Calònjas o Calonjas ([kalu’nyes] fòra la comuna, [kalon’jyes] dens la comuna, segon https://web.archive.org/web/20160304030713/http://www.ieo-oc.org/IMG/pdf/Actes_2007-3-Comment_faire_une_recherche_toponymique.pdf p. 35 (Calonges en francés) es una comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre deu territòri

Toponimia Las fòrmas ancianas son totas en latin : Calongis (decime Sancti Vincentii de ~), au sègle XIII, Calongis (castrum de ~), en 1216, Calongis, en 1271, Calongiis (de ~), en 1293. La prononciacion locala es [ka'lɔnjəs] (en prononciacion francesa, seré ka'lonyes); per error, Bénédicte Boyrie-Fénié escriu [kalɔn'jəs] Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 75. A una certana distància de de la comuna, la prononciacion es [ka'lunjəs] https://web.archive.org/web/20160304030713/http://www.ieo-oc.org/IMG/pdf/Actes_2007-3-Comment_faire_une_recherche_toponymique.pdf p. 35 (demb la medisha error grafica d'accentuacion). Dauzat explica lo nom per un nom latin d'òme Callonius e lo sufixe -ica Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 133, solucion retenguda per B. Boyrie-Fénié. Negre, cité par B. Boyrie-Fénié, avèva una auta explicacion : lo mot colonica, en latin tardiu, « bòrda autrejada a un colonus», çò qu'auré demandat una dissimilacion de mau explicar. Mès -ll- intervocalica auré donat -r- e lo nom seré estat *Caronjas dans l'ipotèsi de Dauzat e de Boyrie-Fénié (lo vilatge es a la periferia deu gascon, mès en quita riba dreta, la toponimia anciana es impecablament gascona e se pòt pas imaginar en riba esquèrra una influéncia lengadociana anciana e pus hòrta). Se cau donc virar cap au nom gallés de riu Calona o Calonia Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 97, demb un sufixe -ica, se lo nom es pas Calonia (las fòrmas ancianas en -ng- hèsen supausar pr'aquò que lo nom deu lòc es pas *Calonhas/Calònhas. Lo riu es adara sus la mapa ruisseau de Tareyre, deu nom d'un lòc situat près de sa hont, entre Veirias e Montcassin, mès èra benlèu Calona o Calonia. L'auta solucion seré d'acceptar l'explicacion d'Ernèst Negre, en supausant necessàriament una dissimilacion doriva. La diferéncia de prononciacion entre los lòcs près de la comuna e los lòcs pus lonhs se pòt explicar per la tendéncia normala daus abitants daus darrèrs, qu'entenen pas sovent un nom, a interpretar en -on los noms que coneishen devath una fòrma francesa en [-ɔn]. Mès aquò ditz pas çò qu'èra la fòrma d'origina. Normalament, las innovacions començan dens los lòcs concernits e se pòt que lo nom èra *Calonjas, pui qu'estot modificat en Calònjas : véser lo cas de (Senta) Pomponha, demb un etime segur, lo latin Pomponia, que vengot localament Pompunha. La question demòra ubèrta. La preséncia de -s finala, banala en Gasconha dau nòrd-èst, se pòt explicar per un gentilici shens sufixe, *los Calonjas/Calònjas, qu'auré transmés son plurau au nom dau vilatge.

Istòria

Administracion

Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton dau Mas d'Agenés; es adara deu canton de las Seuvas/Ahorèsts /daus Bòscs de Gasconha.

Demografia

En la populacion èra de abitants e la densitat èra de ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dab la comuna

Véser tanben Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés Categoria:Comuna de Gasconha Categoria:Comuna d'Òlt e Garona