мини|500п|десно|Структурни елементи на нуклеотидите. Соединенијата составени од нуклеозид и фосфатна група: нуклеозид монофосфат, нуклеозид дифосфат и нуклеозид трифосфат се нуклеотиди.
Нуклеотидот е основната структурна единица на молекулата од нуклеинските киселини, кој е составен од три хемиски соединенија што се ковалентно сврзани:
Пентозен шеќер - рибоза и деоксирибоза (по кој и се разликуваат РНК и ДНК) Азотна база - пуринска или пиримидинска Фосфорна група (фосфорна киселина).
Нуклеотидите се мономери за синтеза на нуклеинските киселини, а, исто така, се и производи на хемиската и ензимската хидролиза на нуклеинските киселини.
Номенклатура
Имињата на нуклеотидите обично се скратуваат во четирибуквени кодови. Првата буква е мала и покажува дали нуклеотидот е рибонуклеотид (r) или деоксирибонуклеотид (d). Втората буква ја означува нуклеобазата:
G: Гванин
А: Аденин
Т: Тимин
C: Цитозин
U: Урацил, кој не се среќава во ДНК, а во РНК е хемиски аналог на тиминот.
Третата и четвртата буква ја индицираат должината на сврзаната фосфатна врска (моно-, ди-, три-) и присуството на фосфат (P).
На пример, деокси-цитозин-трифосфат се пишува како dCTP (или на македонски: дЦТФ).
Хемиска структура
Нуклеотиди 126px|Chemical structure of adenosine monophosphateАденозин монофосфатАМФ 156px|Chemical structure of adenosine diphosphateАденозин дифосфатАДФ 186px|Chemical structure of adenosine triphosphateАденозин трифосфатАТФ 154px|Chemical structure of guanosine monophosphateГванозин монофосфатГМФ 184px|Chemical structure of guanosine diphosphateГванозин дифосфатГДФ 214px|Chemical structure of guanosine triphosphateГванозин трифосфатГТФ 117px|Chemical structure of thymidine monophosphateТирамидин монофосфатТМФ 148px|Chemical structure of thymidine diphosphateТирамидин дифосфатТДФ 178px|Chemical structure of thymidine triphosphateТирамидин трифосфатТТФ 117px|Chemical structure of uridine monophosphateУридин монофосфатУМФ 148px|Chemical structure of uridine diphosphateУридин дифосфатУДФ 178px|Chemical structure of uridine triphosphateУридин трифосфатУТФ 117px|Chemical structure of cytidine monophosphateЦитидин монофосфатЦМФ 148px|Chemical structure of cytidine diphosphateЦитидин дифосфатЦДФ 178px|Chemical structure of cytidine triphosphateЦитидин трифосфатЦТФ
Деоксинуклеотиди
126px|Chemical structure of deoxyadenosine monophosphateДеоксиаденозин монофосфатдАМФ 156px|Chemical structure of deoxyadenosine diphosphateДеоксиаденозин дифосфатдАДФ 186px|Chemical structure of deoxyadenosine triphosphateДеоксиаденозин трифосфатдАТФ 154px|Chemical structure of deoxyguanosine monophosphateДеоксигванозин монофосфатдГМФ 184px|Chemical structure of deoxyguanosine diphosphateДеоксигванозин дифосфатдГДФ 214px|Chemical structure of deoxyguanosine triphosphateДеоксигванозин трифосфатдГТФ 118px|Chemical structure of deoxythymidine monophosphateДеокситирамидин монофосфатдТМФ 148px|Chemical structure of deoxythymidine diphosphateДеокситирамидин дифосфатдТДФ 178px|Chemical structure of deoxythymidine triphosphateДеокситирамидин трифосфатдТТФ 118px|Chemical structure of deoxyuridine monophosphateДеоксиуридин монофосфатдУМФ 148px|Chemical structure of deoxyuridine diphosphateДеоксиуридин дифосфатдУДФ 178px|Chemical structure of deoxyuridine triphosphateДеоксиуридин трифосфатдУТФ 118px|Chemical structure of deoxycytidine monophosphateДеоксицитидин монофосфатдЦМФ 148px|Chemical structure of deoxycytidine diphosphateДеоксицитидин дифосфатдЦДФ 178px|Chemical structure of deoxycytidine triphosphateДеоксицитидин трифосфатдЦТФ
Категорија:Биохемија Категорија:Молекуларна биологија Категорија:Генетика Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ Категорија:ДНК