мини|Неготин алт=Грб на градот и општина Неготин во Србија|мини|Грб на градот Неготин во Србија Неготин () — град и седиште на истоимената општина во областа Борскиот Округ, Србија. Според пописот од 2002 година имало 17.758 жители (според пописот од 1991 година имало 17.355 жители), а според последниот попис од 2011 година има 16.882 жители.
Неготин се наоѓа во близина на границата на Србија, Романија и Бугарија. Името Неготин за прв пат било забележано во 16 век. Местото не било важно до 18 век, кога станало важно воено упориште. Во 1833 година Неготин трајно станал дел од Србија и оттогаш започнал неговиот брз развој, кој траел до почетокот на Првата светска војна.
Неготин, меѓу другото, е познат и како родно место на композиторот Стеван Мокрањац.
Име Постојат неколку легенди за потеклото на Неготин. Според првата, во денешното Мало село (еден од најстарите краишта на Неготин) се населил Негота со сопругата Тина, семејството и стадата овци, бидејќи просторот бил богат со бујни пасишта, а околу долината имало шуми и шуми. Околу нивнито трло за овци постепено се создавала населба, а од нивните имиња Него и Тина се родило името Неготин. лево|мини| Плоштадот на кралот Петар, околу 1937 година Другата легенда вели дека во старите времиња двајца великани граделе градови, едниот каде што е Неготин, другиот на еден рид кај селото Видровац (денешните урнатини на Видров град). Кога ја завршиле работата, тогаш оној од ридот му рекол на оној во долината: „Направив подобар град, него ти! Од „него ти“ станало името Неготин.
Географија Денес, територијата на општина Неготин географски најмногу се поистоветува со Неготинскиот регион. Се наоѓа на границата на Србија, Романија и Бугарија. Рамнината, позната како Неготинска низина, се протега меѓу Тимок и Дунав до заоблената падина на Видровац-Бањево-Братујевац. Над оваа падина, рамничарското плато продолжува сè до планините Дели Јован и Стол, кои природно го одвојуваат целиот простор од централна и западна Србија. Самиот град е на околу 45 надморска височина.
Клима Градот Неготин се наоѓа во низина опкружена со планини. Низината е отворена на исток и југ, што сето тоа придонесува за специфичната клима на Неготин. Неготин е најконтиненталното подрачје на Србија со топли лета и студени зими. Во текот на зимата температурата паѓа до -30 °C, а во лето температурата се зголемува до 40 °C во сенка.
Во зима обично дува западен и северозападен ветер. Како што доаѓа преку планините Хомоље, секогаш доаѓа како студен ветер и носи ненадејни и обилни врнежи. Овој ветер кај народот е познат како „горњак“ и е најважниот ветер во летниот период. Тој е најважен за климата на Неготин и од тоа многу често зависи времето. Кошава, исто така, често дува во текот на зимата. Тоа е студен ветер, послаб од горниот ветер, но предизвикува неколкудневен слаб снег. Север и југ сè уште се појавуваат. Снегот е редовна појава на територијата на источна Србија. Кога облачноста со дожд ќе дојде од Средоземното Море или Атлантскиот Океан, Неготинскиот регион долго останува без снег, додека централна Србија веќе е покриена со снег. Спротивно на тоа, кога влажни и студени бранови доаѓаат од исток или североисток, Неготинскиот регион добива снежна покривка порано од другите делови на Србија.
