Gaius Juli Cesar Octavian AugustEn latin: Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus, puei Imperator Caesar Divi F. Augustus. (Roma, 23 de setembre de 63 avC – Nola, 19 d'aost de 14 apC) foguèt lo fondator de l'Empèri Roman e son premier sobeiran de 27 avC a sa mòrt.
Nascut dins una familha rica, August foguèt remarcat e adoptat coma eiretier per son oncle Juli Cesar. Après son assassinat, August ne'n revendiquèt l'eiretatge politic e formèt lo Segond Triumvirat ambé Lepidus e Marc Antòni en 43 avC. De 43 a 30 avC, una tièra de guèrras li permetèt d'eliminar sei rivaus politics (Republicans, Senat, triumvirs...) e de venir l'autoritat unica de Roma après lo suicidi de Marc Antòni.
Cap unic de Roma, mantenguèt d'institucions republicanas de façada e refusèt de restaurar la monarquiá per respectar la tradicion e lei sentiments romans fòrça ostils a la reiautat. En plaça, capitèt de renfòrçar pauc a pauc son autoritat, de concentrar lei cargas decisivas e de vujar lo rèsta deis institucions de sei poders.
A l'exterior de l'Empèri, son rèine d'August foguèt marcat per plusors conquistas coma Egipte, Dalmàcia, Illiria, Panònia, lo nòrd d'Espanha, la màger part deis Aups, una partida d'Anatolia, una partida dau nòrd d'Africa e Judèa. En revènge, aqueu periòde foguèt tanben lo començament d'un periòde de patz intèrna qu'anava venir la Pax Romana dins lo corrent dei rèines seguents. Capitèt tanben de redreiçar l'economia de l'Empèri e de sa capitala qu'èra estada durament tocada per lei dificultats causadas per la guèrra civila, quasi permanenta de 44 a 30 avC.
Moriguèt a Nola en causa d'una malautiá durant un viatge vèrs Roma. Son successor foguèt lo generau Tibèri qu'èra son fiu adoptiu e lo marit de sa filha unica.
Lo nom d'August e seis evolucions successivas
Dins lo corrent de sa vida, lo nom d'August conoguèt una tièra d'evolucions e de modificacions successivas causadas per l'evolucion de son estatut familiau o politic. A l'ora d'ara, lei noms latins Octavius o Augustus, o de formas occitanizadas, son generalament utilizats per leis istorians per destriar entre lei periòdes situadas avans e après la creacion de l'Empèri Roman. Pasmens, aquò es solament una simplificacion : a sa naissança, son nom èra Gaius Octavius. en 44 avC, après son adopcion per Juli Cesar, son nom venguèt Gaius Julius Caesar Octavianus. en 42 avC, quand Juli Cesar venguèt una divinitat après un vòte dau Senat, Octavius apondèt Divi Filius a la fin de son nom. en 38 avC, après divèrsei batalhas, decidiguèt de remplaçar Gaius Julius per Imperator, títol donat per lei soudats a lor generau victoriós. en 27 avC, après sa victòria còntra Marc Antòni e Cleopatra VII, lo Senat li donèt una tièra de títols novèus e son nom venguèt Imperator Caesar Divi Filius Augustus.
La jovença d'August e lei premiereis annadas de sa carriera politica
La jovença d'August
La jovença d'August es lo periòde avans son intrada dins l'esfèra politica romana. Se debanèt de 63 a 48 avC. August nasquèt lo 23 de setembre de 63 avC. Son paire èra dich Gaius Octavius e sa maire èra Atia Balba Caesonia. Aquela darriera èra la nebota de Juli Cesar. August teniá una mièja sòrre dicha Octavia Major e una sòrre dicha Octavia Minor. Sa familha èra fòrça rica gràcias a d'activitats financieras basadas dins la vila de Velitrae situada dins la region de Roma. Aquela riquessa aviá permés l'intrada de la familha dins l'òrdre senatoriau e Gaius Octavius paire poguèt venir questor en 70 avC. En 61 avC, foguèt elegit pretor e venguèt governador de la província de Macedònia. I demostrèt sei capacitats d'administrator e poguèt rintrar en Itàlia en 59 avC. Podriá d'ara endavant se presentar au consulat mai moriguèt subitament a Nola.
En causa d'aquela carriera politica fòrça importanta e de sa mòrt subita, August conoguèt gaire son paire. Foguèt educat per sa maire e un esclau dich Sphaerus. Aqueu darrier aguèt una influéncia importanta sus l'enfant e foguèt finalament liberat en regraciament de son òbra. Son educacion foguèt aquela de l'aristocràcia romana de son epòca : apprendissatge dau latin, dau grèc e deis arts dau discors.
