Francés d'Assisi

Francés d'AssisiPreconizacions del Conselh de la Lenga Occitana, 2007., tanben d'Assís o d'AssiseConflicte entre las organizacions occitanistas: L'IEO e lo Conselh Generau d'Aran grafian Assís; los Felibres grafian Assise (fòrma provençala) e lo CLO utiliza lo nom Assisi (sembla qu'es lo nom italian, coma Diedenhofen (alemand) en plaça de Tionvila (occitan) [mist. Tiounvilo; fr. Thionville]). (en italian Francesco d'Assisi), nascut Giovanni di Pietro Bernardone a Assisi(Itàlia) en 1181 o 1182Seguent las fonts citadas dins la pagina (l'an començant vèrs abril a l'epòca). e mòrt lo 3 d'octobre 1226, es un religiós catolic, diacre e fondator de l'òrdre dels fraires minors (OFM, o Òrdre franciscan) caracterizat per un engatjament dins la pregària, la jòia, la pauretat, l'evangelizacion e l'amor de la Creacion divina. Foguèt canonizat en 1228 pel papa Gregòri IX e celebrat lo 4 d'octobre dins la liturgia catolica.

Francés d'Assís es considerat coma lo davancièr de dialòg interreligiós. Es per aquela rason que sa vila natala foguèt causida per Joan Pau II coma sèti de la jornada mondiala de pregària en 1986. Aquela jornada foguèt seguida d'autras jornadas de pregària conegudas jol nom d'encontres d'Assís.

Biografia thumb|Francés d'Assisi sus una fresca de Cimabue dins la basilica d'Assís Ainat d'una rica familha mercadièra, en Ómbria, Francés nasquèt a Assís entre lo mes de mai e setembreAqueles meses correspondon el periòde ont lo paire èra de viatja en França pels afars, las fièras se debanant a la sason bèla. de 1181 o 1182(en) Gilbert Keith Chesterton, St. Francis of Assisi, Garden City,‎ 1924, p. 126. Es un dels sèt enfants de Pietro Bernadone dei Moriconi, fòrça ric drapièr d'Assís e de Dòna Joanna Pica de Borlemont, femna piosa eissida de la noblesa provençala e que Pietro esposèt en 1180 après un veusatgeClaude Frassen, La règle du tiers-ordre de la pénitence, paris, 1680, p. 272. A sa naissença, alara que son paire èra en Provença e en Champanha per de fièras, sa maire lo faguèt batejar jol nom de Giovanni dins la catedrala d'Assís consacrada a Rufin, sant patron de la vila. De retorn de son vitge en França ont aviá fach fòrça bons afars son paire, li donèt lo nom de Francesco, que gardaráCharles Berthoud, François d'Assise : étude historique d'après le Dr Karl Hase, Michel Lévy frères,‎ 1864, 207 p. (lire en ligne).

Jovença Dins los ans 1190, estudièt a l'escòla dels canonges de la glèisa San Gorgio a Assís ont aprenguèt lo latin. Destinat a trabalhar amb lo paire e benlèu a li succedir, quitèt l'escòla à 14 ans e intrèt dns la corporacion dels mercandsAnthony Mockler, François d'Assise : Les années d'errance, Éditions L'Harmattan,‎ 2009, p. 53.

Francés aguèt una jovença indisciplinada. Benlèu cometèt lo pescat de carn coma o suggerís son TestamentTestamentum sancti Francisci in Écrits, p. 204. A l'epòca de las revòltas comunalas amb lors borgeses volent accedit a la noblesa, faguèt la guèrra a la noblesa d'Assís e de Perosa. A la desfacha dels Assisiats a Ponte San Giovanni, en novembre de 1202 foguèt castigat a un an de prison. Malaut pendent sa captivitat (benlèu un començament de tuberculòsi), foguèt recatat pel paire e deguèt, après son retorn a Assís, calmar son vamCharles Berthoud, François d'Assise : étude historique d'après le Dr Karl Hase, Michel Lévy frères,‎ 1864, 207 p. (lire en ligne).

Amant la gèsta dels trobadors, esitava pas cantar de cançons provençalas, e se trapa dins las estròfas de las seunas òbras lo trabalh ritmic dels poètas e musicians de lenga d'òcRobert Briffault, Les troubadours et le sentiment romanesque, Éd. du Chêne,‎ 1945, p. 142.

Cambiament de vida thumb|Francés d'Assís par Orazio Gentileschi. Sa conversion, realizada per etapas, se faguèt pendent una longa malautiá que l'immobiliza una granda partida de l'an 1204 e per la gràciaJacques Le Goff, Saint François d'Assise, Éditions Gallimard,‎ 1999, p. 53.

