vinheta|Nazars, amulets utilizat per esconjurar lo mal uèlh. Lo mal uèlh es una malediccion que se crei èsser getada per un agach malvolent, sovent lança a una persona n'es pas conscienta. Fòrça culturas creson que recebre lo mal uèlh causa malastre o prejudici. De talisman son creats per s'aparar contra lo mal uèlh.
L'idèa exprimida per aqueste tèrme s'entend de biais diferent segon las culturas segon las mesuras de proteccion contra el. Lo concèpte e son sens varia fòrça segon las diferentas culturas, subretot en Asia Occidentala. L'idèa apareis mai d'un còp dins la literatura rabinica. Es una cresença que s'espandiguèt fòrça sus gaireben tot lo bacin Mediterranèu e las tribús e cultura d'Asia. D'amulets en forma d'uèlh nomenadas nazars, que son utilizadas per remandar lo mal uèlh, son comuns en Armenia, Albania, Argeria, Tunisia, Liban, Turquia, Egipte, Iran, Iraq, Paquistan, Israèl, Morròc, sud d'Espanha, Itàlia, Grècia, lo Levant, Afganistan, Curdistan, Siria, e Mexic, e venguèron una causida populare de sovenirs pels toristas.
Istòria La cresença dins lo mal uèlh ven de l'antiquitat classica. Es sitat per Esiòde, Callimac, Platon, Diodòr de Sicília, Teocrit, Plutarc, Eliodòr, Plini lo Vièlh o Aule Gelli. Peter Walcot dins Envy and the Greeks (1978) lista mai d'un centenat d'òbras d'aquestes e d'autres autors mencionant lo mal uèlh.
Antiquitat classica vinheta|Mosaïc roman d'Antiòca mostrant un esemble de dispositius del mal uèlh Los autors classics ensejant de donar d'explicacions pel mal uèlh. L'explicacion scientifica de Plutarc indica que los uèlhs son la primièra, senon l'unica, font dels rais mortals qu'èran supausats dardar en poison del prigond de la persona possedent lo mal uèlh. Plutarc tractèt lo fenomèn del mal uèlh coma quicòm que pareis inexplicable qu'es fon de poder e causa d'incredulitat.
La cresença dins lo mal uèlh pendent l'antiquitat varia segon los diferents luòcs e periòds. Lo mal uèlh èra pas crentat amb la mèsma intensitat dins cada caire de l'Empèri Roma. Endacòm de personas sentisson mai consciéncia lo dangièr del mal uèlh. A l'epòca romana, pas sonque los individús èra considerats de possedir lo poder del mal uèlh mas tanben de tribús entièras, subretot per aquestes del Pont e Escitia, se cresiá que transmetián lo mal uèlh. L'amulet fallic que se nomena fascinum en latin, del the verb fascinare « enfachinar », èra utilizat contra lo mal uèlh.
L'espandiment de la cresença al mal uèlh al Pròche Orient seriá per d'unes realizat per l'Empèri d'Alexandre lo Grand, que lo semenèt aquesta idèa grèga per son Empèri.
Pel mond drecha|vinheta|Arbre de nazars en Capadòcia, Tuquia. La cresença al mal uèlh es fòrta en Asia Occidentala, America Latina, Africa de l'Èst e de l'Oèst, America Centrala, l'Asia Centrala, e Euròpa, subretot dins la region mediterranèa; tanben s'espandiguèt also per d'autres airals, coma l'Euròpa del Nòrd, subretot las regions Celticas, e las Americas, menada pels colonc europèu e lo migrants en Asia de l'oèst.
La cresença dins lo mal uèlh se trapa dins la doctrina Islamica, basat sus un dich del Profèta Moamet, "L'influéncia del mal uèlh es un fach..." [Sahih Muslim, Libre 26, N° 5427]. De practicas autenticas per esconjurar lo mal uèlh se practican comunament pels Musulmans: puslèu que d'exprimir de biais dirècte una apreciacion, per example, sus la beutat d'un enfant, es de costuma de dire Masha'Allah, per, "Se Dieu vòl", o invocant la benediccion de Dieu sus un objècte o una persona que s'admira. Un nombre de cresenças amb per subjècte lo mal uèlh son tanben presents dins la religion populara, a l'entorn tipicament de l'usatge d'amulets o de talismans coma mejans de proteccion.
Dins la region Egèa e d'autras zonas ont la color clara dels uèlhs es pro rara, les personas amb uèlhs verd e subretot blaus, son sensats portat malastre, de biais intencional o non.Cora Lynn Daniels, et al., eds, Encyclopædia of Superstitions, Folklore, and the Occult Sciences of the World (Volume III), p. 1273, Univ. Press of the Pacific, Honolulu, Atal, en Grècia e Turquia, los amulets contra lo mal uèlh pren la forma d'uèlhs blaus, e dins una pintura de John Phillip, que, sèm testimònis de tusts cultural viscut per una femna que sopçona l'agach de l'artista de mal uèlh.
Talismans e remèdis de proteccion esquèrra|vinheta|La Hamsa, una amulet made per alunhar lo mal uèlh. Per ensejar d'alunhar la malediccion de mal uèlh s'utiliza fòrça mena de talismans segon las culturas. Una classa d'aquestes, so qualificats "apotropaïc" (del grèc "profilactic" / προφυλακτικός or "preventiu"), significant qu'alunha o torna enrè.
De discs o de boulas, constituits de cercles concentric blaus (mai sovent, de l'interior cap a l'exterior, blau escur, puèi clar, blanc, e blau sorn) representant un mal uèlh son de talismans apotropics corrent en Asia de l'Oèst, present sus la proa de la nauss mediteranèa e eendacòm mai; dins de versions de cultura populara, los uèlhs fixes son supausats rebatre l'agach maliciós cap al masc.
lo nazar (del Turc : o ), aqueste talisman es mai frequent en Turquia, que s'encontra dins los ostals e los veïcls o portat en forma de perlas.
Un uèlh blau o verd green pòt taben se trobar dins de formas de la mai d'hamsa, un talisman e forma de man apotropaïca s'encontre en Asia de l'oèst. lo mot hamsa significa "cinq" en referéncia al dets de la man. Dins la cultura josieva, l'hamsa se nomena Man de Miriam; e dins unas culturas Musulmana, la Man de Fatima. Pasmens se condemnar coma supersticion ples doctrinaris Musulmans, es gaireben exclusivament pels Musulmans del Pròche Orient e de Mediterranèa que la cresença de l'agach envejós compòrta un poder destructiu o lo talismanic empoderat del nazar per s'aparar contre eles. Per aquestes que so pas d'aquesta religion o region, lo nazar es una decoracion atractiva.
Una varietat de motifs per enconjurar lo mal uèlh son sovent tescut dins los tapisses tribals kilim. De tals motius inclusisson un crotz (Turc: Haç) per despertir lo mal uèlh en quatre, un cròc (Turc: Çengel) per destrire lo mal uèlh, o un uèlh uman (Turc: Göz) per desviar l'agach malefic. La forma d'un amulet de fortuna (Turc: Muska; sovent, a triangle encastrant un vèrs sacrat) es tescuda pels kilims per la mèsma rason.
En Islam Lo mal uèlh, Isabat al-’ayn, es una cresença comuna que los individús an lo poder de far d'agach a de personas, animals o objects per lo far damtge. Es una tradition per fòrça Musulmans que al far un compliment se deu dire "Masha'Allah" (ما شاء الله) ("Se Dieu vòl.") e tanben "TabarakAllah" (تبارك الله) ("Benesit siá Dieu") per alunhar lo mal uèlh. Recitant las Soratas Ikhlas, Al-Falaq e Al-Nas de l'Alcoran, tres còps après Fajr a après Maghrib son tanben de mejans de proteccion personala contra lo mal uèlh.Definition of the evil eye, and ways of protecting oneself against it and treating it, Islam Questions and Answers Tanben en Islam, Cheikh Ahmadou Bamba Fondator del Muridisme al Senegal, escriu Qassida (preguièras) nomenat "As Sindidi" ("Lo cap generós"), que prega Dieu contra lo mal uèlh:Sindidi. Daaraykamil.com
Assirians drecha|vinheta|Un pendilh Uèlh de Rubís d'una anciana civilizacion de Mesopotamia benlèu utilizat coma amulet per aparar contra lo mal uèlh. Adilnor Collection. Los Assirians creson fòrça al mal uèlh. Pòrtan sovent una pèrla blau/turquesa dins un colar per s'aparar del mal uèi. Tanben, pòdon se pinçar las patèrlas, coma als Armenians. Se dich que las gents amb d'uèlhs verds e blaus son mai portats a un efièch mal uèlh. Un mejan simple e instantanèu de proteccion dins l'Euròpas Crestiana es de far ki signe de crotz amb dos detz en punta, l'indèx e lo det long
