Un sistèma electoral es l'ensemble de las règlas e dels mecanismes qu'organizan la transformacion dels vòtes dels ciutadans en mandats politics. Constituís donc un element fondamental del foncionament democratic, perque determina lo metòde de seleccion dels representants e la forma que pren la representacion politica. Participa aital a la legitimitat del poder politic qu'un sistèma percebut coma just e representatiu afortís lo foncionament de las institucions eissidas del vòte del còrs civic.
Se distinguís tres grandas familhas de sistèmas electorals. L'escrutinh majoritari, generalament utilizat per favorizar l'estabilitat governamentala, atribuís la victòria al candidat o a la lista avent obtengut lo mai de votz, sovent al detriment d'una representacion fidèla de totas las opinions. Al contrari, l'escrutinh proporcional a per objectiu de despartir los sètis en foncion del percentatge de votz obtengut per cada lista, assegurant una representacion melhora de las minoritats, mas podent entrainar una fragmentacion politica. Entre aqueles dos modèls existisson de sistèmas mixtes, combinant d'elements majoritaris e proporcionals.
La causida d'un sistèma electoral es pas neutra perque influéncia fòrça la vida politica d'un estat. Pòt encoratjar lo bipartisme o, al contrari, lo multipartisme, favorizar las formacions grandas o permetre l'emergéncia de pichons partits. Tanben, agís sul comportament dels electors e dels candidats, en incitant per exemple al vòte estrategic o a la formacion de coalicions. Un sistèma electoral compren egalament d'aspèctes tecnics essencials coma lo decopatge de las circonscripcions, las modalitats de candidatura, los lindals electorals o encara las règlas de finançament de las campanhas. Totes aqueles elements pòdon afectar l'equitat e la transparéncia del procediment electoral.
Ligams intèrnes
Democracia. Eleccion. Republica.
Bibliografia
(fr) Claude Emeri e Jean-Marie Cotteret, Les systèmes électoraux, Presses Universitaires de France, coll. « Que sais-je ? », 1985.
Nòtas e referéncias