Ветрушка () — граблива птица која припаѓа на од семејството соколи (Falconidae) редот соколовидни (Falconiformes). Таа се среќава и во Македонија.

Други имиња Оваа птица има разни народни имиња во различни краеви на поширока Македонија: стојалка (Мехомија, Разлошко), фитка (Крушево, Валовишко), фитерица (Дутлија, Серско), сокле (Дебрене, Неврокопско), кале (Аканџали, Дојранско), чифут (Зелјахово, Зихненско), тире (Ветрен, Валовишко) и витек (Сенгелово, Валовишко).

Опис

Се среќава во Европа, Азија, и Африка, но понекогаш може и да се сретне на источниот брег на Северна Америка.

Ветрушката е долга 32-39 см од глава до опашка, со распон на крилјата од 65 до 82 см. Женските ветрушки се видливо подолги и тежат од 154 до 314 г (просечно 184 г), додека машките тежат од 136 до 252 г (просечно 155 г). Тие се помали за разлика од другите птици-грабливки, но поголеми од повеќето птици-песнопојки. Како и останатите соколовидни видови, ветрушките имаат долги крилја и опашка.

Нивните пердуви се главно светли со боја на костен и со црни дамки на надворешниот, а светложолти на внатрешниот дел. За разлика од повеќето птици-грабливки, половите на ветрушките се разликуваат меѓусебе. Машките имаат помалку црни дамки, и сивосина глава и опашка.

Кај женските опашката е кафеава со црни линии и има црн завршеток, кој исто така го имаат и машките. Ветрушките имаат јасно видлива црна лента на образите. Младенчињата се слични како женките. Како новороденчиња се целите покриени со бели пердуви, кои се сменуваат во светлосиви пред да ги сменат за нивните први вистински пердуви.

Исхрана Додека лови, ветрушката лета на височина од околу 10-20 метри над земјата барајќи плен и користејќи го ветрот. Како и повеќето птици-грабливки, ветрушката има многу добро развиен вид со којшто може да забележи дури и помали пленови од поголема далечина. Откако ќе го забележи пленот, таа се насочува кон него со еден брз, краток и прецизен лет. Поради развиениот вид, ветрушката може да ја види трагата од урина на животните додека светка на сончевата светлина. Ветрушката јаде цицачи, глодачи и влекачи.

Размножување Сезоната за парење на ветрушката е на пролет (на почетокот на сувата сезона – април, мај) во Европа, а понекогаш помеѓу август и декември во тропските и јужните делови на Африка. Се гнезди во дупки во камења, дрва или објекти.

Снесува од три до шест јајца коишто се ишарани со кафеави дамки. Инкубацијата трае околу еден месец, и на јајцата лежат само женките. Мажјакот е одговорен за снабдување со храна.

Ветрушката како тема во уемтноста „Ветрушка“ - кус расказ на италијанскиот писател Еуџенио Монтале.Euđenio Montale, Leptir iz Dinara i ostali prozni spisi. Beograd: Rad, 1979, стр. 7-11.