Климата во Неготинскиот регион е погодна за одгледување земјоделски култури како винова лоза, бостан и памук. месец јан. фев март апр мај јун јул авг Сеп окт Ноември Дек Просечни температури (°C) 0 1 6 11 16 20 22 21 18 11 5 1 Просечни високи температури (°C) 2 3 10 16 21 25 27 27 23 16 7 3 Просечни ниски температури (°C) -2 -2 2 7 12 15 17 16 12 7 2 -1 Број на денови со врнежи 13 13 13 12 12 10 7 7 7 9 12 13 Просечни месечни врнежи () 3.8 3.7 4.4 4.9 6.1 6.9 4.9 3.3 3.5 3.4 5.3 5.5 Извор:
Историја Трагите од неолитскиот човек, пронајдени на бреговите на Дунав во селата Прахово, Душановац и Радујевац, сведочат дека територијата на денешниот неготински регион била населена во камено доба. Резултатите од проучувањето на археолошкиот материјал пронајден во Лепенски Вир покажуваат дека пред повеќе од шест илјади години на брегот на Дунав во Ѓердап и неговата непосредна заднина живееле луѓе чија материјална култура била на завидна височина. Многу народи живееле во денешна источна Србија во изминатите векови, забележувајќи го напредокот, развојот, исчезнувањето на нивните цивилизации. Податоците за нив ги покрива временската магла, но она што со сигурност може да се тврди е дека Неготинскиот регион, како непосредна заднина на Ѓердап, отсекогаш бил мост во минатото, а самиот Ѓердап е порта на тој мост меѓу Влашките низини и долината Тимок и Балканот.
Стар и среден век За време на големите преселби на луѓето, воинствените племиња навлегувале од исток и не е тешко да се замисли каков пустош останал во областа на денешна Краина по секоја воена инвазија. Илирите и Тракијците (Трибалите) се сметаат за први жители на дунавскиот регион. Но, познато е дека Келтите (Скордисци) и дојденците од Дакија, мизиските племиња Челегари и Тимаци (по кои најверојатно го добила името реката Тимок) оставиле свој белег во областа Неготинско.
Римјаните ги потиснале Дакијците во првиот век од нашата ера, но во текот на следните векови, со променливи воени богатства, тие ја бранеле денешна источна Србија (тогашната провинција Мизија) од Готите, Сарматите и Словените.
Византиските владетели, немоќни пред инвазијата, ја менувале својата тактика кон освојувачите. Јустинијан I дозволил некои словенски племиња да го населат просторот од Велика Морава до Црното Море. На територијата на денешен Неготин и покрај Тимок, први од Словените се племињата Негоци и Тимаци, со што започнала словенската историја на овие краеви.
Турбулентната средновековна историја на денешна Краина била обележана со борбата за превласт меѓу Византија и Бугарија, а овие области потпаднале под влијание на Србија дури за време на владеењето на кралот Милутин на почетокот на 13 век.
Вурско владеење Се смета дека Неготин е населба која настанала во времето на паѓањето на српскиот деспотизам под власта на Турците, во 1459 година. Сепак, најстарите познати пишани историски извори за Неготин и Краина потекнуваат од турските пописни книги на Видинскиот санџак од XVI век. Во 1530 година, врз основа на овие извори, Неготин бил помала селска населба со 55 куќи. мини|300x300пкс| Старата црква Света Богородица во Неготин Има одлики на типично неготинско село до првата половина на XVIII век. Забележал значителни промени во неговиот статус за време на австриската окупација (1718-1739), кога според пописот од 1736 година достигнал сто куќи. Со зголемувањето на населението добило поголемо воено значење. Со изградба на различни одбранбени објекти, Австријците од Неготино создале населба која имала статус на утврден град. За време на австриското владеење за прв пат официјално се употребувало името Краина. Картите го означуваат Крајнскиот округ, кој тогаш имал 32 населби.
Турците повторно ја воспоставиле власта во Краина во 1739 година, но продолжиле и да го утврдуваат градот, така што Неготин го зачувал, па дури и го зголемил своето воено-стратешко значење во турските воени планови. Во втората половина на 18 век областите на Краина и Кључ го претставуваат судирот на султанатот (кои припаѓале на мајката на султанот) и како такви претставувале област со одреден степен на автономија, бидејќи во нив не суделе Турци, туку српски кнезови.
Правата и привилегиите што Краина ги стекнала по австриската окупација во 1739 година биле постепено укинати од Турците. Ова било една од причините што за време на Австро-турската војна (1788-1791), краинските кнезови и помогнале на Австрија со испраќање чети од доброволци. Турската војска го напуштила Неготин во 1789 година, но ни австриската управа не издржала долго. По Свиштовскиот мир во 1791 година, Краина повторно била вклучена во Видинскиот санџак, со кој, сепак, тогаш управувал проблематичниот Осман Пазваноглу, кој набрзо станал одметник на султанот.
