мини|десно|Седумте основи SI-единици и меѓусебната зависност на нивните дефиниции Меѓународниот систем на мерни единици (SI) има седум основни мерни единици од кои се изведени сите останати единици во системот. Еве ги основните SI-единици и физичките величини што ги изразуваат: Бојан Шоптрајанов, Хемија за втора година на реформираното гимназиско образование (петто изменето и дополнето издание). Скопје: Просветно дело, 2009, стр. XX. метар — должина килограм — маса секунда — време ампер — електрична струја келвин — температура кандела — светлосна јачина мол — количество материја.
Основните величини на SI образуваат збир од меѓусебно независни димензии за потребите на димензионалната анализа, која е мошне застапена науката и техниката. Меѓутоа, во дадена реализација на единиците, тие може да бидат меѓусебно зависни, т.е. да се дефинираат во однос на една со друга.
Сите SI-единици имаат симболи со мали букви (на пр. метарот има симбол m), освен единиците што го носат името на научник (на пр. амперот има симбол A).
Многу други единици, како литарот, формално не припаѓаат на системот SI, но се прифатени за употреба заедно со единиците на SI.
__TOC__
Основни SI единициНазивSI-симболМак. симболВеличинаТековна дефиниција (2005)Брошура - Прилог 3: Систем SI на основни мерни единици - Биро за метрологија на РМ Историско потекло / образложениеметар m мдолжина„Метар е должината на патот што во вакуум ќе го мине светлината за време од секунди.“ од растојанието од екваторот до Северниот Пол, мерејќи ја обиколката што минува низ Париз.килограм kg кгмаса„Килограмот е единица за маса; таа е еднаква на масата на меѓународниот прототип на килограм.“Масаа на еден литар вода. Еден литар е еднаков на една илјадитина кубен метар. секунда s свреме„Секунда е траење од 9 192 631 770 периоди на зрачењето што му одговара на преминот меѓу две хиперфини нивоа на основната состојба на атомот на цезиумот 133.„Оваа дефиниција се однесува атом на цезиум во мирување на температура од 0 K.“Денот се дели на 24 часа, секој час се дели на 60 минути, а секоја минута се дели на 60 секунди.Секундата изнесува од денотампер A Аелектрична струја„Ампер е јачина на постојана електрична струја која тече низ два паралелени спроводника со неограничена должина и занемарливо мал кружен напречен пресек, што се наоѓаат во вакуум на меѓусебно растојание од еден метар, и меѓу тие спроводници предизвикува сила еднаква на 2•10–7 њутни на метар должина.“Првичниот „меѓународен ампер“ е електрохемиски дефиниран како струјата потребна за таложење на 1,118 милиграми сребро во секунда од раствор на сребрен нитрат. Разликата од амперот на SI изнесува 0,015%.келвин K Ктермодинамичка температура„Келвин е термодинамичка температура која е еднаква на 1/273,16 од термодинамичката температура на тројната точка на водата.“„Оваа дефиниција се однесува на вода со изотопен состав со точен сооднос на следниве материи: мола 2H по мол на 1H, мола 17O по мол на 16O и мола на 18O по мол на 16O.“Целзиусова скала: Келвиновата скала го користи Целзиусовиот степен за единично зголемување, но е термодинамичка сакала (0 K е апсолутна нула).мол mol молколичество материја„1. Мерната единица за количество на материја (супстанција) е „мол“. Мол е количество на материја (супстанција) на системот кој содржи толку елементарни единки колку што има атоми во 0,012 килограми јаглерод 12 (12 односно С). 2. Кога се користи ,,мол‘‘, елементарните единки треба да бидат определени. Тоа можат да бидат атоми, молекули, јони, електрони, други честички или одредени групи од тие честички.“Атомска тежина или молекуларна тежина поделена со константата за моларна маса, 1 g/mol.кандела cd кдсветлосна јачинаКандела е светлосна јачина во определен правец од извор кој емитува монохроматско зрачење со честота од 540x1012 херци и чија енергетска јачина во тој правец е 1/683 вати по стерадијан.Јачината на една запалена свеќа со стандардни особености.
Поврзано Меѓународен систем на мерни единици SI-претставки Изведени SI-единици ISO/IEC 80000 Физичка константа Електрична константа Магнетна константа Брзина на светлината
Наводи
Надворешни врски Брошура на Бирото за метрологија на Република Македонија Меѓународно биро за тегови и мерки - Основни единици
Категорија:SI-единици
Категорија:Димензионална анализа
eo:Internacia sistemo de unuoj#Bazaj unuoj