Буденска тврдина () — тврдина која се состои од неколку големи и мали утврдувања што го опкружуваат градот Буден, Норботен, во северна Шведска. Тврдината првично била наменета да ги запре или одложи нападите од исток или крајбрежните напади, што во времето на изградбата значело руски напади преку Финска. Тоа било првенствено проширувањето на железничката мрежа во Норланд, што било последица на зголеменото значење на северните полиња со железна руда, што довело до зголемена стратешка вредност на северна Шведска и изградба на тврдината. Иако главните тврдини биле завршени во 1908 година, многу од потпорните утврдувања не биле завршени до почетокот на Првата светска војна. Исто така, континуирано имало подобрувања за време и помеѓу двете светски војни.
Буденската тврдина е составена од пет основни самостојни тврдини создадени од основата во пет од планините што го опкружуваат Буден: Дегербергет, Мјосјобергет, Гамелангсбергет, Содра Абергет и Редбергет. Осум утврдени споредни артилериски позиции биле изградени помеѓу тврдините за да се даде крилна поддршка и да се покријат области кои не се во досегот на артилеријата на главните тврдини. Дополнително, изградени биле 40 бункери за пешадија, заедно со други утврдувања, за да се покрие уште поголем терен. За време на Втората светска војна биле изградени места за противтенковски пушки и дополнителни бункери и засолништа, а околу тврдината и самиот град била поставена десетици километри противтенковска заштита. Поради крајот на Студената војна и намалувањето на заканата од Советскиот Сојуз, тврдината Буден станала помалку важна за одбраната на Шведска и почнала да се деактивира. Последната тврдина на комплексот била деактивирана на 31 декември 1998 година, а сега се користи како туристичка атракција. Сите пет тврдини, како и некои од придружните структури се прогласени за историски градби, кои треба да се сочуваат за во иднина, од страна на шведската влада.
Заднина Централна и периферна одбрана Двете доминантни теории за тоа како да се користат утврдувањата во оперативната перспектива во текот на 18 и 19 век биле централниот систем на тврдините и системот на периферната тврдина, вториот е наречен и кордонски систем. Двата системи биле познати и како централна одбрана и периферна одбрана.
Во почетокот на 19 век периферниот систем — барем во Шведска — се сметал за немодерен, поради екстремно долгата граница и крајбрежјето на земјата, што барал многу персонал за одржување и поддршка, а тоа довело до високи трошоци и занемарување на помобилните вооружени сили. Периферниот систем, исто така, требало да го задржи непријателот до одредена област, крајбрежјето и границите, но како што одминувало времето и се применувале нови тактики, тенката линија на утврдувања лесно била пробиена од непријателските сили, како што непријателот напредувал низ периферната линија, немало доволно војници во внатрешноста за да го запрат напаѓачот. Централниот систем бил подобро приспособен за одбрана, бидејќи започнувал со целосни контра-напади дури кога непријателскиот напад ја достигнал својата кулминација. Централната одбрана исто така се покажала како ефикасна во Седумгодишната војна — користена од Фридрих II од Прусија — и во Наполеоновата инвазија на Русија — користена од Русите. Карл фон Клаузевиц, во неговиот воен трактат За војната, дури ги спомнал добрите услови на Шведска за овој вид на војна:Четвртиот принцип, Помош на фронтот, е природно предност на одбраната. [...] Армијата во дефанзива продолжува да ја одржува својата поврзаност со сè, односно ја ужива поддршката на своите тврдини, не е ослабена на ниту еден начин и е блиску до своите извори на снабдување. [...] Походот од 1812 претставува многу јасна илустрација за ефектот на средствата наведени во принципите 3 и 4. [...] Вистина е дека со исклучок на Шведска не постои земја во Европа која е ситуирана како Русија, но ефикасниот принцип е секогаш ист, единствената разлика е во помал или поголем степен на нејзината сила.
Утврдување на Шведска Шведска штотуку имала изгубено една третина од своето население, бидејќи Русија го освоила источниот дел и го создадала Големото Кнежевство Финска за време на Финската војна во 1808-1809 година. Набргу потоа, во 1814 година, западното крило било обезбедено со унијата со Норвешка, а по Наполеоновите војни, поранешниот главен непријател на Шведска на југ, Данска, повеќе не бил никаква закана. Единствената закана што останала била Русија, која сега стоела веднаш преку границата на север и ги имала Оландските Острови на помалку од 150 км од шведскиот главен град Стокхолм. Шведската морнарица се сметала за супериорна во однос на руската во Ботнискиот Залив, така што инвазија преку море врз брегот на Норланд не била веројатна. И покрај тоа што Русите ја нападнале северна Шведска преку Финска во претходната војна, општото мислење било дека во случај на нова војна, нивниот главен напад би бил извршен кон Стокхолм и јужна Шведска. лево|мини| Јоан Петер Лефрен, генерал, воен теоретичар и секретар на Шведскиот комитет за утврдување од 1819 година. Ова мислење довело до тоа да се најде добра задна одбранбена област каде што би можеле да се движат сталежите и шведската влада доколку главниот град е во опасност. Ова за возврат природно ја зајакнало теоријата на централната одбрана. Основното земјиште би било местото од каде што главниот дел од теренската војска би ги спроведувала своите операции, поддржана од неколку тврдини. Областа помеѓу двете големи езера Венерн и Ветерн бил изборот за ова основно земјиште, со приближно иста граница како округот Скараборг. Реализацијата на средниот шведски централен одбранбен систем конечно била направена на 5 февруари 1819 година кога кралот Карл XIV Јон одлучил да се изгради една главна тврдина, централната тврдина и две помали „оперативни тврдини“. Централната тврдина станала тврдина Карлсборг во Карлсборг, додека двете оперативни тврдини кои требало да се наоѓаат на двата краја на Ветерн никогаш не биле изградени поради недостаток на средства.