En Judaïsme Lo mal uèlh es mencionat mai d'un còp dins lo classic Pirkei Avot (Etica dels Nòstres Fraires). Al capítol II, cinq discípols del Rabin Johanan ben Zakai avisan cossí per seguir lo bon camin dins la vida e alunhar lo mal. Rabbi Eliezer dich qu'un mal uèlh es pièger qu'un mal amic, un mal vesin, un mal còr. Lo Judaism crei qu'un "bon uèlh" designa una actitud de bona volontat e gentum cap als autres. Qualqu'un qu'a aquesta actitud dins la vida gausirà quand son propdan properarà; desirarà lo ben per totes. Un "mal uèlh" mòstra l'actitud opausada. Un òme amb "un mal uèlh" en mai de sentir pas la jòia mas ara una ànsia veraia quand propspèran los autres, e se gausirà quand los autres sofriràn. Una persona d'aqueste caracter representa un grand dangièr per la puretat morala.Chapters of the Fathers, Translation & Commentary by Samson Raphael Hirsch, Feldheim Publishers, pg. 32 Fòrça josieus fevroses evitan de parler de los lors objèctes de valor, bonastre que lor venguèt e, subretot, als enfants. Se un d'aquestes son mencionats, lo locutor e/o destinatari dirà "b'li ayin hara" (Ebrieu), es a dire "sens mal uèlh", o "kein eina hara" (Yiddish; abreujat en "kennahara"), "pas de mal uèlh". Un autre mejan d'esconjurar lo mal uèlh es d'escopir tres còps (o far semblant). Los romans nomenan aquesta costuma "despuere malum," escopir lo mal. Joyce Eisenberg and Ellen Scolnic. "The Whole Spiel: Funny essays about digital nudniks, seder selfies and chicken soup memories," Incompra Press, pg. 153 Es tanben suggerit dins lo 10n comandament: "Cobejaràs ges l'ostal de ton propdan" es una lei contra getar un mal uèi a una autra persona.
Turquia vinheta|Ornements nazar de forma tradctionala Un nazar tipic es fach man de veire amb de cercles concetrics o en forma de larma blau escur, blanc, blau clar e negre, a vegada bordejat de jaune/aur.
Coma legat de l'Empire Otoman, es comun en Turquia, Romania, Albania, Bòsnia e Erzegovina, Bulgaria, Grècia, Chipre, Siria, Liban, Palestina, Egipte, Armenia, Iran, Paquistan, Ozbequistan, Afganistan, Iraq e Azerbaitjan, ont lo nazar es sovent pendut dins los ostals, burèls, veïculs, vertits dels enfants, o incorporat de joièls e ornaments.Lonely Planet Middle East.Lonely Planet; 6 edition, 2009, p. 559. Son prepausats en sovenir als toristas.
Etiopia La cresença dins lo mal uèlh, o buda, es espandida in Etiopia.Turner, John W. "Ethiopian Orthodox Christianity: Faith and practices". A Country Study: Ethiopia. Thomas P. Ofcansky and LaVerle Berry, eds. Washington: Library of Congress Federal Research Division, 1991. Buda es mai sovent considerat coma un poder tengut e realizat per aquestes d'un grop social diferent, per example els Beta Israèl or lo metallurgistas. De crestians etiopian pòrtan un amulet or talisman, nomenat kitab, o invocaràn lo nom de Dieu, per alunhar los damtges de buda.Kemp, Charles. "Ethiopians & Eritreans." Refugee Health – Immigrant Health. Waco, TX: Baylor University. A debtera, qu'es un prèire non ordonat o un profan educat, crearà d'amulets or talismans protectors.Finneran, Niall. "Ethiopian Evil Eye Belief and the Magical Symbolism of Iron Working." Folklore, Vol. 114, 2003.Geleta, Amsalu Tadesse. "Case Study: Demonization and the Practice of Exorcism in Ethiopian Churches ". Lausanne Committee for World Evangelization, Nairobi, August 2000.
Paquistan Al Paquistan, lo mal uèlh es nomenat Nazar (نظر). Las gents mai sovent recors al darrièrs tres capítols coma Ikhlas, Al-Falaq e Al-Nas. "Masha'Allah" (ما شاء الله ) ("Se Dieu vòl.") es comunament dich per alunhar lo mal uèlh. La persepcion del mal uèlh varia segon lo nivèl d'educacion. Creson unes qu'utilizar la color negra apara del ma uèlh. D'autres utilizan "taawiz" per alunhar lo mal uèlh. Los proprietaires de camions e de veïculs de transpòrt plaçan mai sovent un pelhòt negre sul paratrucs per evitar lo mal uèlh.Ghilzai, S.A., and Kanwal, A. (2016) Semiotic Analysis of Evil Eye Beliefs among Pakistani Cultures and their Predetermined Behaviour. Research Issues in social sciences, 47-67.
Grècia