Oliver Twist (títol long original: Oliver Twist; or, the Parish Boy's Progress) es lo segond roman de Charles Dickens, e publicat pel primièr còp en seria de1837 a 1839. L’istòria es centrada sus un orfanèl Oliver Twist, nascut dins una workhouse e vendut en aprendissatge a un entraprenaire de pompas funèbras. Après son evasion, Oliver viatja cap a London, ont encontra "Artful Dodger", member d’un gang de joves copaborsas liderat pel criminal mai vielh Fagin.
Oliver Twist es conegut per son retrach antiromantic de criminals e lors vidas sordidas, e tanben per mostrar lo tractament crudel de fòrça orfanèls dins la Londres del sègle XIX. Lo títol long, The Parish Boy's Progress (L’Aviada d’un jove de la parròquia), fa allusion a The Pilgrim's Progress, de John Bunyan e tanben a una seria de caricaturas del sègle XVIII de William Hogarth, A Rake's Progress e A Harlot's Progress.
Es un example precoç de roman social, Dickens fa la satira de las ipocrisias de l’epòca, coma lo trabalh dels enfants, lo recrutament dels enfants coma criminals, e la preséncia dels enfants de carrièras. Lo roman seriá estat inspirat per l’istòria de Robert Blincoe, un orfanèl que lo raconte de l’enfant trabalhant dins una filatura de coton foguèt fòrça legit en 1830. Es probable que las quita experiéncias del jove tanben contibuiguèron.
Oliver Twist foguèt lo subjècte de fòrça adaptacions dins diferents media, coma lo musical, Oliver!, e multiple Academy Award en 1968 dins un film de cinèma. Disney tanben s’inspirèt del roman dins son film d’animacion Oliver & Company en 1988.
Publicacions Lo roman foguèt publicat d’en primièr en episòdis mensulas dins la revista Bentley's Miscellany, de Febrièr de 1837 a Abril de 1839. Auriá degut far partit de la seria de Dickens, The Mudfog Papers.Dickens, Charles. Oliver Twist, or, The Parish Boy's Progress Edited by Philip Horne. Penguin Classics, 2003, p. 486. . George Cruikshank realizèt una gravadura cada mes per illustrar cada episòdi. Lo roman pareguèt pel primièr còp dins un libre sièis meses avant la fin de la parucion en seria, en tres volums publicats per Richard Bentley, proprietari de Bentley's Miscellany, amb lo pseudonim, "Boz". Compren 24 gravaduras de Cruikshank. vinheta|Capa, primièra edicion en seria, titolat "Las Aventuras de Oliver Twist" Jenièr de 1846
Arguments
A la Workhouse drecha|vinheta|Sr Bumble per Kyd (Joseph Clayton Clarke) Oliver Twist nasquèt dins una vida de pauretat e de malastre, elevat dins una workhouse o talhièr dins una vila de ficcion: Mudfog, situada a 70 miles (110 km) al nòrd de Londres. Es orfanèl d’un paire abscent misteriosament e d’una maire, Agnes, mòrta dins son enfança, aculhit pas que per un talhièr (workhouse) e que li foguèt panat sa medalha d’aur portant son nom. Oliver es malprovesit segon los tèrmes de la lei dels paures e passa sas primièras nòu annadas vivent sa vida dins un ostal noiriguièr jol 'suènh' d’una femna nomenada Sra Mann. Oliver es elevat en carestiá de manjar e comforts. Alara qu’Oliver anava far sos nòu ans, Sr Bumble, lo bedèl de parròquia, pren Oliver de l’ostal noiriguièr e lo met al trabalh de la filassa dins lo talhièr principal. Oliver, que trabalha dur amb pauc de manjar, demora al talhièr pendent siès meses. Un jorn, los mainats desesperats de fam dicidisson de tirar al sòrt; lo perdent deu demandat una autra part de grut. Lo prètzfach torna al quita Oliver, que al repai venent, s’avança tremolant, lo bol a la man, e suplica Sr. Bumble per de grut lo disent: "Si vos plai, sénher, ne vòli de mai".
