Венеција (, ; старо словенско име: Млеци) — главен град на регионот Венето и покраината Венеција во североисточна Италија. Изградена е на 118 мали острови во устието на реката Бренте во Венецијанскиот Залив. Позната е и како „град на каналите“. Повеќе од илјада години Венеција била главен град на Венецијанската Република.
Градот бил основан во 569 година кога група бегалци, за да се спасат од инвазијата на Лонгобардите, се населиле во крајбрежната област.
До градот има и железничка пруга и автопат преку големиот „лагунски мост“. На островот Лидо се наоѓа и аеродромот „Марко Поло“.
Венеција има над 170 канали по кои пловат гондоли, чамци, мали пароброди и моторни бродови. Најголем е Големиот канал на кој се наоѓа познатиот мост „Ријалто“, а околу 380 помали и поголеми мостови служат за премин преку каналот.
Венеција има многу познати архитектонски и уметнички споменици: Дуждова палата, базиликата „Св. Марко“ и деведесет други цркви, богати музеи, уметнички галерии, познатата академија на уметностите, опсерваторија и други научни и културни установи. Во неа се одржуваат и познатиот Венецијански филмски фестивал, Биеналето, Тетарскиот фестивал. Позната е и по изработката на предмети од стакло (потекнува од островот Мурано), чипка, сребро, злато, кожа. Во предградијата на Венеција се наоѓа индустриска зона, а во близина се многубројните плажи, од кои најпозната е Лидо.
Најзначајните економски средства на градот произлегуваат од туризмот, додека другите производствени активности се префрлени на копно, во блиските центри како Местре и Маргера. Од оваа причина многу изворни жители на Венеција се преселуваат а прекрасните венецијански палати се напуштаат и се употребуваат во туристички цели.
Венеција (италијански: Venezia, венециски: Venexia] е град во северна Италија познат по туризмот и индустријата, и е главен град на регионот Венето, со население од околу 270.660 (според извршениот попис na 30 Април 2009 година). Заедно со Падова и Тревизо, градот е вклучен во областа Падуа-Тревизо-Венеција (PATREVE) (1.600.000 жители). Името потекнува од древните народи Венети кои го населиле регионот во 10 век п.н.е. Градот историски бил главен град на Венецијанската Република. Венеција е позната и како „Lа Dominante“, „Serenisima“, „Кралица на Јадранот“, „Градот на водата“, „Град на маски“, „Градот на мостови“ и „Ловечки град„ и “Град на канали“. Лујџи Барцини, пишувајќи за „Њујорк Tајмс“, го опишал како „несомнено најубавиот град изграден од страна на човекот“ Венеција исто така е опишана од страна на Тајмс Онлајн како еден од најромантичните градови во Европа .
Градот се протега преку 117 мали острови во мочурливата Венецијанскa лагуна долж Јадранското Море во североисточниот дел на Италија. Лагуната од солена вода се протега по должината на брегот помеѓу утоките на реките По (југ) и Пијава (север). Населението кое е проценето на 272.000 жители go вклучува и населението на целата општина Венеција; околу 60.000 во историскиот град на Венеција (Centro storico);176.000 во Тераферма (на копното), претежно во големте frazioni на Местре и Маргера; а 31.000 живеат на другите острови во лагуната.
Република Венеција беше главна поморскa моќ за време на средниот век и ренесансата, и место за одмор на крстоносните војни и Битката кај Лепанто, како и многу важен центар за трговија (особено на свилa, жито и трговија со зачини) и уметност од 13 век до крајот на 17 век. Ова ja направило Венеција богат град во текот на поголемиот дел од својата историја. Тој исто така е познат по своите неколку значајни уметнички движења, особено периодот na ренесансата. Венеција има одиграно значајна улога во историјата на симфониската и оперската музика, и тоа е родното место на Антонио Вивалди.
Историја Потекло
Иако не постојат историски записи, кои се занимаваат директно со мрачните и периферни потеклa на Венеција, традицијата и достапните докази направиле неколку историчари да се согласат дека првичното население на Венеција било составено од бегалци од римските градови во близина на Венеција, како што се Падова, Акилеја, Тревизо, Алтино и „Конкордија“ (модерен Портогруаро) и од незаштитените села, кои бегале од последователните бранови на Германските инвазии и Хуните. Некои подоцнежни извори од Рим go откриваат постоењето на рибарите на островите во првите мочурливи лагуни. Тие биле нарекувани како incolae lacunae („жители на лагуната“). Традиционалното основање е идентификувано со посветата на првата црква, онаа во Сан Џакомо на островчето Ривоалто, за која се вели дека била на удар пладнето на 25 март 421 година. Последниот и најтрајниот пробив во северниот дел на италијанскиот полуостров беше оној на Ломбардите во 568 година, правејќи го Источното Римско Царство, мал појас на брегот на река Венето, и главните административни и верски субјекти биле префрлени на остатокот од територијата, сконцентрирана во Егзархијата Равена, локалниот претставник на императорот на Истокот. Венецијанската традиција на помош од островјаните за Велизар била пренесувана во раната историја за да се објасни главната теоретскa поврзаност со Равена, а со источниот император. Нови пристаништа биле изградени, вклучувајќи ги и оние во Маламоко и Торцело во венецијанската лагуна. На turbioni maiores, најраниот владејачки централен комитет на островите во Лагуна, датира од 568 век Венецијанците му понудиле азил на егзархот Павле, кој беше во бегство од кралот на Ломбардите Лијутпранд . Византиската доминација на централна и северна Италија, во голема мера била елиминирана од страна на освојувањата на Егзархијата Равена во 751 година од Ајстулф. Во овој период, седиштето на локалниот Византиски гувернер ( „водачот“, подоцна „дужд“) било сместено во Маламоко.