Литература Álamo Tavío, Manuel (1975): Aves de Fuerteventura en peligro de extinción ["Birds of Fuerteventura threatened with extinction"]. In: Asociación Canaria para Defensa de la Naturaleza (ed.): Aves y plantas de Fuerteventura en peligro de extinción: 10-32 [in Spanish]. AnAge : Falco tinnunculus life history data. Retrieved 2010-AUG-01. Groombridge, Jim J.; Jones, Carl G.; Bayes, Michelle K.; van Zyl, Anthony J.; Carrillo, José; Nichols, Richard A. & Bruford, Michael W. (2002): A molecular phylogeny of African kestrels with reference to divergence across the Indian Ocean . Molecular Phylogenetics and Evolution 25(2): 267–277. Inskipp, Carol; Inskipp, Tim & Sherub (2000): The ornithological importance of Thrumshingla National Park, Bhutan. Forktail 14: 147-162. Mangoverde World Bird Guide (MWBG) : Eurasian Kestrel Falco tinnunculus . Retrieved 2009-JAN-02. Mikula, P., Hromada, M. & Tryjanowski, P. (2013): . Bats and Swifts as food of the European Kestrel (Falco tinnunculus) in a small town, in Slovakia. Ornis Fennica (in press). Mlíkovský, Jirí (2002): Cenozoic Birds of the World (Part 1: Europe). Ninox Press, Prague. Mourer-Chauviré, C.; Philippe, M.; Quinif, Y.; Chaline, J.; Debard, E.; Guérin, C. & Hugueney, M. (2003): Position of the palaeontological site Aven I des Abîmes de La Fage, at Noailles (Corrèze, France), in the European Pleistocene chronology. Boreas 32: 521–531. Orta, Jaume (1994): 26. Common Kestrel. In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (editors): Handbook of Birds of the World, Volume 2 (New World vultures to Guineafowl): 259-260, plates 26. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-15-6 Peterson, A. Townsend; Brooks, Thomas; Gamauf, Anita; Gonzalez, Juan Carlos T.; Mallari, Neil Aldrin D.; Dutson, Guy; Bush, Sarah E. & Fernandez, Renato (2008): The Avifauna of Mt. Kitanglad, Bukidnon Province, Mindanao, Philippines. Fieldiana Zool. New Series 114: 1–43. DOI:10.3158/0015-0754(2008)114[1:TAOMKB]2.0.CO;2 Rasmussen, Pamela C. & Anderton, John T. (2005): Birds of South Asia: The Ripley Guide (Vol. 2). Smithsonian Institution & Lynx Edicions. Steen, R., Løw, L.M. & Sonerud, T. 2011a. Delivery of Common Lizards (Zootoca Lacerta vivipara) to nests of Eurasian Kestrels (Falco tinnunculus) determined by solar height and ambient temperature. - Canadian Journal of Zoology. 89: 199–205. Steen, R., Løw, L.M., Sonerud, G.A., Selås, V. & Slagsvold, T. 2011b. Prey delivery rates as estimates of prey consumption by Eurasian Kestrel (Falco tinnunculus). - Ardea. 99: 1-8. Viitala, Jussi; Korpimäki, Erkki; Palokangas, Päivi & Koivula, Minna: Attraction of kestrels to vole scent marks visible in ultraviolet light. Nature (journal) 373(6513): 425 - 427 Whistler, Hugh (1949): Popular handbook of Indian birds (4th ed.). Gurney and Jackson, London. Wiles, Gary J.; Worthington, David J.; Beck, Robert E. Jr.; Pratt, H. Douglas; Aguon, Celestino F. & Pyle, Robert L. (2000): Noteworthy bird records for Micronesia, with a summary of raptor sightings in the Mariana Islands, 1988-1999. Micronesica 32(2): 257-284. Wiles, Gary J.; Johnson, Nathan C.; de Cruz, Justine B.; Dutson, Guy; Camacho, Vicente A.; Kepler, Angela Kay; Vice, Daniel S.; Garrett, Kimball L.; Kessler, Curt C. & Pratt, H. Douglas (2004): New and Noteworthy Bird Records for Micronesia, 1986–2003. Micronesica 37(1): 69–96.

Наводи

Надворешни врски

Rock Kestrel - Species text in The Atlas of Southern African Birds. ARKive - images and movies of the kestrel (Falco tinnunculus) Kestrels in Israel Royal Society for the Protection of Birds Text of the Hopkins poem Kestrel on-line 2013: Brest, Belarus Kestrel on-line 2012: Groningen, The Netherlands Live Streaming of Common Kestrel nest in Amadora, Portugal Ageing and sexing (PDF; 5.5 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze

Категорија:Соколовидни Категорија:Птици на Македонија Категорија:Животински таксони опишани од Карл Линеј