Афанасиј Матвеевич Селишчев (; - ) — истакнат руски јазичар, и славист, изучувач на дијалектологијата на словенските јазици, посетувајќи му значително внимание и на македонскиот јазик со неговите дијалекти. Бил дописен член на Бугарската и Руската академија на науките.

Животопис Роден е на 23 јануари 1886 г. во селото Волово, Орловска губернија. Во 1911 г. Дипломирал на Историско-филолошкиот факултет при Казањскиот универзитет.

Предавал на Иркутскиот (1918 – 1920), Казањскиот (1920 – 1921) и Московскиот универзитет од 1921 г. Од 1931 до 1933 г. работел во кратковечниот Научен јазичарски институт на Министерството за просвета во Москва, основан од противниците на маризмот. На почетокот на 1934 г. бил уапсен во хајката против славистите и испратен на робија. Во 1937 г. се вратил во Москва и станал професор на Московскиот институт за филозофија, книжевност и историја, како и на Московскиот педагошки државен универзитет.

Бил дописен член на Угрофинското друштво во Хелсинки (1926), на Академијата на науките на СССР (1929) и на Бугарската академија на науките (1930).

Научен придонес Селишчев бил меѓу најголемите руски слависти на XX век и автор на трудови за историјата на рускиот јазик, споредбената граматика на словенските јазици, словенските говори во Албанија и говорите во Македонија. Пишувал и на темите балканистика, словенска палеографија и топонимика.

Автор е на големиот труд „Диалектологический очерк Сибири“ (1 изд., 1921), на социолингвистички трудови за промените во рускиот јазик по Октомвриската револуција како „Язык революционной эпохи“ (1928; трудот набргу станал полузабранет поради цитатите од Троцки, Каменев и други; преиздаден во 2003 г.) и „О языке современной деревни“ (1939). Посмртно му е издадена и книгата „Старославянский язык“ во два дела (1951–1952), која добила статус на учебник како едно од делата со најдобар опис на најстарите писмени споменици и е преиздадена во 2001 и 2006 г.

Став кон посебноста на Македонците Селишчев првично сметал дека македонските говори се дел од бугарскиот јазик и остро ја критикувал србизациската концепција на Александар Белиќ. Меѓутоа, според Самуил Бернштејн, во предавањата почнувајќи од 1938 г. почнал да ги осудува оние во Бугарија кои неговите теории ги употребиле како аргумент дека Македонија треба да влезе во состав на Бугарија. Со оваа промена на ставот, Селишчев сметал дека македонскиот јазик и македонскиот идентитет се посебни и негодувал против извитоперувањето на неговиот труд од страна на бугарските уредници на неговите делаС. Б. Бернштейн. Зигзаги памяти, М., 2002, стр. 228 кое продолжило и во многу подоцнежните изданија (на пр. она од 1968 г).Селищев, А. М. Избранные труды, Москва 1968, с. 580 – 581 Бернштејн пренесува дека од Селишчев добил одобрение за внесување на статијата за македонскиот јазик во Големата советска енциклопедија. Членувал во Македонскиот научен институт во Софија.

Поважни трудови мини|200п|„Славянское население в Албании“ во издание на Македонскиот научен институт од Софија, 1931 г. Введение в сравнительную грамматику славянских языков. – Казань, 1914. – Вып. 1. – 123 с. Очерки по македонской диалектологии. – Казань, 1918. – Т.1. – 284 с. Диалектологический очерк Сибири. – Иркутск, 1920. – Вып. 1. – 297 с. Язык революционной эпохи. Из наблюдений над русским языком последних лет (1917 – 1926). – М., 1928. – 248 с. Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии. – София, 1929. – 439 с. Славянское население в Албании. – София, 1931. – 352 с. Македонская диалектология и сербские лингвисты. – София, 1935. – 101 с. Славянское языкознание. Т.1. Западнославянские языки: Учеб. пособие. – М., 1941. – 468 с. Старославянский язык. В 2-х ч.: Учеб пособие. – М.: Учпедгиз, 1951 – 1952. Ч.1: Введение. Фонетика. – 1951. – 336 с. Ч.2: Тексты. Словарь. Очерки морфологии. – 1951. – 206 с Избранные труды. М., 1968.

Литература Бернштейн, Самуил. А. М. Селищев – славист-балканист. Москва, Наука, 1987. Ашнин Ф. Д., Алпатов В. М.. „Дело славистов“: 30-е годы. Москва, Наследие, 1994.

Наводи

Категорија:Руски јазичари Категорија:Руски македонисти Категорија:Руски слависти Категорија:Членови на Македонскиот научен институт Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките Категорија:Дописни членови на БАН Категорија:Починати во Москва Категорија:Дописни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз