drecha|vinheta|250x250px|Le placenta et le cordon ombilical. Se remarca la fòrta vascularizacion de la membrana. Lo placenta es un organ unic que connècta fisicament e biologicament l'embrion en desvelopament a la paret uterina. Pendent tota la prensa, lo placenta pòrta a l'embrion puèi al fètus l'aiga, los nutriments e lo dioxigèn que cal. Lèva tanben lo dioxid de carbòni e las degalhs metabolics coma l'urèa, excretats per l'embrion. Produch e secrèta d’ormonas que mantenon la prensa e "manipulan" la fisiologia mairala al benefici del fètus.
Dins la classificacion del vivent tradicionala, lo placenta definís los mamifèrs placentaris, que n’es l’èsser uman. En realitat, s'agís d'un organ comun als therians, quitament fòrça mai rudimentaris pels metatherians (coma los marsupials), aquestes naisson a l’estadi larvari e contunhan la majora partida de lor desvolopament fòra de l'utèr mairal; alara que los eutherians se desvelopan subretot l'interior de l'utèr mercé a un placenta mai elaborat. Se trapa tanben una mena de placenta per unas espècias de reptils e cernalhas viviparasPough 1992. Herpetology: Third Edition. Pearson Prentice Hall : Pearson Education, Inc., 2002..
Lo placenta participa a una unitat foncionala fètomairala venant de la fusion parciala d'un teissut mairal de l'endomètre, que se nomena alara decidua (decidua basalis), e d'un teissut fètal eissit del trofoblast (coma de la multiplicacion cellulària de l'uòu), nomenar chorion (chorion frondosum).
Es un organ efemèr que se desvelopa al conençar la nidacion del blastocit dins l'utèr, e pendent los meses de la gestacion (9 per l’uman). A la jasilha, es naturalament expulsat fòra l'utèr. Las femèlas de fòrça espècias de mamifèrs manjan lo placenta après son expulsion (« placentofagia »), çò que dona a aqueste organ un segon ròtle nutritiu e ormonal per la maireDepuis Aristote, on étudie les fonctions du placenta et du cordon ombilical. Biologie du développement, Scott F. Gilbert, Sylvie Rolin..
En cas de prensa extrauterina patologica, lo placenta se desvelopa endacòm mai, gaireben sempre dons la trompa de Fallope.
Etimologia Placenta significa « còca » en latin, venen del grèc ancian plakóenta/plakoúnta, accusatiu de plakóeis/plakoús – πλακόεις, πλακούς, « plat, en forma de placaHenry George Liddell, Robert Scott ; "A Greek-English Lexicon" ; Ed. Perseus » benlèu en referéncia a sa forma plana per la femna.
Constitucion vinheta|embrion e placenta Lo placenta, pels mamifèrs, es un teissut fètal, constituit per d’annèxes extraembrionària, interfaciat amb la mucosa uterina de la maire.
La formacion e creissença del placenta acompanhan tota l'embriogenèsi. Comença per una proliferacion cellulària al nivèl del trofoblast.Aqueste trofoblast se diferencia enseguida en un citotrofoblast cellular (7n jorn per la femna), amb aparcion periferic d'un sincitiotrofoblast. Aqueste darrièr a de capacitats proteoliticas li permetent d'atacar l'epitèli mairal (teissut conjonctiu mas tanben la paret endoteliala dels vaissèls sanguins qu’una partida del flus serà desviada al benefici del fètus). Aquesta fasa, dicha de « nidacion» dins l'endomètre dura 12 a 14 jorns per l'umanCours de biologie, voir notamment chapitre D\ Le rôle physiologique des placentas, consulté le 18 avril 2010.
