар на купувачи во Германија, Белгија, Казахстан и Соединетите Американски Држави. Колумбија има 5% од глобалните резерви на колтан. Еден од регионите јиу страдаат од нелегално рударство на злато и колтан во Колумбија е мочуриштето познато како Естрела Флувијал дел Инирида (Инирида Флувијал Стар), мочуриште заштитено од Рамсар. +Ископани тони тантал 199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013Австралија1652182241702382742763023303504856609407658078544784415578108000Бразил9084605050505555310165190210200200213216176180180180180180140140Канада86934825363355495754577758555763564540250255050Д.Р. Конго10168611——| —1306030152033147110087|—100110Руанда1131651211241251231161121101071028562210264187134144171115110120150150Африка и останати4566595983338276208173242245333214146135313297391390230140Вкупно39647739931033336138940977964510701180147012801430138087087211906706817906705901990–1993: Геолошки завод на САД, „Годишник на минерали за 1994 година“ (MYB), „Колумбиум (ниобиум) и тантал“ од Лари Д. Канингем, Табела 10; 1994–1997: MYB 1998, Табела 10; 1998–2001: MYB 2002, стр. 21.13; 2002–2003: MYB 2004, стр. 20.13; 2004: MYB 2008, стр. 52.12; 2005-2009: MYB 2009, стр. 52.13. USGS не објави податоци за други земји (Кина, Казахстан, Русија итн.) поради несигурности во податоците.—. +% од глобалното производство на тантал од рударство 199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013Австралија41.7%45.7%56.1%54.8%71.5%75.9%71.0%73.8%42.4%54.3%45.3%55.9%63.9%59.8%56.4%61.9%54.9%50.6%46.8%12.1%0.0%10.1%0.0%0.0%Бразил22.7%17.6%15.0%16.1%15.0%13.9%14.1%13.4%39.8%25.6%17.8%17.8%13.6%15.6%14.9%15.7%20.2%20.6%15.1%26.9%26.4%22.8%20.9%23.7%Канада21.7%19.5%12.0%8.1%10.8%9.1%14.1%12.0%7.3%8.4%5.3%6.5%3.9%4.3%4.0%4.6%6.4%5.2%3.4%3.7%0.0%3.2%7.5%8.5%Д.Р. Конго 2.5% 3.4% 2.0% 1.9% 0.3% 0.3% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 12.1% 5.1% 2.0% 1.2% 1.4% 2.4% 1.6% 8.1% 8.4% 13.0% 14.9% 18.6%Руанда 16.2%15.2%22.4%25.4%Африка и останати11.4%13.8%14.8%19.0%2.4%0.8%0.8%0.7%10.5%11.8%19.4%14.7%16.5%19.1%23.3%15.5%16.8%15.5%26.3%44.3%57.4%49.4%34.3%23.7%Вкупно100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0%100.0% алт=Plot of global mined tantalum production, 1990–2009, for World, Australia, Brazil, Canada, Democratic Republic of Congo, and the rest of Africa.|мини|400x400пкс|Извори на податоци:
Употреба и побарувачка Колтанот се употребува првенствено за производство на танталови кондензатори, кои се користат во мобилните телефони и речиси секој вид електронски уред. Ниобиумот и танталот имаат широк спектар на употреба, вклучувајќи рефрактивни леќи за очила, камери, телефони и печатачи. Тие се употребуваат и во полупроводнички кола и кондензатори за мали електронски уреди како што се слушни апарати, пејсмејкери и MP3 плеери, како и во компјутерски хард дискови, автомобилска електроника и SAW филтри за површински акустични бранови за мобилни телефони.
Колтанот се употребува и за производство на високотемпературни легури за млазни мотори, воздушни турбини и копнени турбини. Во поново време, кон крајот на 2000-тите, никел-танталовите суперлегури што се употребуваат во млазните мотори сочинуваат 15% од потрошувачката на тантал, но нарачките што се во исчекување за Ербас и 787 Дримлајнер може да го зголемат овој процент, како и нарачката на Кина за 62 авиони 787-8.
Во 2012 година, компаниите за електроника кои користеле колтан биле Acer Inc., AMP, Apple Inc., Canon Inc., Dell, HP Inc., HTC, IBM, Intel, Lenovo, LG, Microsoft, Motorola, Nikon, Nintendo, Nokia, Panasonic, Philips, RIM (денес Blackberry Limited), Samsung, Sandisk, Sharp Corporation, Sony и Toshiba. Некои компании презеле чекори за намалување на употребата на конфликтни минерали преку следење на изворот на минерали во нивните ланци на снабдување, ревизија на топилници и сертифицирање на рудници за колтан без конфликти. Од 2012 година, компаниите што најмногу заостанале зад овие напори биле Nintendo, HTC, Sharp Corporation, Nikon и Canon Inc.
Проклетство на ресурси Се вели дека одредени земји богати со природни ресурси страдаат од навидум парадоксалното „проклетство на ресурсите“ - покажувајќи полош економски развој од земјите со помалку ресурси. Богатството на ресурси може да одговара и на „... веројатноста за слаб демократски развој, корупција и граѓанска војна“. Високите нивоа на корупција водат до голема политичка нестабилност бидејќи секој што ги контролира средствата (обично политичките лидери и владата, во случајот на Демократска Република Конго) може да ги користи за сопствена корист. Ресурсите генерираат богатство, кое лидерите го употребуваат за да останат на власт „... или преку законски средства или преку принудни средства (на пр. финансирање на милиции)“. Зголемената важност на колтанот во електрониката „се случи откако воените водачи и армиите во источен Конго ги претворија занаетчиските рударски операции“. ... во режими на ропска работа за да заработат цврста валута за финансирање на своите милиции“, како што вели една антрополошка студија во 2008 година. Кога голем дел од источен Конго паднал под контрола на руандските сили во 1990-тите, Руанда одеднаш станала главен извозник на колтан, имајќи корист од слабоста на владата во Конго. Зголемената цена донесувала дури 20 милиони долари месечно за бунтовничките групи и другите фракции што тргувале со колтан ископан во североисточен Конго, според извештај на ОН.
Рударство