En 57 avC, Atia Balba Caesonia se mariguèt tornarmai ambé Lucius Marcius Philippus, sostèn dau partit de Juli Cesar, que venguèt cònsol en 56 avC durant lo periòde dau Premier Triumvirat. Adoptèt aisament August coma son fiu. A partir de la mòrt de Crassus en 53 avC, l'aliança politica entre Cesar e Pompèa s'esclapèt pauc a pauc per entraïnar la guèrra civila deis annadas 49-45 avC. August faguèt sa premiera aparicion publica dins aqueu contèxte en 52 avC durant lei funeralhas de sa grand Julia Caesaris.
Lo començament de la carriera politica d'August
Tre 52 avC, Juli Cesar remarquèt son nebot e decidiguèt de favorizar sa carriera politica. Maugrat la neutralitat de Lucius Marcius Philippus durant la guèrra civila, aquel interés demeniguèt pas e lo començament de la carriera politica d'Octavius foguèt marcat per lo sostèn de Cesar. En 48 avC, Octavius venguèt sòci dau Collègi Pontificau gràcias a son oncle. Obtenguèt tanben la carga onorifica de Prefèct urban fins au retorn de Cesar. Aquelei pòstes avián pas de poders importants mai permetèron a Octavius de se familiarizar ambé lo monde politic. En 46 avC, èra vengut fòrça pròche de Cesar e s'acomencèt de li sometre de demandas de son oncle.
Son influéncia èra donc venguda fòrça importanta e Cesar decidiguèt de li preparar ai cargas pus importantas de Roma. Per aquò, Octavius deguèt complir una carriera militara. Maugrat quauquei tensions entre Cesar e Atia, Octavius deguèt jónher son oncle per participar a la campanha d'Africa. Pasmens, una malautiá l'empachèt. Tre son restabliment, reüniguèt un grop d'amics, de cu Marcus Vipsanius Agrippa, e anèt en Espanha per jónher l'armada de Cesar en campanha còntra lei luòctenents de Pompèa. Dins aquò, son naviri deguèt faciar de dificultats de navigacion e Octavius desbarquèt en territòri enemic. Capitèt de lo traversar per arribar au camp de Cesar. Puei, demorèt auprès de son oncle fins a junh de 45 avC que li donèt de basas en estrategia e en gestion administrativa.
Au retorn d'Espanha, Octavius participèt au trionf de son oncle e Cesar modifiquèt en secrèt son testament en favor d'Octavius. Puei, Cesar contunièt de s'ocupar de l'educacion e de la formacion de son nebot que foguèt mandat ambé seis amics Agrippa Gaius Maecenas e Salvidienus Rufus en Macedònia. De mai, en fòra de la question educativa, lo grop deviá tanben preparar cinc legions per acomençar una guèrra còntra lei Partes. Octavius deviá venir en 43 avC lo Mèstre de Cavalariá de Cesar, es a dire lo segond personatge de l'Estat Roman après son oncle. L'assassinat de Cesar en març de 44 avC empachèt lo debanament d'aqueu plan mai permetèt a Octavius de recuperar una partida granda de la fortuna e de la clientèla de son oncle.
La conquista dau poder
La revendicacion de l'eiretatge de Cesar e la formacion d'un partit poderós
Quand Cesar foguèt assassinat lo 15 de març de 44 avC, Octavius èra a Apollonia per estudiar e preparar sa campanha a partir de Macedònia. Refusèt d'escuchar lei conseus d'anar en Macedònia per jónher sei legions e preferiguèt desbarcar dins lo sud d'Itàlia per avalorar la situacion e sei possibilitats. Demonstrant de capacitats politicas fòrça importantas, va aprofichar lei tensions entre Marc Antòni e leis assassins de Cesar per formar un partit e una armada poderosa favorables a seis interés. Ansin, a la fin de 44 avC, èra vengut un òme incontornejable de la politica romana.
D'efèct, quand desbarquèt a Brundisium, aprenguèt lo contengut dau testament de Cesar e poguèt donc aprofichar la fortuna de son oncle per servir seis interés. La situacion politica èra tanben favorabla : una trèva mau-segura existiá entre Marc Antòni e leis assassins de Cesar. De son caire, lo Senat esperava reconquistar son poder ancian. Lo senator Ciceron èra un dei caps dau Senat. Per eu, Octavius èra l'otís permetent de complir lei projèctes senatoriaus. Una aliança se formèt donc entre Ciceron e Octavius que poguèt aprofichar una partida dau budget previst per la guèrra còntra lei Partes per recrutar de soudats veterans deis armadas de Cesar per formar una armada privada.