Seguís un tarrabastàs. Lo conselh dels gentilòmes plan noirits qu’administra lo talhièr ipocriticament ofrís £5 a quin que siá que voldrà prene lo mainat coma aprendís. Sr. Gamfield, un ramonaire brutal, reclama Oliver. Pasmens, quand Oliver suplica desperat èsser pas mandat amb "aqueste òme ofrós", un bon magistrat refusa de signar lo contracte de servicial. Mai tard, Sr. Sowerberry, un emplegat de las pompas funèbras de la parròquia, pren Oliver a son servici. Tracta melhor Oliver, a causa de sa cara trista, l’utiliza coma ploraire per las funeralhas d’enfants. Sr. Sowerberry es dins un maridatge malastruc, es son esposa mespresa Oliver e esita pas a lo sosalimentar e a lo maltractar. Tanben sofrís dels torments de la part de Noah Claypole, un companh morre e secutaire aprendís e un "enfant de la caritat" qu’es gelós de la promocion d’Oliver a las funaralhas, e Charlotte, la serviciala dels Sowerberrys, qu’es enamorada de Noah.
Esperant secutar Oliver, Noah insulta la memòria de la maire biologica d’Oliver. Furiós, Oliver ataca lo mainat plan mai grand. Sra. Sowerberry pren partida per Noah, l’ajuda a mestrejar, tustar, e batre Oliver, e mai tard constrench son espós e Sr. Bumble a tornar batre Oliver. Un còp qu’Oliver es mandat a sa cambra per la nuèch s’aclapa e plora. L’endeman Oliver fugís de l’Ostal Sowerberrys e mai tard decidís de se ronçar fòra de Londres per cercar una vida melhora.
London, Artful Dodger e Fagin esquèrra|vinheta|Gravadura de George Cruikshank representant Artful Dodger (centre), presentant Oliver (drecha) a Fagin (esquèrra) Près de Londres, Oliver encontra Jack Dawkins, un copaborsas mai conegut per son chafre "Artful Dodger", e son acolit, un mainat amb plan d’umor nomenat Charley Bates, mas Oliver de natura innocenta e fisançosa capita pas a veire quina que siá malonestat dins sas accions. Lo Dodger dona a Oliver de manjar gratís e li parla d’un gentilòme a Londres que li "donarà de lòtjament per de res, e jamai demandarà d’argent". Reconeissent d’aquesta inesperada assisténcia, Oliver seguís lo Dodger cap a la demorança del "vièlh gentilòme". Atal, de biais involontar, Oliver cai amb un infama criminal josieu nomenat Fagin, lo gentilòme qu’Artful Dodger aviá parlat. Entrapelat, Oliver viu amb Fagin e sa banda de joves copaborsas a lor tuta de Saffron Hill dempuèi un temps, ignorant lors ocupacions criminalas. Crei que realizan de pòrtafuèlhas e mocadors.
Lèu, Oliver naïvament se’n va "far de mocadors" amb l’Artful Dodger e Charley Bates, e alara apren que lor mission reala es de panar de borsas. Lo Dodger e Charley panan un mocador a un vièlh gentilòme nomenat Sr Brownlow e fugisson rapidament. Quand s’apercep de l’abscéncia de son mocador, Dr Brownlow vira, vei Oliver corrir fugissent, e lo percaç, pensant qu’es lo robaire. D’autres se jongan al percaç, captura Oliver, e lo menan al magistrat. Curiosament, Sr Brownlow se pausa de questions – a de mal a creire que lo mainat es un copaborsas. A la decepcion evidenta del jutge, un tenent de librariá qu’a vist lo Dodger realizar lo crime inocenta Oliver, que, ara malaut realament, s’avalís dins lo tribunal. Sr Brownlow pren Oliver a cò d’el, amb sa serviciala Sra Bedwin, pren suènha d’el. drecha|vinheta|Bill Sikes per Fred Barnard Oliver demora amb Sr Brownlow, lèu recobra, e s’espelís d’aquesta benvolença unabituala. Son bonaür s’arrèsta quand Fagin, de crénher qu’Oliver palariá a la polícia de sa banda de criminals, decidís qu’Oliver deu èsser tornat dins la resconduda. Quand Sr Brownlow manda Oliver per pagar de libres, un bandolièr, una joventa nomenada Nancy, qu’Oliver a ja encontrat a cò Fagin, l’acòsta amb l’ajuda d’un amant abusiu, lo raubaire Bill Sikes, e Oliver es lèu tornat a la tuta Fagin. Los panaires prenon lo bilhet de cinq liuras de Sr Brownlow li aviá confiat, e li lèva los bèls vestits nòus. Oliver, estabosit, fugís e assag de cridar l’ajuda de la polícia, mas es entornat per l’Artful Dodger, Charley, e Fagin. Nancy, sola, es simpatica per Oliver e lo salv dels còps de Fagin e Sikes.
