Голем глад во Ирска

Голем глад во Ирска (, , надвор од Ирска познат и како Ирски глад на компирот) — општ глад што се случил во Ирска во периодот од 1845 до 1852 г. Како најтешка година од овие настани се смета 1847 г., позната како „Црната 47-ма“. За време на гладот, околу еден милион луѓе починале, а уште еден милион емигрирале, со што населението на Ирска се намалило за 20–25 %.

Гладот првично бил поттикнат од епифитотија на пламеница на компирот — масовна зараза на посевите со компир предизвикана од патогениот микроорганизам оомицет Phytophthora infestans. Заразата на реколтите со компир се случувала низ цела Европа во текот на 1840-тите години. Тоа предизвикало околу 100 илјади смртни случаи надвор од Ирска и влијаело врз многу од револуциите во Европа во 1848–1849 година. Меѓутоа, ова не била единствената причина. Почнувајќи од 1846 г., влијанието на гладот било влошено од економската политика на владата на виговците, заснована врз принципите на laissez-faire (немешање на владата во економијата).

Долгорочните причини вклучуваат постоење на систем на отсутни земјопоседници (протерување на селаните закупци од страна на лендлордовите поради неплаќање закупнина), зависност од монокултура, падот на цените на лебот поради укинувањето на „Законите за жито“ и преориентацијата на обработливото земјиште во пасишта од страна на големите земјопоседници.

Споменици лево|мини|275x275пкс|Меморијал на Гладот во Даблин

Големиот глад е овековечен на многу места низ цела Ирска, особено во регионите што претрпеле најголеми загуби, како и во прекуморските градови со најголем дел од ирски мигранти меѓу населението. Меѓу најпознатите споменици се тенките скулптурни фигури на крајбрежјето кај Царинарницата во Даблин, дело на вајарот, кои изгледаат како да одат кон емигрантските бродови. Постои и голем меморијал во паркот „Murrisk Millennium Peace“ во подножјето на планината Кроу Патрик во округот Мејо.

Меѓу меморијалите во САД може да се издвои во близина на брегот на Менхетн во Њујорк, каде што пристигнале многу ирски бегалци. Годишниот марш на Големиот глад од Дулу до Луисбург, округ Мејо — идеја на ирскиот автор и хуманитарец Дон Малан — се одржува од 1988 г. Маршот го предводеле познати личности како надбискупот Десмонд Туту од Јужна Африка и претставници на нацијата Чокто од Оклахома. Маршот, организиран од AFrI (Action From Ireland), се одржува во првата или втората сабота од мај и го поврзува споменот за Големиот глад со современите прашања за човековите права. Во првите години од неговото постоење, овој марш бил покриен од трите големи американски телевизиски мрежи (ABC, NBC и CBS). Наводи

Надворешни врски

Irish National Archives information on the Famine Cork Multitext Project article on the Famine, by Donnchadh Ó Corráin Historical society of Pennsylvania. Primary Sources. The Curtis Family Letters, Irish Immigrant Letters Home. "The Great Irish Famine", BBC In our time podcast, April 2019 "When Ireland Starved", Radharc/RTE. The four part Irish documentary series from 1992. Radio Essay on 175th Commemoration of the Beginning of the Great Hunger. "Contagion In This Family's Past And Present." New England Public Media, 2021. The Great Irish Potato Famine Guest Contribution, History Cooperative, 31 October 2009,

Категорија:Колонијализам