Ефикасната употреба на енергија, понекогаш и едноставно наречена енергетска ефикасност, е цел да се намали количината на енергија потребна за да се обезбедат производи и услуги. На пример, инсулирањето на градбите овозможува да се користи помалку енергија за греење и ладење за да се постигне и одржува топлинска удобност. Инсталирањето на ЛЕД светилки, флуоресцентно осветлување или природни „небесни куполи“ го намалуват количеството енергија што е потребно за да се постигне исто ниво на осветлување во споредба со користењето на традиционалните електрични светилки. Подобрувањата во енергетската ефикасност генерално се постигнуваат со усвојување на поефикасна технологија, или процес на производство,Diesendorf, Mark (2007). Greenhouse Solutions with Sustainable Energy, UNSW Press, p. 86. или со примена на општо прифатени методи за намалување на загубите на енергија.
Постојат многу мотиви за подобрување на енергетската ефикасност. Намалувањето на употребата на енергија ги намалува енергетските трошоци и може да резултира со заштеда на финансиските трошоци на потрошувачите доколку заштедите на енергија ги надоместат сите дополнителни трошоци за спроведување на енергетски ефикасна технологија. Намалувањето на употребата на енергија се смета и за решение на проблемот за минимизирање на емисиите на стакленички гасови. Според МЕА, подобрената енергетска ефикасност на зградите, индустриските процеси и превозот може да ги намали потребите на енергија во светот до 2050 година за една третина и да помогне во контролата на глобалните емисии на стакленички гасови. Друго важно решение е да се отстранат субвенциите за енергија предводени од владите кои промовираат голема потрошувачка на енергија и неефикасно користење на енергија во повеќе од половина од земјите во светот.
Често се вели дека енергетската ефикасност и обновливата енергија се столбови близнаци на одржливата енергетска политика, и се високи приоритети во хиерархијата на одржливата енергија. Во многу земји се гледа дека од енергетската ефикасност има придобивки кон националната безбедност, затоа што може да се искористи за да се намали нивото на увоз на енергија од странски земји и може да ја забави стапката на енергија со која се исцрпуваат домашните енергетски ресурси.
Преглед Енергетската ефикасност се докажува како делотворна стратегија за градење економии без нужно зголемување на потрошувачката на енергија. На пример, Калифорнија започна да спроведува мерки за енергетска ефикасност во средината на 1970-тите, вклучително со носење на градежни кодови и стандарди за домашните апарати со строги барања за ефикасност. Во текот на следните години, потрошувачката на енергија во Калифорнија останала скоро иста по глава на жител, додека националната потрошувачка на САД двојно се зголемила. Како дел од својата стратегија, Калифорнија спровела „налог за вчитување“ на нови енергетски ресурси што ја става енергетската ефикасност на прво место, снабдувањето со обновлива енергија на второ место, а на последното место се наоѓаат новите централи со фосилни погони. Државите како Конектикат и Њујорк создадоа квазијавни Зелени банки за да им помогнат на сопствениците на станбени и комерцијални згради да финансираат надградби кон енергетска ефикасност кои ги намалуваат емисиите и ги намалуваат енергетските трошоци на потрошувачите.
Роки Маунтен институтот од Ловин истакнува дека во индустриските услови, „има многу можности да се заштедат 70 до 90% од енергијата и трошоците за системи за осветлување, вентилатори и пумпи; 50% на електричните мотори и 60% во областите како што се греењето, ладењето, канцелариската опрема и апаратите“. Општо, до 75% од електричната енергија што се користи во САД денес може да се заштеди со мерки за ефикасност што чинат помалку од самата електрична енергија, истото важи и за домашните можности. Министерството за енергија на САД изјави дека постои потенцијал за заштеда на енергија во големина од 90 милијарди kWh со зголемување на енергетската ефикасност во домот.
