Древната Египетска религија

Древната Египетска религија е сложен систем од политеистички верувања и ритуали кои се важен дел од древното египетско општество. Се стреми кон објаснување на египетските врски со мноштвото од богови кои се верува дека биле присутни и управувани од силите и елементите на природата. Митовите за овие богови постојат за да го објаснат потеклото и значењето на силите кои ги претставуваат и обичаите на Египетската религија и се стремат кон создавање за боговите и добивање на нивната услуга.

Религиската теорија се фокусира на фараонот, кралот на Египет. Иако тој бил човек, постоело верување дека фараонот е избран од боговите. Тој претставувал средина меѓу неговите луѓе и боговите и требал да ги пренесе боговите преку ритуали и обичаи за да можат да го одржат редот во универзумот. За таа изведба, државата посветувала огромни извори на овие ритуали и изградбата на гробови каде што тие биле сместени. Поединците исто така можеле да се обратат кон боговите и за свои лични потреби, барајќи помош преку молитва или да дејствуваат преку магија. Овие познати религиски обичаи биле различни од, но блиску поврзани со, формалните обичаи и институции. Познатата религиска традиција значително се зголемила во Египетската историја како што опаѓал статусот на фараонот. Друг важен поглед во религијата бил верувањето во задгробен живот и погребни обичаи. Еѓипќаните се труделе да го осигураат опстанокот на нивните души после смртта, купување на гробови, гробни богови и понуди за зачувување на телата и духовите од изчезнување.

Религијата ги поставила своите корени во Египетската праисторија и траела повеќе од 3 000 години. Деталите за религиските верувања се менувале со тек на време и значењето на одредени богови се зголемувало и намалувало и растеле нивните заплеткани врски. Во различни времиња некои богови станале подоминантни од другите, вклучувајќи го богот на сонцето Ра, создавачкиот бог Амун и мајката божица Изида. За многу краток период, абнормалната теологија го распространува фараонот Акенатан, бог- единец, кој го заменил традиционалниот бог Атен. Целокупниот систем постоел дури и во периоди под надворешни управувања, сè до појавата на христијанството во раните векови на новото столетие. Зад себе оставил бројни религиозни писатели и моменти заедно со важни културни влијанија како што се модерните и древните.

Теологија

Дополнителна информација Египетскиот пантеон

Еѓипќаните немале посебен термин за “религија“, иако религијата зазема голем дел во нивната култура. Нивната религија не била монолистичка интитуција, но била широка разновидност од различни верувања и обичаи поврзана од нивните заеднички цели на врската меѓу луѓето и бежественото кралство. Боговите кои ги населуваа овие кралства биле поврзани со Еѓипетското разбирање на светот.

Божества

Еѓипќаните верувале дека феноменот на природата се божјите сили во и надвор од нив. Овие сили ги вклучуваат елементите, животинските одлики или абстрактните сили. Еѓипќаните верувале во пантеон од богови, кои биле вклучени во сите погледи на природата и човечкото општество. Нивните религиозни обичаи претставувале напори да го одржуваат овој феномен и да го претворат во човечки предизвик. Овој, политеистички систем бил многу сложен, како што се верува дека некои божества постојат во други облици, а некои имаат разновидни митолошки улоги. Во спротивно, многу природни сили, како што е сонцето биле придружени со повеќе божества. Обратниот пантеон назначен од боговите имал важни улоги во универзумот за да ги заштити божествата од демони со многу ограничени или локализирани функции. Може да вклучува богови посвоени од другите култури и понекогаш дури и луѓе, постоечките фараони се верува дека се божествени и прилично, исчезнатите обични луѓе како Имфотеп исто така станале обожувани.

Појавата на боговите во уметноста не е со намера да предизвика литературни презентации за тоа како боговите можат да се појават ако се видливи, како што вистинската природа на боговите се верува дека е мистерија. Наспроти, овие описи постојат во познати форми на апстрактните божества преку употребување на симболични слики за претставување на улогата на боговите во природата. Па така, на пример, гробниот бог Анубис бил претставен како слуга, суштество чии мршојадни навики му се закануваа на постоењето на телото, во обид да ја предвиви оваа закана и да постави заштита. Неговата црна кожа е симболична со бојата на кожата на мумијата и црната почва која Еѓипќаните ја гледаа како симбол на воскреснување. Како и да е, оваа иконографија не била фиксирана и многу богови можеле да се појават во повеќе форми.

Многу богови се поврзуваат со одредени предели во Египет каде што нивните култови се најважни. Овие поврзувања се менуваат со текот на времето и тие ненамерно покажуваат дека богот што е поврзан со едно место, всушност и од таму потекнува. На пример, богот Монту бил газда на градот Тибет. Во Средното Кралство,Амун го заменил во таа улога, која можеби се појавила насекаде. Народот и значењето на поединечните богови варирала на сличен начин.

Здружување на божествата

Египетските богови имале сложени меѓусебни врски, коишто делумно ја манифестираа врската на силите кои ги претставуваа. Еѓипќаните често ги групирале боговите заедно за да ги претстават овие врски. Некои групи божества имале непроценлива големина и се поврзувале со нивните слични функции. Најчесто овие божества имале мал поединечен идентитет. Други здруженија се поврзувале со независните божества врз основа на симболичното значење на бројот во Египетската митологија,како на пример, паровите од божества најчесто ја претставуваат двојноста на спротивниот феномен. Една од најчестите комбинации била семејно племе од татко, мајка и дете кои заедно покажувале наклонетост. Некои групи се од широко значење. Една таква група, Енид, здружила девет божества во еден теолошки систем кој бил вклучен во митолошките сфери на креативноста, водството и задгробниот живот.

