Asteroïde

thumb|200px|right|Asteroïde Ida e son satellit Dactyl

Un asteroïde (; del grèc ancian: ἀστεροειδής) es un objècte solid, compausat majoritàriament de ròcas e de metals, de talha pus pichona qu'una planeta e, qu'a la diferéncia d'una cometa, vira a l'entorn dau Soleu sus una orbita feblament elliptica. Son principalament concentrats entre leis orbitas de Mart e de Jupitèr. Serián de rèstas dau disc protoplanetaris que mau capitèron de s'assemblar per formar una planeta en causa de l'influéncia gravitacionala de Jupitèr.

Orbitas e grops d'asteroïdes

Divèrsei grops d'asteroïdes diferents son coneguts dins lo Sistèma Solar. Lo principau es aqueu de la Cencha Principala onte se tròba la màger part deis asteroïdes. Dins aquò, aqueu grop es pas unic e d'autreis existisson, especialament leis asteroïdes troians de l'orbita de Jupitèr amb quauquei centenaus de còrs recensats, leis asteroïdes troians de Mart o encara leis asteroïdes crosant l'orbita terrèstra.

Cencha Principala

La Cencha Principala tèn probablament de milions d'asteroïdes dont environ 200 an un diamètre superior a 200 quilomètres e entre 1,1 e 1,9 milions un diamètre pus grand qu'un quilomètreD. K. Yeomans, « JPL Small-Body Database Search Engine », NASA JPL, 26 d'abriu de 2007. European Space Agency (April 4, 2002). "New study reveals twice as many asteroids as previously believed". Press release. . Representan la màger part deis asteroïdes coneguts. Aquelei còrs an una excentricitat inferiora a 0,4 amb una enclinasion mens auta que 30°. Son maximom de distribucion se situa per una excentricitat de 0,07 e una enclinason egala a 4°G. Williams, « Distribution of the Minor Planets », Minor Planets Center, 3 d'abriu de 2007.. Ansin, un asteroïde mejan de la Cencha Principala tèn una orbita quasi circulara.

La Cencha Principala tèn divèrsei zonas diferentas desseparadas per de lacunas. Ansin, lo tèrme de « Cencha Principala » es sovent utilizat per designar especificament la region centrala onte la concentracion d'asteroïde es pus importanta. Es situada entre lei lacunas de Kirkwood, es a dire entre 2,06 e 3,27 UA a respèct dau Soleu. 93,4% deis asteroïdes recensats i orbitan. Lei lacunas principalas son situadas per lei resonàncias 3:1, 5:2, 7:3, e 2:1 amb l'orbita de Jupitèr. Ansin, i a ges d'asteroïde realizant dos torns dau Soleu durant una orbita de la planeta joviana.

La massa deis objèctes de la Cencha Principala es estimada entre 3,0 e 3,6.1021, siá 0,04% de la massa lunara. Cères representa 32% d'aquela massa, Vesta 9%, Pallas 7%, Hygiea 3%, Davida 1,2%, Interamnia 1,0% e Euròpa 0,9%Krasinsky, G. A. (July 2002). "Hidden Mass in the Asteroid Belt". Icarus 158 (1): 98–105. doi:10.1006/icar.2002.6837 Pitjeva, E. V. (2004). "Estimations of masses of the largest asteroids and the main asteroid belt from ranging to planets, Mars orbiters and landers". 35 "COSPAR Scientific Assembly". Paris, França. pp. 2014. .

Asteroïdes troians de Jupitèr

Leis asteroïdes troians de Jupitèr son d'asteroïdes orbitant vèrs lei ponchs de Lagrange L4 e L5 de Jupitèr. Lor nom vèn dei dos camps de la guèrra de l'epopèia d'Omèr entre lei Troians (ponch L4) e lei Grècs (ponch L5). Son orbita es situada entre 5,05 e 5,35 UA amb una enclinason importanta a respèct dau plan orbital de Jupitèr. Lo nombre d'asteroïdes d'aqueu tipe amb una talha superiora a un quilomètre es estimat entre 1 e 2 milions, siá un nombre similar a la Centura principala. Pasmens, coma leis asteroïdes troians de Jupitèr son fòrça sorns, lor deteccion es relativament dificilaHewitt, David C.; Trujillo, Chadwick A.; Luu, Jane X. (2000). "Population and size distribution of small Jovian Trojan asteroids". The Astronomical journal 120: 1140–7. doi:10.1086/301453. Ansin, solament asteroïdes troians e grècs èran coneguts en abriu de 2010.

Autreis asteroïdes

D'autrei grops d'asteroïdes pus pichons existisson dins lo Sistèma Solar. Ansin, Mart e Neptun tènon egalament deis asteroïdes troians dichs respectivament, e per analogia amb Jupitèr, troians de Mart e troians de Neptun. En revenge, Mercuri, Vènus e la Tèrra an ges d'asteroïde troian, probablament en causa de la proximitat dau Soleu. Es tanben lo cas per Saturne e per Uranus que subisson l'influéncia de la gravitat de Jupitèr.