Alara qu'esperava encara d'aquerir lo reng de noblesa pels bons fachs d'armas e de venir cavalièr al biais dels princeps juventutis, èra per se ligar a l'armada de Gautieri de Brienne mas un sòmi fach a Spoleto lo fa abandonar tot esper per aquel projècte. De retorn a Assís, abandona pauc a pauc son estil de vida e sos companhs de fèsta e frequenta totjorn mai sovent las capèlas del Val di SpoletoMitchiko Ishigami-Iagolnitzer, Saint François d'Assise et Maître Dôgen. .

En 1205, fa 23 ans. Alara qu'es en pregària davant lo crucific de la Capèla Sant Damian, segon la legendaJacques Dalarun, « Le dossier franciscain : François, Claire et les autres », émission La Marche de l'Histoire sur France Inter, 7 d'octobre de 2013, Francés entend una votz li demandant d'« adobar sa Glèisa en roïna »Julien Green, Frère François, France Loisirs, p. 87. Realizant l'òrdre sul còp, va a la vila vesina de Foligno per i vendre de merças del comèrci del paire per poder restaurar la vièlha capèla desanada. Dona tanben fòrça argent en almòinasÉphrem Longpré, François d'Assise et son expérience spirituelle, Beauchesne,‎ 1966, p. 21.

Furiós de las excentricitats del filh, Pietro Bernardone exigís que s'explique e esita pas a lo citar en justícia per lo deseretar. Après lo procés al tribunal de l'evesque d'Assís, Francesco trenca la relacion amb el paire li daissant, simbolicament, los seus vestisMarie Allain, Saint François d'Assise : Prêcheur pour un monde bienheureux, Fernand Lanore,‎ 2010, p. 24-25. Francés, pren l'estatut de penitent que lo fa escapar a la justícia laïca, foguèt alara convocat per l'evesque d'Assís. Dins son audicion sus la plaça d'Assís, a la prima de 1206, Francés torna l'argent e los seus vestits e se trapa nud, dich a son paire e a la fola amassada: « Fin ara te nomenèt paire sus la tèrra; ara pòdi dire: Nòstre Paire que sètz als cèls, perque es a El qu'ai confiat mon tresaur e donat ma fe »

L'evesque d'Assís, l'envelopant de sa capa, cobrís sa nuditat, non per pudor, mas per significar que la Glèisa l'aparaJacques Dalarun, « Le dossier franciscain : François, Claire et les autres », émission La Marche de l'Histoire sur France Inter, 7 octobre 2013. thumb|Francés d'Assís presicant als aucèls (segon los Fioretti) per Giotto thumb|Francés d'Assís recevent los estigmatas per Giotto. (glèisa superiora de la basilica d'Assís). thumb|Sant Francés en extasi per Francisco de Zurbarán, Alte Pinakothek, Munich. thumb|Francés d'Assís par Francisco de Zurbarán, musèus de las bèlas arts de Lion, França. Francés va a Gubbio. Tornant a Assís vèrs l'estiu de 1206, mendica per obtenir de la populacion de pèiras necessàrias a tornar bastir e restaurar las capèlas de San Damiano, de San Pietro, e de la Porcioncòla. Lo 12 d'octobre de 1208 o lo 24 de febrièr de 1209)Reinhold Schneider, François d'Assise, Editions Beauchesne,‎ 1953, p. 32, dins la capèla de la Porcioncòla (La Porziuncola), Francés compren fin finala lo messatge de l'EvangèliDins la vòstra cencha, plaçatz ni pèça d'aur o d'argent, nimai pieçòta de coire. e, de convertit, ven missionari.

Pauretat, primièra comunautat Decidiguèt alara d'« esposar Dòna Pauretat », se consacrant a la predicacion e ganhant son pan pel trabalh manual o l'almòina. càmbia son abit d'ermita per una tunica simpla. La còrda remplaça sa cencha de cuèr. Benlèu la frequentacion dels leproses data d'aquel epòca e tanben l'estabilitat que podava encontrar dins la leprosariá mejancièra. Bernart de Quintavalle, e Pèire de Catane lo rejongan fòrça lèu, fins a èsser al cap d'una pichona comunautat.

En 1210 lo papa Innocenci III, que l'a vist en sòmi sostenent la basilica de Sant Joan de Latran, catedrala de Roma arroïnada, valida verbalament la primièra règla redigida per Francés menant la frairetat naissenta.