Врската меѓу божествата исто така може да биде изразена во процесот синкретизам, каде што две или повеќе различни божества се здружувале за да формираат едно божество. Овој процес бил признание за присуството на еден бог ’во’ друг, каде вториот бог ја презема улогата која му припаѓа на првиот. Овие врски меѓу божествата биле непостојани и не го претставувале моменталното спојување на два бога во еден, затоа некои богови можеле да развијат повеќекратни синкретички врски. Понекогаш синкретизмот комбинирал божества со многу слични одлики. Во други времиња, вклучувал богови со различни карактери, како кога Амун, богот на скриената моќ, бил поврзан со Ра, богот на сонцето. Добиениот бог Амун- Ра исто така ги соединил силите кои заостанувале зад сите нешта со најдобрите и највидливите сили во природата.

Обединувачки тенденции

На многу божества може да им се даде епитетот дека тие изгледа иницирале дека се подобри од било кој друг бог, предложувајќи некаков вид на заедница позади мноштвото на природни сили. Во главно, ова е вистинито за неколку богови кои, во некои времиња во историјата, имале најголемо значење во Египетската религија. Овде е вклучен кралскиот господар Хор, богот на сонцето Ра и мајката божаица Изида. За време на Новото Кралство, богот Амун ја поседувал оваа позиција. Теологијата за периодот објаснет во определеното присуство на Амун и власта на сите нешта, така да тој, повеќе од кое било друго божество, ја изразува целосно опфатената моќ на божеството.

Како последица на теолошките изјави како овие, многу Еѓиптологисти од минатото како Сигфрид Моренц, верувале дека позади политеистичките традиции на Египетската религија постои зголемено верување во заедницата на божеството, водејќи кон монотеизам. Примери во Египетската религија каде што Бог е споменат без значење во било кое божество, изгледа дека на ова гледиште му придава големо значење. Како и да е, во 1971 година Ерик Хорнунг нагласи дека каректеристиките на врховното суштество можат да се назначат на многу различни богови, дури и во периоди кога доминираат и други богови и подетално разгледани дека особините на недифиниран “Бог“ постојат за да се нагласи флексибилноста во било кое божество. Тој исто така напомена дека, додека некои поединци можеби хенотеистички избрале еден бог за богослужение, Египетската религија како целина немала назив на божество кое било вклучено под мнозинството божества. Но двобојот не завршил таму. Жан Асман и Џејмс П. Ален уште оттогаш тврделе дека Еѓипќаните до некој степен признаваат една божествена сила. Од страна на Ален, називот за недифинираната божествена заедница постоела исклучиво во политеистичката традиција. Постои можност дека само Египетските теологисти целосно ја препознаваат оваа заедница, но исто така постои можност дека обичните Египќани ја идентификувале единствената божествена сила со еден бог во одредени ситуации.

Атенизам

Главен дел- Атенизам

Еѓипќаните имале период на вистински монотеизам за време на Новото Кралство, во кое фараонот Акенатан го забранил владеењето на други богови во придонес на богот Атен. Ова најчесто се смета за првата појава на вистински монотеизам во историјата, исто така и деталите за Атенистичката теологија се сè уште непознати. Исфрлувањето на се друго освен еден бог претставувал брз почеток за Египетската традиција и некои го сметаат Акенатан за практикант на монолатријата повеќе од монотеизмот, како што тој ретко го порекнуваше постоењето на други богови и едноставно се воздржуваше од богослужење на било кој бог освен Атен. Под успесителите на Акенатан, Египет се навраќал на својата традиција и самиот Акенатан бил прогласен за кривоверник.

Космологија

Египетскиот концепт на универзумот се фокусирал на ’маат’, збор кој има неколку значења на англиски, вклучувајќи “вистина“, “правда“ и “ред’. Претставувал фиксиран, проширен ред на универзумот, како и во космосот така и во човечкото општество. Зборот постоел уште од создавањето на светот и без него светот би го загубил своето значење. Во египетското верување, на “маат“ постојано му се заканувале силите на безредието, па затоа се бара од целото општество да го одржува. На човечко ниво ова значи дека сите членови на општеството треба да соработуваат и да живеат заеднички живот, на космичко ниво тоа значи дека сите сили на природата- боговите- треба да продолжат да функционираат избалансирано. Споменатата цел заземала централна улога во Египетската религија. Еѓипќаните се бореле да го одржуваат “маат“ во космосот преку одржување на боговите преку понуди како и преку изведбата на ритуали коишто го одбегнувале безредието и ги пренесувале движењата на природата.

Најважниот дел во Египетскиот поглед за космосот бил концептот на времето, коишто се грижел за одржувањето на “маат“. Преку линеарниот пат на времето, се повторувале циклични движења, во кои “маат“ бил обновен од периодични моменти кои ја претставувале изворната творба. Меѓу овие настани се наоѓала и поплавата на Нил и успехот на еден бог во друг, но најважниот претставувал дневното патување на богот на сонцето Ра.

Набљудувајќи дел од космосот, Еѓипќаните ја гледале земјата како земјишно пространство, претставена од Богот Геб, над кој владеела небесната божица Нат. Овие двајца биле разделени од Шу, богот на воздухот. Внатрешноста на земјата криела паралелно подземен свет и поднебје,а под небесната шир се простирала бескрајната широчина на Ну, хаосот кој постоел пред создавањето. Еѓипќаните исто така верувале во местото наречено Дуат, мистериозен предел бил придружен со смрт и преродба, коишто може да се најде во подземниот свет или на небото. Секој ден Богот Ра патувал насекаде во светот преку страната на небото и за да се роди повторно на изгрејсонцето, во текот на ноќта, тој поминувал преку Дуат.