vinheta|306x306px|Cabana reconstituida al vilatge de Cambós.

Lo vilatge preïstoric de Cambós es un site preïstoric del neolitic final (Edat del coire) situat a Vuòlh en la Val, dins lo departament d'Eraut. Aperten al grop dels vilatges preïstorics de la cultura dicha Fontboïssa. Datat de 1 800 AbC per sas cabanas mai recentas, es lo mai ancian vilatge neolitic de França trobat dins un tal estat de preservacion.

Istorica Lo site foguèt descobèrt per Henri Canet, un Fraire de las Escòlas Crestianas, en 1967 pendent una enquèsta en susfàcia. A l'epòca, l'emplaçament èra menaçat per la construccion d'una rota destinada a servir un futur desvolopament immobiliari. Aquel projècte se materializèt pas jamai perque tot lo plan de Cambós foguèt aquerit pel Ministèri francés de la Defensa per crear un terren d'entraïnament.

La Société languedocienne de préhistoire que sa mission es la recèrca scientifica e la mediacion arqueologica, a gerit e dirigit lo Pargue Arqueologic de Cambos dempuèi 1976.

En 1983, una cabana foguèt entièrament reconstrucha sul site per de fins educativas. Subiguèt una renovacion completa en 2008.

Site Lo site cobrís una superfícia d'aperaquí 1 ectara. Aperten a un grop mai grand de sites neolitics delimitats per un quadrilatèr que s'estend de 5 km d'èst en oèst, entre Vuòlh lo Fòrt e Casavièlha, e 2 km del nòrd al sud, ont son estats enregistrats quinze estacions calcoliticas, catòrze dolmèns e una trentena de cabanas isoladas.

Lo vilatge de Cambós se compausa de quatre grops de cabanas, cadun situat a 50 a 100 mètres dels autres, coma de masatges distints. Sonque dos grops, designats grops A e B, son plan conservats, los autres dos essent estats utilizats coma de peirièras per la construccion de forns de calç. Cada grop compren de uèch a dètz cabanas amassadas, per un total de 35 a 40 cabanas. De passatges dirèctes existisson d'una cabana a l'autra sens cap d'accès intermediari. Las estructuras dels grops A e B son estadas conservadas per l'esfondrament de lors murs dempuèi l'exterior cap a l'interior, en formant de mòtas bassas ont la jaça arqueologica es estada protegida de l'erosion. Lo grop A es lo mièlhs conservat; dètz estructuras dedins son estadas completament escavadas.

Lo vilatge, amb sas cabanas amassadas, coexistissiá amb de cabanas escampilhadas dins las proximitats immediatas. Aqueste modèl d'installacion dispersat, son emplaçament sus de terrens plans, e l'abséncia d'estructuras defensivas (fossats, parets) indican un periòde de seguretat.

Arquitectura esquèrra|vinheta|L'intrada oèst de la cabana n° 11. Las cabanas son en forma d'ovals o de rectangles fòrça alongats amb d'absidas semicircularas a las doas extremitats. Sa longor intèrna varia de 8 m a 24 m. La cabana n° 11, la mièlhs estudiada, mesura en mejana 20,50 m de long per 5,30 m de larg. Las parets èran bastidass dirèctament sul sòl natural, sens fondaments, doncas siá sus l'argila siá sus la ròca sosjacenta. An de 1 m a 2,50 m d'espessor, amb una nautor d'entre 1 m e 2,50 m. Foguèron bastits en utilizant lo metòde del parament doble, amb un emplenatge de blòts de pèira dispausats a l'azard entre las doas parets. La fàcia intèrna es fòrça melhor bastida que la fàcia exteriora, amb de lausas planas pausadas sul bòrd dins un motiu regular.

Las pòrtas son estrechas (0,50  de larg) e lors angles son generalament soslinhats per d'ortostats de pichona talha. Cada cabana compòrta generalament una pòrta dins l'ais longitudinal (al nòrd o al sud), a l'abric dels vents dominants, e eventualament una pòrta laterala obrissent sus l'exterior o sus una cabana mejancièra. Los corredors traversant las parets e jonhent doas cabanas son generalament malonats, mentre que lo pasiment de las pèças es rar: qualques mètres carrats dins la cabana n° 11 (grop B) e davant la dintrada de la cabana n° 2 (grop A). L'abséncia d'umiditat e la permeabilitat granda del sòl permetián probable de se'n dispensar.Cap de pròva arqueologica suggerís l'existéncia de superestructuras de fusta qu'aurián constituit de solièrs, mas l'ipotèsi pòt pas èsser totalament exclusa. Los cobèrts dels bastiments èran en granda partida faches de vegetacion, complementadas per de primas lausas de calcari doç d'un jaàsituat mai al nòrd dins lo bacin de Sant Martin de Londras. Las lausas èran mai abondosas dins las cabanas mai pichonas (cabanas n° 4 e 5). La vegetacion utilizada poiriá èsser de faisses d'èrbas que creissián localament dins la garriga, o de canas amassadas prèp de corses d'aiga. Los traucs de pòst trobats amb lors blòts d'embalatge atestan que los teulats se pausavan sus d'encastres simples, sostenguts per de pòstes erigits a d'intervals regulars d'aperaquí 4 m lo long de l'axe longitudinal de las cabanas.