Додека Норланд не требало да биде вклучен во оваа главна централна одбранбена стратегија, сè уште биле спроведувани студии за тоа како да се одбрани овој голем дел од земјата. Сепак, генерално се сметало дека северна Шведска има многу ограничен воен интерес и несоодветен за поголеми воени операции поради лошата состојба на повеќето патишта, големите ненаселени области, големите реки и многу ограничената економска добивка што ја обезбедувала земјата. Првата од овие студии, утврдена од Комитетот за утврдување од 1819 година — што била во голема мера под влијание на секретарот на комитетот Јоан Петер Лефрен — довела до ништо повеќе од мислењето дека големите реки на север — особено реката Онгерман — би имале корист од одбраната и дека нема да се граделе поголеми утврдувања. Во друга студија од 1824 година, полковникот — и многу подоцна шведски министер за војна — Густаф Оскар Пејрон сугерирал дека би било подобро да се зацврстат позициите јужно од Буден — по северната река Луле — на пример во Севаст или Аван. Сепак, не биле направени големи промени, делумно поради ограничениот воен интерес, но и поради големите суми пари што биле потрошени за изградба на тврдината Карлсборг и модернизирање на други постари утврдувања во јужна Шведска.
Железниците го забрзуваат планирањето мини|Местоположба на Буден, а со тоа и на Буденската тврдина, во оперативна перспектива, со завршени железнички линии до 1895, 1902 и 1914 година во различни нијанси на сиво. Дури петнаесет години подоцна, кога уште еден комитет, Комитетот за утврдување на крајбрежјето од 1839 година ја проучувал одбраната на Норланд, шведските вооружени сили почнале да се фокусираат малку повеќе на северните провинции. Меѓутоа, оваа студија главно ги презентирала плановите за средниот Норланд и провинциите Меделпад, Онгерманланд и Јемтланд. Тие провинции имале позначајна улога бидејќи токму таму главните патишта на Шведска почнале да се вкрстуваат со патната мрежа на Норвешка, која во тоа време била сојузничка со Шведска. Патната мрежа северно од оваа област се состоела од големиот крајбрежен пат — единствениот главен пат север-југ — од Хапаранда и сè до Норланд до Јевле. Сите други главни патишта исклучиво се движеле југоисток-северозапад следејќи го течението на големите реки, пред да завршат во дивина и на тој начин не обезбедиле никаков пат позападно во Норвешка и кон брегот на Атлантикот. Плановите за зајакнување на Норланд уште еднаш пропаднале поради недостаток на пари и понизок приоритет во однос на утврдувања во јужниот дел на Шведска.
До 1860-ти години, првите шведски железнички главни линии биле завршени во јужниот дел на земјата, а до 1881 година северната главна линија стигнала до Онге. Во исто време, од другата страна на Ботнискиот Залив, финската главна железница до Оулу била речиси завршена и наскоро ќе била од голема корист за Русите за транспорт на воен персонал и залихи кон шведската граница во случај на војната.In reality, the Russians were as worried about the extension of the Finnish main railway line as the Swedes. When the Finns wanted to extend the railway even further, up to Tornio right at the Swedish border, the Ministry of War of the Russian Empire protested as this did not suit the defensive plans for Finland where most troops were stationed in the southern parts of the Grand Duchy. They also believed that the sympathies of the Finnish people were with Sweden and that a railway from the Swedish border down into the heart of Finland would suit a Swedish offensive—perhaps with German help—all too well. When Nicholas II of Russia approved the extension in 1895, he went against the very strong opinion of the military. Nyström & Skeppstedt 1990, pp. 47–50. Во комбинација со планираниот железнички потег Лулео – Буден – Галиваре – Кируна – Нарвик (линиите на железната руда и Офотен), ова би претставувало одлична можност за Русите да ја исполнат нивната скриена желба да ја искористат контрола на северна Скандинавија и пристаништата на Атлантикот на норвешкиот брег. Некои офицери, и шведски и норвешки, во втората половина на 1880-ти години го забележале зголеменото стратешко значење на северна Скандинавија и Лапонија како ефект на изградбата на железничките линии во областа. Ова го забележал и членот на Риксдаг, Јоан Ерик Нистром од изборната област на Норботен, кој — загрижен за железницата до Оулу — поднел предлог за зајакнување на одбраната на Горен Норланд во 1885 година. лево|мини|Аксел Рапе, шведски министер за војна 1892–1899, и духовен татко на тврдината Буден Иако најсеверниот дел од главната линија низ Горен Норланд бил одамна планиран, дури во 1887 година и победата на протекционистичкото крило на партијата Лантмана на изборите таа година финансиските средства — од зголемениот трговски тарифен приход — и политичката волја овозможила завршување на железничката пруга низ Оверлулеа, како што Буден понекогаш бил нарекуван. „Заспаните ресурси и брзата експанзија“ во Горен Норланд биле две причини да се изгради железница до ретко населената област; друг фактор кој имал голем удел во одлуката за завршување на главната линија било преземањето од страна на владата на линијата Лулео-Галиваре, која претходно била во рацете на англиска компанија. Ова било многу профитабилно, бидејќи значително го олеснило транспортот на железна руда од рудните полиња околу Кируна и Галиваре до брегот за понатамошен транспорт со брод. Друга англиска компанија во 1860-ти се обидела да изгради комбинација од железница и канал за таа област, но банкротирала пред нивните планови да бидат завршени. Компанијата која склучил договор за новата железничка линија доживеала слични економски тешкотии и шведската држава одлучила да ја купи речиси завршената линија за да ја заврши во 1891 година.