Forma e organizacion Pòdon variar pro segon las espècias. esquèrra|vinheta|Placenta emocorial vinheta|Lo placenta a la forme d'una còca producha per l'embrion, pagada a l'endomètre dins l'utèr vinheta|Placenta uman, costat fètus vinheta|Dos placentas: esquèrra, vista del costat utèr, drecha del costat fètus vinheta|inspeccion del placenta d'unase, just après la jasilha Per fòrça primats e d'autres grops coma los rosegaires, se tracta d’un « placenta emocorial » : las villositats placentàrias fètalas penètran fins al dedins dels vaissèls sanguins mairalls e son dirèctament en contacte amb lo sang. Per giareben totes los carnivors, las villositats placentàrias passan l'epitèli de l'endomètre e arriban fins al dedins de l'endotèli sosjacent mas ne penètran pas dins los vaissèls sanguins mairals. Aqueste tipe es nomenat « placenta endoteliocorial ». Pels rominaires, los cavals las balènas, los lemurians, las villositats placentàrias venon simplament al contacte de l’epitèli de l'endomètre: dich « placenta epiteliocorial ».
Per l’èsser uman, lo placenta es organizat en cotiledons, o unitats foncionalas del placenta situadas sus la fàcia uterina d’aqueste. Son donc pas pisiologicament en contacte amb la pòcha de las aigas. Son mai sovent individualizats e forman sus la fàcia extèrna una còca plan identificabla. Aquestes cotiledons son fragils, e son sovent damatjats al moment de la desliurança del placenta.
I a per escasença de cotiledons aberrants, que pòdon far crénher per lajasilha de sanhaments importants a causa de lor posicion e forma atipica. La superfícia de las villositats es de l’òrdre de per l’uman.
Foncions Plan mai qu'un simple organ protector, via lo cordon ombilical e amb lo liquid amniotic, assegura de foncions essencialas pel desvelopament fètal. Aquestas foncions evoluisson amb lo temps en responsa a l'evolucion del fètus:
foncion nutritiva; Es via lo placenta que l'aiga, los sucres, acids aminats, peptids e minerals son portats a l'embrion (las proteïnas son elas tròp grossas per passar la barralha placentària; La difusion de l'aiga permesa per una diferéncia de pression osmolara, l'embrion extrach del sang de sa maire fins a 3,5 litres per jorn (a 35 setmanas)Cours d'embryologie humaine pour les étudiants en médecine du Campus Virtuel Suisse (Module Fonction nutritive et excrétrice), Universités de Fribourg, Lausanne et Berne (Suisse), consulté le 18 avril 2010. Los nutriments son transferits sota lo contraròtle d'ormonas coma GH () e TSH () que presentan una concentracion 2 a 3 còp mai naut pel fètus que per la maire). Lipids e triglicerids passan la barralha, son descompausats dins lo placenta que sintetiza segon sos besonhs e. aquestes de l'embrion de novèlas moleculas lipidicas. Lo colesteròl passa la barralha placentària e tanben sos derivats (coma las ormonas esteroïdas). Per las vitaminas, solas aquestas que son idrosolublas passant aisidament la membrana placentària, a la diferéncia de las vitaminas A, D, E, K (liposolublas) que sont pauc presentas dins lo sang fètal; foncion respiratòria; lo placenta ten un ròtle de « palmon fètal ». Es 15 còps mens eficaç (per un mèsme pes de teissut) que lo palmon d'un adulte uman, mas a pas besonh de la mèsma consomacion d'energia (pas de cicle muscular inspiracion/expiracion comparable) e l'embrion brutla pas de calorias per manténer sa temperatura; mai, l'emoglobina fètala (Hbf) es un pauc diferenta leugièrament de l'emoglobina adulta, per una mai granda afinitat per l'oxigènCours d'embryologie humaine pour les étudiants en médecine du Campus Virtuel Suisse (Module Respiration fœtale et placenta), universités de Fribourg, Lausanne et Berne (Suisse), consulté 2010 04 18. foncion excretritz o de reciclatge; lo metabolisme embrionari produguèt de degailhs (urèa, acid uric, creatinina, dioxid de carbòni, acid carbonic…). Ils son exportats - via lo sang de la maire - e pres en carga pels palmons, fètge, rens, globuls blancs, etc. de l'organisme mairal; foncion endocrina (ormonala); Lo