Некои студии ги нагласуваат овие тврдења. Извештајот објавен во 2006 година од глобалниот институт Мекинзи, тврди дека „има доволно економски одржливи можности за подобрување на енергетската продуктивност, што може да го одржи глобалниот раст на побарувачката на енергија на помалку од 1% на годишно ниво“. Енергетската продуктивност, која го мери извозот и квалитетот на производите и услугите по единица внес на енергија, може да дојде преку намалување на количината на енергија потребна за производство, или од зголемувањето на квантитетот или квалитетот на производите и услугите со истата количина на енергија.
Извештајот на расправите за климатските промени во Виена во 2007 година, под покровителство на Рамковната конвенција за климатските промени на ООН, јасно покажува „дека енергетската ефикасност може да постигне реално намалување на емисиите по ниски трошоци“.
Меѓународните стандарди ISO17743 и ISO17742 обезбедуваат документирана методологија за пресметување и известување за заштедата на енергија и енергетската ефикасност за земјите и градовите.
Енергетскиот интензитет на една земја или регион, односот на употребата на енергија кон Бруто-домашниот производ или некоја друга мерка за економско производство, се разликува од неговата енергетска ефикасност. На енергетскиот интензитет влијаат климата, економската структура (пример, услугите наспроти производството), трговијата, како и енергетската ефикасност на градбите, возилата и индустријата.
Придобивки Од гледната точка на потрошувачот на енергија, главната мотивација за енергетската ефикасност е често едноставно заштедата на пари со намалување на трошоците за набавка на енергија. Дополнително, од гледна точка на енергетската политика, постои долг тренд за пошироко признавање на енергетската ефикасност како „прво гориво“, што значи способноста за замена или избегнување на потрошувачката на реални горива. Всушност, МЕА пресмета дека примената на мерките за енергетска ефикасност во годините од 1974 до 2010 година успеаја да избегнат поголема потрошувачка на енергија во нејзините земји-членки отколку потрошувачката на кое било посебно гориво, вклучувајќи нафта, јаглен и природен гас.International Energy Agency: Capturing the Multiple Benefits of Energy Efficiency . OECD, Paris, 2014.
Понатаму, одамна е прифатено дека енергетската ефикасност носи и други придобивки дополнителни на намалувањето на потрошувачката на енергија.Weinsziehr, T.; Skumatz, L. Evidence for Multiple Benefits or NEBs: Review on Progress and Gaps from the IEA Data and Measurement Subcommittee. In Proceedings of the International Energy Policy & Programme Evaluation Conference, Amsterdam, The Netherlands, 7–9 June 2016. Некои проценки за вредноста на овие други придобивки, честопати наречени „повеќекратни придобивки“, „до-придобивки“, „дополнителни придобивки“ или „неенергетски придобивки“, ја прават својата сумирана вредност и поголема од онаа на директните енергетски придобивки.Ürge-Vorsatz, D.; Novikova, A.; Sharmina, M. Counting good: Quantifying the co-benefits of improved efficiency in buildings. In Proceedings of the ECEEE 2009 Summer Study, Stockholm, Sweden, 1–6 June 2009. Овие повеќекратни придобивки од енергетската ефикасност вклучуваат работи како што се намалено влијание на климатските промени, намалено загадување на воздухот и подобрување на здравјето, подобрени услови во затворените простории, подобрена енергетска безбедност и намалување на ризикот од поскапување за потрошувачите на енергија. Развиени се методи за пресметување на монетарната вредност на овие повеќекратни придобивки, вклучително, на пример, методот на избор - експеримент за подобрувања кои имаат субјективна компонента (како што се естетиката или удобноста) и методот Туоминен-Сепанен за намалување на ризикот на цените.B Baatz, J Barrett, B Stickles: Estimating the Value of Energy Efficiency to Reduce Wholesale Energy Price Volatility. ACEEE, Washington D.C., 2018. Кога се вклучени во анализата, може да се покаже дека економската корист од инвестициите во енергетска ефикасност е значително поголема отколку едноставната вредност на заштедената енергија.