Dins son novèl assag per far tornar Oliver dins la vida de crime, Fagin lo fòrça a participar a una abracada. Nancy assitís a contracòr a lo recrutar, tot en afirmar al mainat que l’ajudarà se ela pòt. Sikes, après li aver menaçar de lo tuar si coopèra pas, plaça Oliver dins un fesnestron e l’ordona de desenclavar la pòrta principala. L’ataca torna mal e Oliver se fa tirar dessús per las gents dins l’ostal e nafrat al braç esquèrra. Après aver estat abandonat per Sikes, Oliver nafrat torna dins l’ostal e acaba a demorar jol suènh de las gents qu’èra supausat panar: Mla Rose e son totor Sra Maylie.
"Monks", l’òme misteriós drecha|vinheta|223x223px|Fagin per 'Kyd' (1889) L’òme misteriós nomenat Monks intriga amb Fagin per roïnar la reputacion d’Oliver. Monks denóncia lo fracàs de Fagin per far d’Oliver un criminal, e ambedos realizan un plan per s’assegurar que descobisca pas son passat. Monks es en aparéncia d’un biais un familiar d’Oliver. De retorn dins la vila natala d’Oliver, Sr Bumble se marridèt amb Sra Corney, la matrona del talhièr ont comencèt l’istòria, sonque per se trobar dins un maridatge malastruc, se garrolhant de contunh amb una esposa dominatritz. Après una d’aquestas disputas, Sr Bumble va al pub ont encontra Monks, que lo questiona al subjècte d’Oliver. Bumble informa Monks que conéis qualqu’un que poiriá donar a Monks d’informacions de pagar, e mai tard Monks encontra Bumbles en secret. Puèi Sra Bumble conta a Monks tot çò que sap contra d’argent, Monks pren la medalha e l’anèl venent d’Oliver, qu’avián apratenguts a la maire d’Oliver, e los geta dins lo riu que corrís en dejós. Monks conta aqueste eveniment a Fagin, sens saber que Nancy escocha lor conversacion e prevéi d’informar los benfactors d’Oliver. Sr Brownlow torna a Londres, ont encontra Oliver, e s’en van veire los Maylies.
Ara vergonhosa de son ròtle dins lo raubatòri d’Oliver e tafurada per la seguretat del mainat, Nancy se’n va a cò de Rose Maylie, a Londres. Sap ela, que Monks e Fagin complotant per tornar metre la man sul mainat, e ofrís de tornar encontrar los dimenges ser sul pont de Londres. Rose parla a Sr Brownlow, e los dos fan de plans amb lor grop a Londres. La nuèch del primièr dimenge, Nancy assag de partir per caminar, mas Sikes refusa sa permission quand refusa de dire exactament ont se’n va. Fagin s’apercep que Nancy es sus un afar, benlèu un galant novèl, e que desira l’encontrar en secret.
Mentretant, Noah s’embrolhèt amb l’entèrramòrt Sr Sowerberry, li panant d’argent, e fugís a Londres amb Charlotte. Prenent lo nom de "Morris Bolter", jonh la banda de Fagin's gang e ven un abituat de "kinchin lay" (raubatòri d’enfants), e Charlotte plaçada amb las filhas. Fagin manda Noah assistir al plaid de Artful Dodger, après que foguèt pres per aver panat una tabatièra; Lo Dodger es considerat colpable e castigat a la deportacion en Australia. Puèi, Noah es enviat per Fagin espionar Nancy, e descobrís qu’ela encontra Rose e Sr Brownlow sul pont, entendent lor discussion que venguèt pas la setmana passada e cossí salv Oliver de Fagin e Monks.
Fagin encolerat passa l’informacion a Sikes, modificant l’istòria fasent comprene qu’es Nancy que l’informèt, çò qu’ela faguèt pas. Pensant que Nancy es una traïdora, Sikes la tusta a mòrt d’un còp de rabia e fugís al camp per escapar la polícia e sa consciéncia. Puèi, Sikes es trevat de visions de Nancy e alertat per la novèla que son murtrier s’amaga al camp. Torna a Londres per encontrar una resconduda e assajar de panar d’argent a Fagin e fugir en França, mas morís per escasença se penjant alara qu’assajava de davalar d’un teulat per fugir fum de gents en colera contra lo murtrier de Nancy.
Desnosament drecha|vinheta|Fagin en preson, pel caricaturista George Cruikshank