D'autra part, sa posicion d'eiretier oficiau de Cesar li permetèt d'acampar lo sostèn de mai d'un cap dau partit de son oncle. Per aquò, poguèt aprofichar leis errors de Marc Antòni que s'èra opausat a la divinacion de Cesar au contrari de la màger part dei partisans dau dictator ancian. Poguèt tanben aprofichar la campanha dau Senat menada per Ciceron per descreditar Marc Antòni depintat coma la menaça pus gròssa còntra l'òrdre public roman. Aital, quand Octavius arribèt a Roma lo 6 de mai de 44 avC, teniá una armada de òmes e lo sostèn d'un nombre important de partisans de son oncle e de senators. En novembre, la poissança d'aqueu partit foguèt encara renfòrçada quand doas legions fidèlas a Marc Antòni cambièron de camp au profiech d'Octavius.
Lo premier conflicte ambé Marc Antòni e la formacion dau Segond Triumvirat
L'annada 43 avC foguèt marcada per lo premier conflicte entre Octavius e Marc Antòni. Sensa venceire vertadier, aquela guèrra entraïnèt lo partiment dau poder entre lei tres caps pus poderós de Roma (Octavius, Marc Antòni e Lepidus) e la formacion dau Segond Triumvirat. Lo plan dau Senat per reconquitar son autoritat anciana s'acabèt per una revirada totala e l'institucion perdiguèt son influéncia.
Pasmens, au començament de l'annada, lei senators menats per Ciceron podián esperar de retrobar aqueu poder. Octavius èra jove e la posicion de Marc Antòni mau-segura en fàcia de la poissança politica creissenta de son advèrsari. Inquiet per sa seguritat, Marc Antòni preferiguèt se retirar dins lo nòrd d'Itàlia e assaièt de prendre lo contraròtle de la region a son governador. Lo Lo refús d'aqueu darrier entraïnèt un conflicte e lo Senat aprofichèt la situacion per condamnar oficialament Marc Antòni e demandar a Octavius d'eliminar aquela menaça. Aperavans, gràcias au sostèn de Ciceron, Octavius obtenguèt l'imperium, permetent de venir lo cap legau de fòrças militaras, un pòste de senator e lo drech de votar ambé leis ancians cònsols.
Leis operacions militaras acomencèron en abriu e lei fòrças d'Octavius e dau Senat bateguèron lei tropas de Marc Antòni au Forum Gallorum e a Mutina. Pasmens, lei dos cònsols comandant l'armada d'Octavius foguèron tuats dins lei combats e l'armada de Marc Antòni capitèt de se retirar dau prat batalhier e de defugir la destruccion. Lei manòbras maladrechs dau Senat, qu'assaièt de retirar son comandament a Octavius, van entraïnar un cambiament d'alianças. Lo nebot de Cesar refusèt de contuniar lo combat còntra Marc Antòni puei ataquèt e conquistèt la capitala. Lo 19 d'aost de 43 avC, se faguèt elegir cònsol enterin que Marc Antòni s'aliava ambé Marcus Aemilius Lepidus que foguèt Mèstre de Cavalariá de Cesar.
De negociacions acomencèron entre lei tres òmes a partir d'octòbre de 43 avC. Sus lo modèl de Cesar, Pompèa e Crassus, formèron un Triumvirat per dirigir e se partejar l'empèri. Lo perdeire d'aquel acòrd èra lo Senat e l'aristocràcia abitualament elegida ai pòstes pus importants de la Republica. Lei triumvirs decidiguèron donc d'organizar una repression feròça e de listas de proscripcion foguèron realizadas. Aital, 300 senators e equites foguèron fòrabrandits o assassinats coma Ciceron lo 7 de decembre. En fòra dau renfòrçament politic dau Triumvirat, aquela operacion permetèt tanben ai tres triumvirs de restaurar de finanças tocadas per lei despensas de guèrra. A la fin de l'annada, la poissança dau Senat èra fòrça demenida e leis institucions aguèron plus de ròtles decisius dins lo debanament deis afaires politics que van entraïnar la fin de la Republica e la formacion de l'Empèri.
L'eliminacion deis assassins de Cesar e lo renfòrçament de popularitat d'Octavius entre lei fòrças militaras