Некаде во првите децении на осмиот век, луѓето од лагуната го избраa нивниот прв водач Урсус, кој беше одобрен од страна на Византија и и му биле дадени титулите хипат и дужд. Тој бил првиот историски дужд на Венеција.
Во 775-76 година, беше отворено епископското седиште на Оливоло (Хелиполис). За време на владеењето на војводата Ањело Партичиако (811-827) војводското седиште било преместено од Маламоко до високозаштитениот „Ријалто“, сегашната локација на Венеција. Манастирот Свети Захариј и првата војводскa палата и базилика на Свети Марко, како и градските ѕидини помеѓу Оливолои Ријалто подоцна биле изградени тука. Крилести лавови кои може да се видат во Венеција се симбол за Свети Марко.
Во 810 година, договорот меѓу Карло Велики и Никифор ja признаa Венеција како Византиска територија и ги признаa трговските права на градот долж јадранскиот брег, каде што Карло претходно му наредил папата да ги протера Венецијанците од Пентаполис. Во 828 година, престижот на новиот град беше покренат од добивањето на моштите на Свети Марко евангелистот, од Александрија, кои беа сместени во новата базилика. Патријархалното место исто така беше преместено во Ријалто. Како што заедницата продолжила да се развива и како што Византиската власт слабеела, тоа довело до раст на автономијата и на крај до независност.
Експанзија Од деветтиот до дванаесеттиот век Венеција се разви во град-држава (италијански thalassocracy или Repubblica Marinara, а другите три се Џенова, Пиза и Амалфи). Нејзината стратешка позиција на чело на Јадранот ја направи венецијанската поморскa и комерцијална моќ речиси неранливa. Со елиминација на пиратите долж Далматинскиот брег, градот станал напреден трговски центар меѓу Западна Европа и останатиот дел од светот (особено Византиското Царство и Исламскиот свет). Во 12 век беа поставени основите на власта на Венеција: венецијанскиот Арсенал бил во изградба во 1104 година; последниот автократски дужд, Витал II Микеле, починал во 1172 година.
Венецијанската Република пред 1200 година презела голем број на места на источниот брег на Јадранското Море, главно од комерцијални причини, затоа што пиратите што се наоѓале таму биле закана за трговијата. Дуждот веќе ги имал титулите Војводата од Далмација и Војводата од Истра. Следната стекната копнена територија, која се протегала низ езерото Гарда на запад сè до реката Ада, била познат како „Terraferma“, а била стекната делумно како одбрана од воинствените соседи, делумно за да се обезбедат алпските трговски патишта, а делумно и за да се обезбеди снабдување со пченица на копното, од која градот зависел. Во градењето на својата поморскa трговскa империја, Републиката доминирала со трговијата со сол, стекнала контрола над поголемиот дел од островите во Егејското Море, вклучувајќи ги и Кипар и Крит, а станала и голема сила на Блискиот Исток. Со стандардите во тоа време, венецијанското управување со своите копнени територии било релативно напредно и граѓаните на овие градови како Бергамо, Бреша и Верона се собирале за да го одбранат суверенитетот на Венеција кога била загрозена од напаѓачи.
Венеција останала тесно поврзана со Цариград, и двапати ѝ биле доделени трговски привилегии во Источното Римско Царство, преку т.н. Златен Бул или „chrysobulls“, а за возврат требала да му помага на Источното Царство да им се спротивстави на Норманите и турските упади. Во првата chrysobull Венеција ја признала должност кон Царството, но не и во втората, што го одразило падот на Византија и растот на моќта на Венеција.
Венеција станала империјална моќ по Четвртата Kрстоносна војна којашто таа ја финансирала, а со која во 1204 година го освоила Цариград и ја формирала Латинското Царство. Како резултат на тоа освојување огромното богатство од грабежот бил вратен во Венеција. Овој грабеж вклучувал позлатени бронзени коњи од Цариградскиот хиподром кои првично биле поставени над влезот во катедралата Свети Марко во Венеција, иако оригиналите се заменети со копии и сега се чуваат во Базиликата. По падот на Цариград, поранешната Римското Царство била поделена меѓу Латински крстоносци и Венецијанци. Венеција последователно создала сфера на влијание во Средоземјето, позната како Војводството на архипелагот, и освоениот Крит.
Заземањето на Цариград, во крајна линија ќе се покаже како одлучувачки фактор за ставање крај на Византиското царство, како губењето на Анадолските предмети по Манцикерт. Иако Византијците ja вратија контролата над опустошениот град половина век подоцна, Византиското Царство била смртно ослабена и постоела само како дух пред султанот Мехмет Освојувачот да го заземе градот во 1453 година.
Сместена на Јадранско Море, Венеција отсекогаш тргувала со Византиското Царство и со муслиманскиот свет. До крајот на тринаесеттиот век, Венеција била најпросперитетниот град во цела Европа. На врвот на својата моќ и богатство, таа имала 36.000 морнари кои работеле со 3.300 бродови, со што доминирале со трговијата на Средоземјето. Во ова време, венецијанските водечки семејства се натпреварувале едни со други кои ќе изградат најголеми и највеличенствени палати и ja поддржувале работата на најголемите и најталентираните уметници. Градот бил управуван од страна на Големиот Совет, кој беше составен од членови на благородни семејства од Венеција. Големиот совет ги назначувал сите јавни службеници и избрирал Сенат составен од 200 до 300 лица. Бидејќи оваа група била премногу големa за ефикасна администрација, Советот на Десетте (исто така наречен Војводскиот Совет или Signoria), контролирал поголем дел од администрацијата на градот. Еден член на големиот совет бил избиран за дуждили војвода, церемонијална глава на градот, кој вообичаено ja поседувал титулата сè до неговата смрт.