En 1212 aculhís Clara d'entre los seus e fonda amb ela l'Òrdre de las pauras dònas nomenada mai tard « sòrres Clarissas » en referéncia a lor santa patrona.

Lèu, l'òrdre franciscan tal coma l'aviá concebut Francés trespassèt son succès e s'organiza contra los vòts del fondator, tan que dins un viatge en Egipte e un encontre en setembre de 1219 près de Damieta amb lo sultan Al-Kamel vòl vertadièrament se convertirJohn Tolan, Le Saint chez le Sultan : la rencontre de François ’Assise et de l'islam. , Francés abdica en 1220 (alara que son umilitat lo fa rebutar lo quita principi del poder, utiliza per ocasion lo tèrme resignare e non pas renuntiare, la « renonciacion » respondent a de critèris precises segon lo drech canonicAlain Boureau et Corinne Péneau, Le deuil du pouvoir - Essais sur l'abdication, Les Belles Lettres,‎ 2013 (ISBN 978-2251381213), p. 22) e confia la direccion de l'òrdre a Pèire de Catane puèi a Elias d'Assís. Denega tanben lo gost naissent dels Franciscans per l'estudi e l'ensenhament, tan que refusa un jorn d'intrar dins l'ostal conventual a Bolonha quand aprend que se sonan « Ostal dels fraires » e que compren una escòla.

Règlas En 1221, pendent lo capítol general, escriu la règla oficiala que vòl donar a l'òrdre. Aquel tèxte, se nomena Regula prima, es jutjat tròp long e tròp flac per la practica.

De fach, lo caractèr fosc d'aquela règla, quitament se s'enriquís cada ans per un capítol, ofrissiá de decas d'organizacion dins lo contèxte de l'epòca; atal: « Dins l'esperit del fondator, los fraires devián èsser a l'encòp de mendicants e de predicaires, viure de la pauretat absoluda sens formar de comunautats clastradas: ideal (...) que sul còp encontrèt oposicions Grand Larousse encyclopédique, tome 5°, page 238, by Augé, Gillon, Hollier-Larousse, Moreau et cie, 1962». S'agissiá puslèu d'una organizacion de pura religiositat sens pas cap de constrencha institucionala.

En 1222, Francés va a Bolognha ont, respondent a la demanda de laïcs, creèt un tresen Òrdre après aquel dels fraires menors e de las sòrres pauras: lo Tèrç Òrdre (nomenat ara « Frairetat seculara ») ont aderís entre autres la jove duquessa de Turíngia, Elisabèt d'Ongria (+ 1231).

En febrièr de 1223, Francés se retira dins l'ermitatge de Fonte Colombo per contunhar la redaccion de la règlaAndré Vauchez, François d'Assise. . Foguèt discutada al capítol de junh puèi aprovada per la bulla Solet annuere del papa Honori III, d'ont son nom de Regula bullata. Una legenda tenaça vól qu'auriá creat en 1223 la primièra grèpia en viu a Greccio alara qu'aquelas scènas èran ja jogada fa de sègles per de comedians dins los mistèris de la nativitat jols pòrges de las glèisasFrançoise Lautman, Crèches et traditions de Noël, Ed. de la Réunion des Musées nationaux,‎ 1986, p. 39.

Estigmatas, fin de vida En agost de 1224, Francés se retira amb unes fraires al monastèri de l'Alverne. Lo 17 de setembre, recebèt los estigmatasQue jamai los revelèt del seu viu. Dempuèi, es sovent malaut e en presa a des crisis d'ànsia, se refugís dins una cabana près de la capèla San Damiano, ont aviá començat son itinerari esperital e ont viu la comunautat de las sòrres pauras inaugurada per Clara d'Assís. I escriguèt son « Cantic de fraire solelh » (o « Cantic de las Creaturas », primièr tèxte en italian modèrne), celebracion de Dieu dins sa Creacion, e un dels primièrs grands poèmas italians.

Moriguèt lo 3 d'octobre de 1226, dins la capèla del Transito (que amb la capèla del Porcioncul, conservadas intactas integradas dins la basilica de Santa Maria dels Àngels dins le Val di Spoleto près del naut d'Assís). Daissa un testament ont profèssa son afeccion per la pauretat evangelica e de la Règla. A sa mòrt, l'òrdre dels Franciscans comptava de 3000 a 5000 frairesJacques Dalarun, « Le dossier franciscain : François, Claire et les autres », émission La Marche de l'Histoire France Inter, 7 d'octobre de 2013.

Après sa mòrt