алт=The official logo of the Serbian Railways company|мини|Српски железници лого Железници на Србија е акционерско друштво чија основна дејност е транспорт на стоки и патници по железници, влечење на возови и одржување на влечни единици, одржување на железницата и технички надзор во Србија.
Врз основа на условите на ММФ и Светската банка од 10 август 2015 година.
Во 2006 година биле регистрирани три компании:
Српската железничка инфраструктура,
Србија карго и Србија воз.
Последниот генерален директор на Српските железници, кој ја поделил на три дела, е Мирослав Стојчиќ, дипломиран сообраќаен инженер.
Историја
Почеток и развој на железницата лево|мини|180x180пкс| „Железница Ротшилд“, делница Бела црква - Црвена црква. Сообраќајот на оваа пруга бил прекинат во 2005 година, а официјално била напуштена во 2016 година, со одлука на Владата на Србија.Реструктурирање железнице: Није пруга ресторан, Време бр. 1328, Зоран Мајдин, 16. јун 2016.Средњи Банат остаје без пруге, Зрењанински, 12. септембар 2016. Интересно, во тоа време, 1861 г. во селото Дента недалеку од Вршац, земјопоседникот Шулхоф го купил англискиот парен плуг Фаулер.
Потеклото и развојот на железницата и парните локомотиви се случиле во првите децении на 19 век во Велика Британија, од каде подоцна постепено се прошириле низ светот. Првата половина и средината на 19 век се одликуваат со изградба на меѓуградски и рударско-индустриски железници со тесен колосек.
. Изгледот на пругата станало многу популарна тема во тоа време, па веста за неа стигнала до принцот Милош, кој дури дал официјална идеја за изградба на пругата, што било направено во написот со наслов „Железничкиот пат и локомотивата“ во Српски народен весник во Пешта 1837 г. Принцот Милош бил првиот српски владетел кој се возел на пароброд и воз ото ги влече парна локомотива. Истата година, Сигисмунд Август Волфганг направил проект со наслов План за изградба на железнички пат или железница во Србија, кој предвидувал изградба на железница во Источна Србија во должина од етри од Милановац до сливот на Твомок и Дунав.Посета барона Хердера Србији и први план за изградњу железнице, Мр Момир Самарџић, Истраживања, 18 (2007), 135–144.„Рударско путовање по Србији 1835. године“ , Сигмунда фон Хердера, Службени гласник, 2014.„'Саксонац је по налогу књаза истраживао Бор и Мајданпек“', Б. С. В. Новости, репортаже, 8. јун 2014. Следен проект, 1852 година, кој бил уште поголем и поважен, била изградбата на Трансбалканската железница од Цариград до Белград од страна на британската компанија Фокс и Брејии Ко.Суочавање са модернизацијским изазовом: британски инфраструктурни пројекти на Балкану 1851‒1852. и Србија, Мр Момир Самарџић, Истраживања, 22 (2011), 255‒278. На територијата на денешна Србија и Романија меѓу првите железнцки со тесен колосек 760 мм изградена е трасата во должина од 63,5 км Оравица - Јасеново - Црвена црква - Бела црква - Врачев Гај - Соколовац до манастирот Базијас на брегот на Дунав. Во времето на Воената граница, во Австриската империја, била првично наменета за транспорт на јаглен до Дунав и за потребите на пароброд со лопатки. Концесијата за изградба на пругата е доделена на Виенскиот рударски директориум, а проектот го изработил инженерот Карл Бах.Споменица железничке станице Јасеново (1856—2006) , Живан Иштванић, Бела Црква, 2007. Интересно е што граничните Срби пружиле жесток отпор на експропријацијата на земјиштето. Работите на изградбата на железницата биле забавени со избувнувањето на револуцијата во 1848 година, кога граничните Срби од околните села ја опседнале Бела црква во која бил формиран австрискиот полк. Работата продолжила веднаш по војната, во 1850 година, а железницата била отворена за сообраќај на 20 август 1854 година.Споменица железничке станице Јасеново (1856—2006) , Живан Иштванић, Бела Црква, 2007.Споменица железничке станице Јасеново (1856—2006) , Живан Иштванић, Бела Црква, 2007. На крајот на истата година, 31 декември 1854 година, новиот сопственик на рудникот и железницата станало познатото банкарско семејство Ротшилд, чија акционерска компанија, Империјално-кралската привилегирана државна железничка асоцијација KuK( priv. Österr. Staats-Eisenbahngesellschaft), во текот на следната година, потпишала договор за проширување на железничката линија Јасеновац - Вршац - Темишвар - Сегед, која била отворена за сообраќај во 1858 година.Вршац: Железничка бајка, Вечерње новости, Ј. Јовановић, 28. јануар 2013. Ова ја направило станицата Јасеновац првата железничка клучка во областа.Војвођанске приче: Кад је ајзлибан задимио варош, Немања Суботић, Вечерње новости, 11. август 2016. Интересно е што , Австриските државни железници во Виена, 1880 година, за да јаежале својата 25-годишнина токму од отворањето на рударската пруга на Бела во ва. Вреди да се спомене дека оваа пруга е изградена само 29 години по првата железница во светот во 1825 година и ги поврзувало Стоктоа и Дарлингтон во Англија. Речиси 30 години, сè до изградбата на железницата Белград-Будимпешта, пристаништето и станицата Базиаш биле почетна точка за сите жители на Кнежевството кои патувале на север. Една од најтешките физички работи во 19 век, како и денес, било да се работи во рудниците и да се работи на изградба на тунели што ги изведувале психофизички најподготвените мажи. Втората половина на 19 век се одликува со изградба на меѓународни железници по нормална пруга, со цел да се поврзат далечните земји за превоз на стоки и патници. За време на владеењето на принцот Милан, Националното собрание изгласало во 1875 година Зкон за градба на железници.