Бесарабиските Бугари претставуваат историска бугарска етничка заедница која се формирала во регионот Бесарабија, област што денес е поделена помеѓу Украина и Молдавија. Нивното населување во оваа област започнало во поголем обем кон крајот на XVIII и во првата половина на XIX век. Иако помали бугарски групи се појавувале и порано, главниот бран преселби бил тесно поврзан со руско-османлиските војни.

Во текот на овие судири многу православни жители од бугарските земји биле принудени да ги напуштат своите домови. Дел од нив заминувале поради воените разурнувања, дел поради страв од репресии, а други биле привлечени од можноста да добијат земја и подобри услови за живот во областите што тогаш се наоѓале под руска власт.

Историја

Големите преселби во 19 век Најголемиот бран преселувања бил поврзан со Руско-турската војна (1806-1812) и Руско-турската војна (1828-1829). За време на овие војни голем број жители од источните и североисточните бугарски области ги напуштиле своите домови и преминале преку Дунав, во Руската Империја.

Многу луѓе очекувале дека руските воени успеси ќе доведат до ослободување на христијанското население на Балканот. Кога руските армии се повлекувале, дел од населението стравувало од османлиски репресии поради соработка со Русите. Поради тоа илјадници семејства заминале заедно со руските сили кон север.

Руската власт активно ги поттикнувала овие населувања. Новоосвоените степски области во јужна Бесарабија биле релативно слабо населени, па властите сакале да создадат стабилно земјоделско население. Доселениците добивале земја, одредени даночни олеснувања и привремено ослободување од воена служба.

Создавање на бугарските колонии По доаѓањето во Бесарабија, бугарските доселеници основале нови села и населби. Некои населби биле целосно нови, додека други се развиле врз постоечки населени места. Во јужниот дел на Бесарабија постепено се формирала густа мрежа на бугарски села.

Особено значење добил градот Болград, кој станал важен културен и административен центар. Бугарското население претежно се занимавало со земјоделство, сточарство и лозарство. Плодните степски површини овозможиле брз економски развој, а многу населби со текот на времето станале релативно богати.

Во Бесарабија не живееле само Бугари. Во истиот простор се населувале и Руси, Украинци, Молдавци, Германци, Гагаузи и други народи. Поради тоа регионот развил изразено мултиетнички карактер.

Улогата во бугарската национална преродба Во текот на 19 век Бесарабиските Бугари имале значајна улога во процесот на бугарската национална преродба. Во период кога бугарските земји сè уште биле под Османлиското Царство, Бесарабија станала еден од просторите каде бугарското население можело полесно да развива образовни, културни и општествени активности. Поради тоа, регионот постепено се претворил во важен интелектуален центар за бугарската заедница надвор од традиционалните бугарски области. Во османлиските земји во првата половина на 19 век отворањето училишта и ширењето на национални идеи често се соочувало со административни и политички ограничувања. Во Бесарабија, пак, бугарските доселеници добиле можност да создадат свои населби и институции. Ова создало средина во која полесно се развивале идеи поврзани со образование, јазик и национална свест. мини|Зградата на Болградската гимназија Особено значење имало основањето на Болградската гимназија во 1858 година. Ова училиште често се смета за првата модерна бугарска гимназија. Неговото основање претставувало важен чекор во создавањето образуван кадар што подоцна ќе има улога во развојот на бугарското општество. Во гимназијата се изучувале предмети како историја, јазици, природни науки и литература, а наставата придонела за ширење на бугарската книжевна традиција и националните идеи.

Покрај образованието, Бесарабија станала важен простор и за развој на книжевноста и печатот. Во 19 век печатените книги, учебници и различни текстови биле едно од главните средства преку кои се ширеле националните идеи меѓу Бугарите. Учители и интелектуалци од бесарабиските населби учествувале во подготовка на образовни материјали и во создавање книжевни дела на бугарски јазик.

Бесарабиските Бугари исто така помогнале во создавањето образувана интелигенција која подоцна се вклучила во политичкиот и културниот живот на Бугарија. По создавањето на Кнежевството Бугарија во 1878 година, значителен број луѓе од бесарабиските заедници се преселиле во новата држава. Тие работеле како учители, државни службеници, офицери и јавни дејци.

Улогата на Бесарабиските Бугари не се ограничувала само на образование. Дел од нив учествувале и во доброволни воени единици и активности поврзани со ослободителните движења. Во текот на 19 век меѓу дел од населението се развила силна идеја дека образованието и културниот развој претставуваат средство за создавање модерна национална заедница. Поради тоа Бесарабија во историјата често се смета не само за место каде се населиле бугарски доселеници, туку и за еден од важните центри што придонеле кон развојот на бугарската национална преродба. Таму се создала средина во која образованието, културниот живот и националните идеи можеле да се развиваат во период кога тие процеси во многу делови од Балканот сè уште се наоѓале во рана фаза.

Наводи

Категорија:Бугари