Апарати за домаќинство Современите апарати, како што се замрзнувачи, печки, шпорети, машини за миење садови и машини за перење и сушење, користат значително помалку енергија отколку постарите апарати. Сушењето алишта на жица значително ќе ја намали потрошувачката на енергија на поединецот, бидејќи неговата сушара ќе се користи помалку. Тековните енергетски ефикасни ладилници, на пример, користат 40 проценти помалку енергија отколку обичните модели во 2001 година. По ова, ако сите домаќинства во Европа ги сменат своите апарати за домаќинство стари повеќе од десет години во нови, ќе заштедат 20 милијарди kWh електрична енергија годишно, со што ќе се намалат емисиите на CO2 за скоро 18 милијарди кг. Во САД, соодветните бројки би биле 17 милијарди kWh електрична енергија или 12,246,993,990 кг СО2. Според студијата од 2009 година на МекКинзи и Ко., заменувањето на старите апарати е една од најефикасните глобални мерки за намалување на емисиите на стакленички гасови. Современите системи за управување со електричната енергија исто така ја намалуваат употребата на енергија од неактивните апарати со исклучување или ставање во режим на ниска енергија по одредено време. Многу земји идентификуваат енергетски ефикасни апарати за домаќинство користејќи етикети за енергетско потрошување.
Влијанието на енергетската ефикасност врз најголемата побарувачка зависи од тоа кога се користи апаратот. На пример, клима-уредот троши повеќе енергија во текот на попладневните часови кога е жешко. Затоа, енергетски ефикасен климатизер ќе има поголемо влијание врз врвната побарувачка од пониската побарувачка. Енергетски ефикасната машина за миење садови, од друга страна, користи повеќе енергија за време на доцните вечерни часови кога луѓето ги прават своите јадења. Овој апарат може да има малку или никакво влијание врз најголемата побарувачка.
Дизајн на градба мини|300x300пкс|Со добивањето на Златен рејтинг за енергија и еколошки дизајн во септември 2011 година,Empire State Building е највисоката и најголемата ПЕЕД сертифицирана градба во САД и во западната полутопка, иако веројатно ќе биде претекната од страна на Њујоршкиот One СТЦ. Градбите се важно поле за подобрувања на енергетската ефикасност ширум светот, заради нивната улога како голем потрошувач на енергија. Сепак, прашањето за употреба на енергија во градбите не е едноставно, бидејќи условите во затворените простории што можат да се постигнат со употреба на енергија многу варираат. Мерките што ги одржуваат зградите удобни - осветлување, греење, ладење и вентилација - трошат енергија. Типично, нивото на енергетска ефикасност во градбата се мери со делење на потрошената енергија со површината на темелот на зградата, која се нарекува специфична потрошувачка на енергија или интензитет на употреба на енергија:
Сепак, проблемот е посложен бидејќи градежните материјали во себе носат „суштинска енергија“. Од друга страна, енергијата може да се добие од материјалите кога зградата ќе се демонтира со повторна употреба на материјалите или нивното согорување за добивање енергија. Покрај тоа, кога се користи градбата, условите во затворените простории можат да варираат, што резултира во повисоки и пониски квалитативни внатрешни средини. На крајот, целокупната ефикасност е под влијание на употребата на градбата: дали градбата се користи поголемиот дел од времето и дали просториите се користат ефикасно - или можеби зградата е во голема мера празна? Предложено е дури и дека за поцелосно пресметување на енергетската ефикасност, треба да се измени специфичната потрошувачка на енергија за да се вклучат овие фактори:Juha Forsström, Pekka Lahti, Esa Pursiheimo, Miika Rämä, Jari Shemeikka, Kari Sipilä, Pekka Tuominen & Irmeli Wahlgren (2011): Measuring energy efficiency. VTT Technical Research Centre of Finland.