Јенс Петер Јакобсен (7 април 1847 – 30 април 1885) бил дански романописец, поет и научник, во Данска честопати пишуван само како Ј.П. Јакобсен. Тој го започнал натуралистичкото движење во данската литература и бил дел од модерниот пробив.

Биографија Јакобсен бил роден во Тистед во Јитланд, како најстаро од четирите деца на просперитетен трговец. Тој одел на училиште во Копенхаген и бил студент на Универзитетот во Копенхаген во 1868 година. Како момче, тој покажал извонреден талент за наука, особено за ботаника. Во 1870 година, иако веќе тајно пишувал поезија, Јакобсен ја прифатил ботаниката како професија. Тој бил испратен од научно тело во Копенхаген да извести за флората на островите Анхолт и Лесе.

Отприлика во ова време ,откритијата на Чарлс Дарвин почнале да го фасцинираат. Сфаќајќи дека делото на Дарвин не е добро познато во Данска ,тој ги превел За потеклото на видовите и „Потеклото на човекот“ на дански јазик.

Кога бил сè уште млад ,Јакобсен бил погоден од туберкулоза, која на крајот му го одзела животот. Неговата болест го поттикнала да патува во јужна Европа, го оттргнала од научни истражувања и го навела кон литературата. Тој се запознал со познатиот критичар Георг Брандес, кој бил воодушевен од неговата моќ на изразување, и под негово влијание, во пролетта 1873 година, Јакобсен ја започнал својата голема историска романса, „Мари Грубе“.

Литературни дела Канонот на Јакобсен се состои од два романа, седум кратки раскази и една посмртна збирка поезија - мала, но доволна за да го смести меѓу највлијателните дански писатели.

Проза Историскиот роман „Фру Мари Грубе“ (1876 ,англиски превод: Мари Грубе: Дама од седумнаесеттиот век ,1917) е првиот дански третман на жената како сексуално суштество. Засновано на животот на данска благородничка од 17 век, филмот го прикажува нејзиниот пад од член на кралското семејство во сопруга на фериботџија, како резултат на нејзината желба за независен и задоволувачки еротски живот. На многу начини, книгата ги антиципира темите на Дејвид Херберт Лоренс .

Вториот роман на Јакобсен, „Нилс Лин“ (1880), ја следи судбината на еден атеист во еден безмилосен свет: неговиот недостаток на вера е „тестиран“ од трагедии и лични крзи сè додека умира во војна, разочаран, но непокаен. Според биографот Мортен Хои Јенсен, романот го антиципира делото на Албер Ками.

Расказите на Јакобсен се собрани во книга издадена 1882 година. Меѓу нив неговото официјално деби е приказната „Могенс“ (1872) за еден млад сонувач и неговото созревање за време на љубовта, тагата и новата надеж за љубов. „Истрел во маглата“ е приказна инспирирана од По за стерилноста на омразата и одмаздата. „Чумата од Бергамо“ ги прикажува луѓето кои се држат до религијата дури и кога се во искушение да бидат „слободни луѓе“. „Фру Фенс“ (1882) е тажна приказна за трагичниот раскин на една вдовица со нејзините егоистични деца кога сака да се преомажи.

Поезија Песните на Јакобсен се повеќе под влијание на доцниот романтизам отколку на неговата проза. Многу од нив се меланхолични, сонувачки и меланхолични, но исто така и натуралистички. Најважна е големата, нејасна поема „Арабеска до еден цртеж од Мишел Анџело“ (околу 1875 година), чија идеја се чини дека е дека уметноста ќе ја замени бесмртноста како смисла на животот. Тие значително ја инспирираа данската симболистичка поезија од 1890-ти години.

Наследство За разлика од многу негови колеги, Јакобсен не се интересирал многу за политика, негови главни интереси биле науката и психологијата. Тој е првенствено уметник: неговата способност да создава „слики“ и арабески сцени и во неговата проза и во неговата поезија, е една од тајните на неговата уметност. Се вели дека неговите романи се презентација на разни моменти, а не приказни за акција.

И покрај неговото не многу обемно дело, меѓународното влијание на Јакобсен е доста силно. Во Германија, и неговите романи и песни биле широко читани, и е познато дека влијаеле врз Томас Ман, како и врз Англичаните Џорџ Гисинг и Дејвид Херберт Лоренс. Гисинг го прочитал изданието на Нилс Лин од Реклам во 1889 година и повторно во 1890 година кога напишал „го почитувам повеќе од кога било“. Делата на Јакобсен, исто така, многу ја инспирирале прозата на Рајнер Марија Рилке: во Писма до еден млад поет (1929) Рилке му препорачува на Франц Ксавер Капус да ги чита делата на Јакобсен, додавајќи дека Рилке секогаш ја носел Библијата и собраните дела на Јакобсен. Понатаму, единствениот роман на Рилке Записките на Малте Лауридс Бриге (1910) е полуавтобиографски, но е силно под влијание на вториот роман на Јакобсен, „Нилс Лине “ (1880), кој ја следи судбината на еден атеист во еден безмилосен свет.

Јакобсен, исто така, влијаел врз многу други автори од почетокот на 20 век, вклучувајќи ги Хенрик Ибзен, Зигмунд Фројд, Херман Хесе, Штефан Цвајг и Т.Е. Лоренс, кои сите коментирале за неговото дело. Томас Ман еднаш изјавил во интервју дека „можеби Ј.П. Јакобсен е тој што досега имал најголемо влијание врз мојот стил“.

Јакобсен имал и музичко влијание: „Фенимор и Герда“ од Фредерик Делиус и „Гур-лидер“ од Арнолд Шенберг се засновани на теми од книгите на Јакобсен. Шенберг, исто така, поставил текст на Јакобсен, преведен од Роберт Франц Арнолд, како бр. 4 од неговите Шест песни, оп. 3.

„Самледе Скрифтер“ од Јакобсен е претставена во тематскиот парк Дизниленд во Хонг Конг во „Куќата на дрвото на Тарзан“ како една од книгите спасени од бродолом.

За Ј.П. Јакобсен Тешка смрт: Животот и делото на Јенс Питер Јакобсен од Мортен Хои Јенсен, 2017, Издавачка куќа на Универзитетот Јеил (978–0300218930)

Наводи

Категорија:Починати во 1885 година Категорија:Родени во 1847 година Категорија:Статии со hCards Категорија:Ботаничари со авторски кратенки Категорија:Дански писатели Категорија:Дански ботаничари