placenta produch d’ormonas, que la progesterona que contraròtle en la redusent la contractilitat de l'utèrMédecine Thérapeutique / Pédiatrie. Recep las ormonas produchas pel fètus o l'embrion e aquesta de la maire. Pendent la prensa normala, lo placenta uman comença a secretar las sieunas ormonas de creissença a partir de la 10a setmana de prensa e atenh 1 a /jorn en fin de prensa.D’entre las ormonas placentàrias, se pòt signalar: Ormaona esteroïdas: progesterona e estrogèns (estriol, estradiol e estròn), l'hCG (human chorionic gonadotrophin pels anglofòns, Gonadotrofina corionica o ormona corionica gonadotròpa), l'ormona lactogèna placentària o somatomamotrofina corionica umana o PL, secretada entre la 24a e la 28a setmana d'amenorèa, la leptina, l'ormona de creissença (« ormona de creissença placentària ») Ogren L., Talamantes F. 1994 « The placenta as an endocrine organ: polypeptides » In: Knobil E., Neill J. D., eds. The physiology of reproduction New York, Raven Press, 875-945, que guida la creissença del placenta segon los besonhs de l'embriogenèsi, e que ten tanben un ròtle dins la preparacion de la lactacion. Ces hormones diminuent aussi la sensibilité tissulaire de la mère à l'insuline (jusqu'à 80 %de diminution), ce qui permet à son organisme de faire circuler plus de sucre, ce qui est nécessaire à l'embryon, mais aussi à la préparation de la lactation. Ceci est l'effet d'antagonistes spécifiques de l'insuline (principalement l'hormone placentaire lactogène - HPL ou hormone chorionique somatomammotrophique). La grossesse mime ainsi certains effets du diabète. fonction immunitaire (à l'interface des systèmes immunitaires mère et enfant) ; le placenta forme en quelque sorte à la fois une barrière immunologique, un filtre biochimique vis-à-vis de l'extérieur. Il laisse passer les anticorps de la mère vers le fœtus, ce qui lui permet d'acquérir des défenses immunitaires avant que son propre système immunitaire se développe. fonction immunologique : le placenta crée une sorte de immunitaire où l'organisme de la mère tolère le corps immunologiquement semi-étranger qu'est le fœtus ;En particulier, via la sécrétion de plusieurs facteurs, le placenta bloque les effets des cellules cytotoxiques maternelles.Mai, dins lo contèxte de la prensa, diferentas ormonas esteroïdas placentàrias (coma la progesterona) son imunodepressors pels linfocits de la maire. Aqueste ròtle imunosupressiu sembla mediat per la proteïna PIBF ().Encara, i a abséncia de HLA classic, la preséncia d'un HLA particular pauc polimòrf, lo HLA-G, mas taben la preséncia sul sincitiotrofoblast de Fas-ligant, o encara la deplecion locala en triptofan (un acid aminat) fan que los macrofags tuadors (cellulas NK, per l'anglés: Natural Killer) atacan pas las cellulas embrionàrias e del placenta. Los NK son en efièch dotadas d'un sistèma de reconeissença del marcaire HLA-G qu’enebís lor accion citolitica. Amb aquò, quin que siá lo grop HLA pairal, lo fètus e lo placenta son estalivats per l'arsenal imunitari de la maire. Tota manca d’aquestes mecanismes se traduch per un avortament dich « imunitari » correspondent a un rejet d'allogrefaCours d'embryologie humaine pour les étudiants en médecine du Campus Virtuel Suisse (Module Membrane fœtale et placenta), universités de Fribourg, Lausanne et Berne (Suisse), consulté 2010 04 18 ; foncion ecotoniala generala; lo placenta es l'interfàcia entre los sangs e flus fètal e mairal, portats pels vaissèls sanguins dels dos individús, mas que son pas jamai en contacte dirècte (son separats per la dicha barralha, dicha « ematoplacentària ») ; foncion de preparacion a la naissença; lo placenta produch d’ormonas qui preparan l'organisme de la maire a la jasilha e a la lachada.
Barralha placentària Protegís l'embrion puèi lo fètus d'una granda partida dels toxics e patogèns (bactèri, virus) que la maire es expausadasPlacenta,Université Paris V Paer exemple, (bacil de Koch, agent de la tuberculòsi), gairament passa pas la barralha placentària.