Certanei planetas tènon d'asteroïdes dins lor sistèma de satellits. Per exemple, Mart tèn doas lunas fòrça pichonas irregularas e craterizadas que son probablament d'asteroïdes capturats per gravitat. Jupitèr a egalament un nombre important d'asteroïdes satellits. Enfin, Saturne, Uranus e Neptun an tanben de còrs pichons e irregulars dins sei sistèmas mai l'origina d'aquelei còrs (asteroïdes, cometas...) es desconeguda.

Enfin, un autre grop relativament important per leis astronòms es l'ensems deis asteroïdes crosant l'orbita terrèstra. Aqueu grop es particularament susvelhat en causa dau risque d'impacte amb la Tèrra. Tendriá entre 500 e còrs d'un diamètre superior a un quilomètre.

Caracteristicas fisicas

Talha

La talha deis objèctes de la Cencha Principala varia fòrtament de quasi quilomètres per lo pus grand a quauquei mètres. Lo pus grand, Cères a una forma esferica amb un diamètre d'environ km. Representa un tèrç de la massa de la Cencha Principala e es classat dins la categoria dei planetas nanas. Dos autreis asteroïdes an tanben una forma esferica amb una estructura intèrna au mens parcialament diferenciadaSchmidt, B.; Russell, C. T.; Bauer, J. M.; Li, J.; McFadden, L. A.; Mutchler, M.; Parker, J. W.; Rivkin, A. S.; Stern, S. A.; Thomas, P. C. (2007). "Hubble Space Telescope Observations of 2 Pallas". American Astronomical Society, DPS meeting #39 39: 485. .. Dins aquò, sei formas son generalament pus pichonas e fòrça irregularas :

+Nombre aproximatiu N d'asteroïdes amb un diamètre superior a DD100 m 300 m 500 m 1 km 3 km 5 km 10 km 30 km 50 km 100 km 200 km 300 km 500 km 900 kmN ~ 1100 600 200 30 5 3 1

Composicion

thumb|Representacion de l'estructura intèrna de Cères.

La composicion e l'estructura intèrna deis asteroïdes son mau conegudas e probablament fòrça variadas. Cères tendriá un nuclèu rocassós cubèrt per una crosta de glaç e Pallas un nuclèu metallic, un mantèu d'olivina e una crosta basalticasteroid or Mini-Planet? Hubble Maps the Ancient Surface of Vesta, 19 d'abriu de 1995, . Dins aquò, la màger part deis asteroïdes seriá facha de còrs non diferenciats. Hygiea seriá lo pus grand d'aquela categoria. Enfin, un nombre important serián compausats d'un assemblatge de brigas feblament liats per gravitat. Certaneis asteroïdes presentan de traças de moleculas organicas o d'aminoacids.

Classificacion

Leis asteroïdes son generalament classats en foncion de dos paramètres principaus que son sei caracteristicas orbitalas e son espèctre.

Classificacion orbitala

La màger part deis asteroïdes son devesidas en grops e familhas en foncion de sei caracteristicas orbitalas que son fòrtament influenciadas per Jupitèr. Lei noms d'aqueleis ensems provènon generalament dau premier asteroïde de la categoria descubèrt. Lei grops son d'associacions relativament lascas mai lei familhas indican una origina comuna a partir d'un asteroïde pus ancian e desenant au mens parcialament destruchZappalà, V. (1995). "Asteroid families: Search of a 12,487-asteroid sample using two different clustering techniques". Icarus 116: 291–314. doi:10.1006/icar.1995.1127. De mai, a l'ora d'ara, lei familhas conegudas son unicament situadas dins la Cencha Principala e aperaquí 30 a 35% deis asteroïdes fan partida d'una familha.

Lei grops principaus son : Grop Semiaxe major(ua) Excentricitat Enclinason(°) Resonància Remarcas Hungaria 1,78 - 2 < 0,18 16 - 34 2:9 Dich segon (434) Hungaria, situé juste à l'extérieur de l'orbite de Mars Phocea 2,25 - 2,5 > 0,1 18 - 32 1:4 Dich segon (25) Phocea Centura principala I 2,3 - 2,5 < 18 Alinda 2,5 0,4 - 0,65 1:3 Dich segon (887) Alinda Pallas 2,5 - 2,82 33 - 38 Dich segon (2) Pallas Centura principala II 2,5 - 2,706 < 33 Centura principala IIb 2,706 - 2,82 < 33 Centura principala IIIa 2,82 - 3,03 < 0,35 < 30 Griqua 3,1 - 3,27 > 0,35 Orbitas fòrtament enclinadas. Un desenau d'objèctes solament son coneguts, (1362) Griqua e (8373) Stephengould essent lei pus grands Centura principala IIIb 3,03 - 3,27 < 0,35 < 30 Cybele 3,27 - 3,7 < 0,3 < 25 4:7 Dich segon (65) Cybele Hilda 3,7 - 4,2 > 0.07 < 20 2:3 Dich segon (153) Hilda Thulé 3:4 Aqueu grop podriá tenir solament (279) Thulé. D'efèct, la zona entre 4,05 e 5,0 UA sembla vueja levat de (279) Thulé e de cinc còrs amb d'orbitas instablas.