Железничка станица, Ксенија Ћирић, Завод за заштиту споменика културе града Београда, ЈП „Службени гласник“, Београд, 2010. Само по Ослободителните војни (1876-1878) и со одредбите на Берлинскиот конгрес од 1878 година за да се обезбеди нејзина забрзана изградба. Железничката конвенција меѓу Австроунгарското Царство и Србија била потпишана во Будимпешта на 28 март 1880 година а малку подоцна, 4 јуни 1887 година, конвенцијата за железничко поврзување меѓу Србија и Отоманската Империја била потпишана во Цариград.Стојан Новаковић и железничка конвенција с Турском 1887, Славенко Терзић, Историјски часопис бр. 23, 1976. Првиот српски странски заем бил склучен во март 1881 година со конзорциум француски банки преку Генералниот сојуз (Société Générale Union) од Париз за изградба на пругата Белград - Врање во износ од 100 милиони динари, со рок на отплата од 50 години и годишна каматна стапка од 5%.Финансирање прве српске железнице, Бошко Мијатовић, Економски институт, Београд, 1997. Со отплатата на заемот Србија гарантирала со нето приход од железница и царина, а доколку средствата не биле доволни, годишниот ануитет би се надополнувал од средствата собрани од персоналните даноци. Изградбата започнала на 21 јуни 1881 година означен со сребрена крампа од кнезот Милан Обреновиќ. Истата година е основано и Кнезовото српско железничко-трговско училиште. Учениците од ова прво железничко училиште наставата ја следеле во Белград, а имале и практична обука на железниците на Австроунгарија, Белгија, Франција и Италија. Но, веќе на почетокот на следната 1882 година, генералниот сојуз банкротирал во1882 година, со долг кон Србија од 36 милиони динари, додека нејзиниот претседател Ежен Бонту бил затворен поради „злоупотреба на службената положба и доверба“. Новиот доверител е Националната дисконтна канцеларија (Kontoâr d'Eskont), голема и првокласна париска банка, во чија финансиска група спаѓала и Виенската банка, која ги презела одговорностите на Генералниот сојуз. На 27 март 1882 година, Советот на министри (Влада) биле одобрени на 29 март 1882 година, министерот за финансии потпишаал нов догоор за иградба на железницата со полномошник на компанијата на Народната канцеларија за попусти, што било направено на 29 март 1882 година. Работите ги изведувала француската компанија Асоцијација за изградба и експлоатација на државните железници на Србија, со која бил склучен генерален договор. Новоформираната француска компанија се обврзала да управува со железницата 50 години. Французите работеле како експерти и инженери и ангажирале домашна сила за физичка работа. Имало и германски работници од Австроунгарија. Првата индустриска железница во Србија била со тесен колосек, широк 0,6 m. Изградена во 1882 година, две години пред завршувањето на нормалната пруга Белград-Ниш, а се користела за потребите на рудникот Мајданпек. Делницата на пристаништето Смедерево - Велика Плана, долга 42 километри, е изградена порано за транспорт на материјали за потребите на изградбата на пругата Белград-Ниш. Ова било, всушност, првата железница во Србија. По три години изградба, завршиле работите на нормалната пруга во должина од 243 километри, од Белград до Ниш во август 1884 година. Првиот свечен воз тргнал од Белград на 23 август по стариот календар и на 4 септември 188ли година или според новиот кдар.Долазак првог воза у Ниш , Веб страницама - Стари Ниш Испраќањето на возот бил украсен со цвеќиња и српски музиканти и голем број граѓани,но присуствувале и у гледни гости од Виена, Будимпешта и Париз.Долазак првог воза у Ниш , Веб страница - Стари Ниш Возот тргнал во 8:30, а во Ниш пристигнал во 18:23 часот. Неколку дена подоцна, на 3 септември по стариот календар и на 15 септември 1884 годлиина според новиот календар, бил пуштен во редовен сообраќај. На оваа линија првично имало неколку возови, а цените на билетите биле превисоки за Србите осиромашени во претходните војни. Железницата била солидно изградена, а локомотивите и вагоните биле најмодерни во тоа време. Во 1885 година, околу 153.000 патници и 53.000 тони стока биле превезени на линијата долга 245 километри со 371 вагон. Во август 1884 година, првата електрична светилка во Србија била запалена во фабриката за оружје во Крагуевац, во светилката - еден од погониот Воено технички институт, само две години откако „блескавото чудо“ било прикажано на Светската изложба во Париз,„Светлеће чудо” у Србију стигло после Париза, Бране Карталовић, Политика, 7. јануар 2014.Прва светилка у Србији , Калдрмаш Крагујевац во 1887 година.Крагуевац железнички се повр зал со Лапово. Една гдина претходно, во 1886 година, се одржал првиот телефонски разговор на далечина меѓу Белград и Ниш меѓу кралот Милан и премиерот Милутин Гарашанин.Историја телефона: Нико није хтео баксузни број 13, Иван Миладиновић, В. новости, 2015.
Во исто време, од 1881 г. до 1884 година преку Суботица и Нови Сад била изградена пругата Будимпешта - Белград. И, од 1885 година до 1888 година биле изградени два железнички крака првиот Ниш - Врање - Скопје и другиот Ниш - Пирот - Софија Три децении подоцна, отворена е можеби една од најубавите железнички линии на Балканскиот Полуостров, голема континентална железница од Атина до Солун.
СДЖ 1889 - 1918 година