L'estudi de las estructuras revelèt que la disposicion de divèrsas cabanas èra estada remanejat amb lo temps: d'unas foguèron agrandidas, d'autras acorchidas. La cabana n° 3, qu'a l'origina mesurava 18 m de long, foguèt mai tard alargat de 6 m sens cambiar sa largor.

Aqueles ostals podián aculhir de 5 a 20 personas. En supausant que totes los ostals èran ocupats al meteis temps, lo vilatge auriá pogut aculhir de 200 a 300 personasPanèls d'informacion sul site.. L'ocupacion esporadica del site es atestada après son abandon per la populacion fontbuxiana, mas lo vilatge èra probablament ja en roïnas al començament de l'Edat del Bronze.

Organizacion de l'abitat Dins las cabanas n° 1 e 2, l'abitat èra devesit en doas seccions principalas amb lo fogal al centre. Foguèt dins la seccion nòrd d'aquelas cabanas que los arqueològs trobèron lo mai de fragments de ceramica e qualques aisinas de silex (puntas de flèchas, gratador, cotèls) e d'aisinas d'òs (puntas, lisadors), e tanben qualques ornaments (faches de pèira, d'òs e de cauquilha). Aquesta zòna correspond probablament a l'emmagazinatge de resèrvas de noiridura, del temps que la seccion sud, prèp de la sortida, que produsiguèt fòrça pauc de rèstas de material, servissiá probablament d'airal de repaus nocturn.

Dins la cabana nº 3, un banc rocós servissiá de sèti per un picaire de silex, coma o mòstran las nombrosas pèiras de martèl, de nuclèus, de blòts e de flocs trobats ailà. De rèstes de fogals, d'equipaments de cosina e d'aisinas son tanben estats trobats en defòra e prèp de las abitacions, çò que pròva que la vida quotidiana èra tanben organizada en defòra.

Material arqueologic esquèrra|vinheta|Còpias de vases cilíndrics. Lo material arqueologic descobèrt consistís subretot en fragments de terralha extrèmament fragmentats. La cabana n° 11 produsiguèt mai de 400 kg de ceramica. Aquela terralha es estada identificada coma apartenent a la cultura de Fontboïssa. Èra fabricat amb d'argila locala a la quala s'i apondèt un desgraissant (calcari local o calcita). De pèças mai pichonas èran de còps aliscadas amb un objècte dur, del temps que de pèças mai grandas èran mens soinosament aliscadas amb los dets. Tota la terralha de Cambós a una basa arredondida. Las formas son simplas, e las manilhas son siá d'ansas simplas o de botons.

Lo material litic consistís en d'aisinas brutas fachas a partir de còdols de riu (percussors) e de silex talhats (puntas de sagetas en forma de fuèlha, rascadors espesses). Dos aisses complets e de fragments de tres autres foguèron trobats dins de fendasclas de paret dins la cabana n° 2. Las mòlas de granit descobèrtas aurián pogut èsser utilizadas a l'encòp per mòlre de granas per far de farina e per incorporar de calcita coma desgraissant dins la ceramica.

Los objèctes de coire trobats son fòrça rars. Incluson un ponhal fin (cabana n° 12), un cunh (cabana n° 11), d'agulhas, un cisèl, e qualques perlas de colar (cabanas n° 3 e 11) . Dels dètz e sèt objèctes de coire descobèrts, l'analisi metallurgica revelèt que tres foguèron fabricats amb de mineral de las Cevenas, sèt amb de mineral de la Montanha Negra (airal de Cabrièira e de Peret), e los autres amb una mescla dels dos minerals o en tornant fondre d'objèctes mai ancians.

Vida quotidiana Lo volum de pèira utilizat per bastir de murs d'un espessor que despassa las simplas exigéncias estructuralas suggerís que la construccion de las cabanas foguèt precedida per la desbarrassament sistematica de las pèiras del site per facilitar lo pasturatge seguent del bestial.

L’estudi del material arqueologic trobat mòstra que lo vilatge preïstoric de Cambous es un vilatge neolitic tipic de Lengadòc, ont l’agricultura e la domesticacion del bestial èran ja plan establidas. De cerealas mòltas o rostidas (blat e òrdi) èran consomadas. La caça provesissiá pas qu'un cinquen de la carn manjada. Los òsses d'animals trobats son subretot los d'animals domestics (bovins, fedas, pòrcs, cabras, cans), amb una predominància clara de fedas e de cabras. Pòrtan de traças fòrça claras de cosina e de carnisseria.

Divèrses dolmèns (dolmèn de Cambós, dolmèn de la Dralha ) e de tombas ovalas (tombas de Casarils) son estats trobats a Vuòlh en la Val o Vuòlh lo Fòrt, dins las proximitats immediatas del vilatge de Cambós. Dins lo quite vilatge, lo sola sepultura descobèrta es aquela d'un nenon recentament nascut plaçat dins un vas prèp de la cabana n° 11.

Nòtas e referéncias Aquel article manleva largament a la version francesa. Categoria:Neolitic