Златко Каратанасов

Златан (Златко) Јанакиев Каратанасов (Бобишта, – ?, ) — македонски учител, духовник и преродбеник.

Животопис Роден е околу 1860 г. во селото Бобишта, Костурско, тогаш во Отоманското Царство, денес во Грција. Учел во грчкото училиште во родното село, а подоцна завршил трикласно грчко училиште во Клисура. Околу 1873–1874 година бил учител (или ученик) во родното село. Од 1874 до 1876 г. учел во машкото егзархиско училиште во Прилеп кај Јосиф Ковачев и Никола Ганчев. Во 1876–1877 г. бил учител во с. Прекопана, додека наредната учебна година го заменил Петар Орлов во нивното родно Бобишта, каде што останал две години. Во 1879–1880 и 1880–1881 г. бил назначен за учител во Прилепското класно училиште, а од 1881 до 1882 г. во Битолската прогимназија, каде што го раководел III одделение и предавал Божји закон, краснопис и пеење во IV одделение и I клас. Главен учител бил Григор Прличев, а предавале уште Тодор К. Танев од Велес, Наум Мајмуков од Битола, Вела Живкова, Чашков, Стојчев. Ученици во училиштето биле Андреј Љапчев и Антон Алтанпармаков. мини| Со помошта на Арсени Костенцев и на егзархискиот протосингел Методиј Кусев, неговото назначување во Велес за учебната 1882–1883 г. било пренасочено за Костур. Истовремено, за учител бил назначен и Григориј Бејдов, со кој основал црковно-училишна општина. Вкупно 41 ученик почнале да учат во новоотвореното егзархиско училиште. Наредната учебна година, покрај Каратанасов, во костурското училиште предавале и Трпо Поповски и учителката Фанија. За учебната 1884–1885 година, Егзархијата го назначила Каратанасов во Ениџе Вардар, но тој го одбил назначувањето бидејќи Турците го убиле претходниот тамошен учител и свештеник, па затоа станал учител во с. Емборе, Кајларско, каде што предавал три години (1884–1887). Во меѓувреме, костурското училиште било затворено, а Поповски и Бејдов биле уапсени.

Во 1887–1888 г. Егзархијата го задолжила Каратанасов да го обнови Костурското училиште. Со поткупи во Битола и Горица, тој го убедил емирот на битолскиот валија, но сепак не успеал да го отвори училиштето. Следната учебна година станал учител во Д’мбени, каде што останал до 1890 г. Додека престојувал во Горица, Каратанасов се запознал со албанскиот преродбеник Јован Цицо Костури. Подоцна, тој повторно предавал во Бобишта (1890–1893) и преговарал за преминување на целото село под влијание на Егзархијата заедно со новиот свештеник Никола Маркулов. Од 1894 до 1899 г. предавал во Загоричани, потпомогнат од Хараламби Дорев од Ресен и Христо Узунов, како и учителката Ангелина Бонева, која била заменета во втората година последователно од Константина Дукова и Василка Касова.

Каратанасов работел една година во Мокрени, кое исто така преминало под врховенство на Егзархијата. Во 1899 г. тој бил повикан во Клисура да ги преведе запленетите револуционерни документи пронајдени кај војводата Лазар Поп Трајков. Каратанасов успеал да ги измами властите, ја предупредил ВМОРО преку Никола Емануилов Розов од Бобишта и со мито ги откупил најинкриминирачките документи и имоти, со што спречил проширување на аферата.

Во 1900 г. почнал да предава во Горенци, каде што го примил свештеничкиот чин. Останал во Горенци сè до Илинденското востание во 1903 г. Под обвинение на грчкиот владика, Златко Каратанасов бил уапсен заедно со кметот Кузо Данданов, но двајцата биле ослободени. По обидот на Пандо Сидов за убиство на општинскиот началник Никола Шкутов, тој бил повикан во Костур за да го замени ранетиот Шкутов, кој тогаш се лекувал во Цариград. Тој ја водел општината шест месеци додека не пристигнал неговиот заменик, Григориј Поп Димитров.

По Илинденското востание, под притисок на митрополитот Герман Каравангелис, Златко се откажал од Егзархијата заедно со Григориј и Георги Поп Наумови, Константин и Никола Маркулови од Бобишта и свештеникот Георги од Мокрени. Заедно со Георги Поп Наумов, тој заминал за Атина. Во 1906 г. пристигнал во Варна и се населил во с. Кирилово. До 1932 г. служел како свештеник. Починал околу 1935 г. Негов син е политичарот Димитар Попзлатанов (Златанов). Другиот негов син Марко Попкараатанасов бил доброволец во Македонско-одринските доброволни чети, служејќи во XV штипска дружина.

Наводи

Надворешни врски

Каратанасов, Златко. Черковно-училищната борба (1868 - 1903), Материяли из миналото на Костурско, Костурско благотворително братство, София, 1935

Категорија:Македонски просветители Категорија:Македонски учители Категорија:Македонски свештеници Категорија:Учители во Прилепското класно училиште