D'autra part, lei familhas principalas que se destrian a l'interior dei grops son : Familha Semiaxe major(ua) Excentricitat Enclinason(°) Nombre demembres coneguts Asteroïde d'origina Adeona 65 (145) Adeona Astrid 10 (1128) Astrid BowerEndimion 10 - 15 (1639) Bower Brasilia 14 (293) Brasilia CèresMinerve 88 (1) Cères(93) Minerve Clòris 24 (410) Clòris Dora 78 (668) Dora Erigone 45 (163) Erigone Eos 2,99 - 3.03 0,01 - 0,13 8 - 12 480 (221) Eos Eunomie 2,5 - 2,75 0,1 - 0,2 13 - 20 370 (15) Eunomie FloreAriadne 2,1 - 2,3 < 11 590 (8) Flore(43) Ariane Hygiea 150 (10) Hygiea Karin 39 (832) Karin Coronis 2,83 - 2,91 < 0,11 < 3,5 310 (158) Coronis Lydia 38 (110) Lydia Maria 2,5 - 2,706 12 - 17 80 (170) Maria Massalia 47 (20) Massalia Meliboea 15 (137) Meliboea Merxia 25 - 30 (808) Merxia Misa 26 (569) Misa Näema 6 o 7 (845) Näema NémésisConcordia 29 (128) Némésis(58) Concordia NysaHertha 2,41 - 2,5 0,12 - 0.21 1,5 - 4,3 375 (44) Nysa(135) Hertha Rafita 22 (1644) Rafita Thémis 3,08 - 3,24 0,09 - 0,22 < 3 535 (24) Thémis VeritasOndine 29 (490) Veritas(92) Ondine Vesta 235 (4) Vesta

Classificacion espectrala

En 1975, leis astronòms Clark R. Chapman, David Morrison e Ben Zellner desvolopèron la premiera classificacion deis asteroïdes en foncion de la composicion supausada de la superficiaChapman, C. R. (1975). "Surface properties of asteroids: A synthesis of polarimetry, radiometry, and spectrophotometry". Icarus 25: 104–130. doi:10.1016/0019-1035(75)90191-8.. Aqueu sistèma tèn tres categorias : la classa C per leis asteroïdes sorns e fachs de compausats carbonats. Representa 75% deis asteroïdes coneguts. la classa S per leis objèctes fachs de silicats que son environ 17% dau totau. la classa U per leis asteroïdes que fan pas partida dei categorias C o S. D'autrei classas existisson; foguèron creadas a mesura dei descubèrtas successivas mai, uei, s'utiliza doas classificacions principalas. La premiera es la classificacion Tholen basada sus l'estudi dei colors deis asteroïdes durant leis annadas 1980Tholen, D. J. (March 8–11, 1988). "Asteroid taxonomic classifications". Asteroids II; Proceedings of the Conference. Tucson, AZ: University of Arizona Press. pp. 1139–1150. . La segonda es lo sistèma SMASS (per l'anglés « Small Main-Belt Asteroid Spectroscopic Survey ») qu'es una modificacion de la classificacion Tholen. Lei dos sistèmas tènon tres classas principalas que son lei classas C, S e X, amb lo tipe X que regropa leis asteroïdes metallics, e divèrsei classas menorasBus, S. J. (2002). "Phase II of the Small Main-belt Asteroid Spectroscopy Survey: A feature-based taxonomy". Icarus 158: 146. doi:10.1006/icar.2002.6856.

Classificacion de Tholen

thumb|Fotografia d'una meteorit metallic compausada de fèrre e de niquèl que dèu aver una composicion relativament similara a aquela de certaneis asteroïdes metallics.

La classificacion de Tholen tèn 14 classas d'asteroïdes : Lo grop C que regropa leis asteroïdes amb una superficia facha de compausats carbonats : Lo tipe B es una forma rara d'asteroïde principalament situada dins lei zonas exterioras de la Centura principala. Es dominat per la familha de Vesta. Lor albedo es generalament pus aut que lo rèsta deis asteroïdes de la classa C. De donadas espectroscopicas mòstran la preséncia de silicats, de mineraus idratats similars ais argielas, de sulfits, de polimèrs organics e de magnetit.