Неготин во модерна Србија Неготин не им се придружил веднаш на востаниците во Првото српско востание. Само поразот на Пазваноглу кај Бања во 1806 година, неговата смрт следната година и српско-руската воена соработка ја вклучиле Краина во востанието. По смртта на неготинскиот кнез , Соборот и Караѓорѓе го преместиле ајдукот-Вељко Петровиќ од Бања во Неготин, каде тој како краински војвода ја чувал источната граница на Србија, го зацврстил градот и рововите околу неа. На тој начин Неготин добил значајна улога во обезбедувањето на српската граница со турската Видинска војска. Вељко загинал бранејќи го градот јули 1813 година по што Турците го освоиле Неготин и цела Краина.
По распадот на востанието, источните делови на Србија биле под директна власт на турската власт. Ваквата состојба останала до бунтот и ослободувањето на шесте нахии во 1833 година. Одлучноста на бунтовниците и интервенцијата на кнезот Милош ги прекинале неуспешните преговори меѓу Русија и Турција за судбината на источна Србија и ја ставиле Турција пред завршниот чин. Тој бил султан во 1833 година. Хатичерифот го потврдил припојувањето на шест нахии кон Кнежевството Србија.
Во новите територијални поделби на Србија, Неготин зазел значајно место. Прво, станало седиште на Капетанијата, а од 1834 година, седиште на голема заедница, потоа област и седиште на една или повеќе окрузи. Од 1835 година Неготин бил центар на воената област Дунав-Тимок.
Во средината на 19 век Неготин имал над 600 куќи и околу 2.700 жители, а веќе во 1866 година бројот на куќите се зголемил на 984, а бројот на жители на 4.325. Со развојот на занаетчиството и трговијата Неготин се здобил со голем број значајни културни институции. Покрај постојните основни училишта во Краина, во 1839 година Неготин добил и главно училиште (полугимназија). Во средината на 19 век во Неготин било отворено женско училиште, едно од првите во Србија во тоа време. Многу институции во Неготин биле формирани во исто време или набргу по сличните во Белград. Читалиштето било основано во 1846 година, Првото театарско и пејачко друштво во 1853 година, по една година Првото белградско пејачко друштво.
Неготин го забележал својот најголем напредок до крајот на 1860-тите, оттогаш почнал да стагнира и останува во сенка на другите градови кои го престижувале градејќи комуникации и подобри и поблиски врски со Белград. Но и покрај тоа, Неготин тројно го зголемил населението до почетокот на 20 век во споредба со 1834 година, така што во 1900 година Неготин броел 6.342 жители.
20. век лево|мини| Офицери на 13. пешадиски полк „ајдук Вељко“ на Црна Река 1916 година десно|мини|307x307пкс| Областа на десниот брег на Тимок, која е 1919 г. припаѓал на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците По создавањето на Балканскиот сојуз, последователното усогласување на ставовите за некои воени аспекти на српско-бугарскиот воен сојуз се случило од 5 до 8 мај 1912 година во Земјоделското училиште „Буково“ кај Неготин. Српската делегација на разговорите ја предводел началникот на Генералштабот Радомир Путник, а бугарската делегација генерал Фицев. мини|250x250пкс| Спомен костурница на борците од Втората светска војна Краинците се бореле против Турците како дел од Тимочката дивизија и Втората српска војска. Турската војска била поразена на сите фронтови. Бугарија, незадоволна од поделбата на Македонија, без објавување војна ја нападнала Србија и ја започнала Втората балканска војна. Дивизијата Тимок од првиот повик во оваа војна водела успешни операции на линијата Софија-Пирот-Ниш. Најголемото изненадување го приредиле третите регрути на Тимочката војска кои успеале да го заземат утврдениот град Белоградчик во Бугарија. По победата на српската војска на Брегалница, војната завршила со победа на Србија.