thumb|right|160px
Ël Méssich (an spagneul: México, nòm ofissial: Stat Unì dël Méssich, Estados Unidos Mexicanos) a l'é un pais dl'América Setentrional. A l'é 'l ters pì gròss dl'América Latin-a për surfassa (dòp Brasil e Argentin-a) e 'l pì popolà dël mond ëd lenga spagneula. A confin-a a nòrd con jë Stat Unì, a òvest e a sud con l'Océan Passìfich, a est con l'Océan Atlàntich (Gòlf dël Méssich e Mar dij Caràib), e a sud-est con Guatemala e Belize. La capital a l'é Sità dël Méssich (Ciudad de México), un-a dle pì grande metròpoli dël mond. A l'ha na surfassa d'1.972.550 km² e na popolassion d'apopré 130 milion d'abitant (2024).
Anté ch'as treuva 300px|center
Ël Méssich a l'é caraterisà da 'n teritòri motobin varià: a nòrd a predomino ij desert e le stëppe, ant ël sénter a-i son ij volcan e l'altipian dël Méssich, a sud est le foreste pluviaj dël Chiapas e la penìsola dël Yucatán.
Stòria Ël Méssich a l'é stàit la cun-a dle grande siviltà precolombian-e (Olmech, Maya, Toltech, Astech). Dël 1521 a l'é stàit conquistà da la Spagna e a l'é dventà la Neuva Spagna. Dël 1810 a l'é ancaminà la guèra d'indipendensa: dël 1821 (ai 24 fërvé) a l'ha diciarà l'indipendensa, peui riconossùa da la Spagna dël 1836. Dël sécol ch'a fa XIX a l'ha përdù la metà dël teritòri an favor djë Stat Unì (guèra méssican-american-a, 1846-1848). Dël 1910 a l'ha vivù la Rivolussion méssican-a. Dël 1968 a l'ha ospità ij gieugh olìmpich.
Organisassion polìtica e aministrassion Ël Méssich a l'é në stat federal (Estados Unidos Mexicanos) formà da 31 stat (estados) e da la Sità dël Méssich (ciamà fin al 2016 "Distret Federal"). Ël president dël Méssich a l'é lë Andrés Manuel López Obrador (dal 1m dë dzèmber 2018), ch'a l'é 'l 66° president. Ël Méssich a l'ha na economìa an dësvlup, ch'a dipend motobin daj tratà 'd lìber comersi con jë Stat Unì e 'l Canadà (USMCA).
Division polìtica dël Méssichcenter|450px Nòm dlë stat Popolassion (2005) Surfassa (km²) Capital Méssich (Stat Unì Messican) 103.088.000 1.959.248 Sità dël Méssich 1. Aguascalientes 1.065.416 5.625 Aguascalientes2. Bassa Califòrnia 2.842.000 71.546 Mexicali3. Bassa Califòrnia dël Sud 517.000 73.943 La Paz4. Campeche 751.000 57.727 Campeche5. Chiapas 4.256.000 73.681 Tuxtla Gutiérrez6. Chihuahua 3.238.000 247.487 Chihuahua7. Coahuila 2.475.000 151.445 Saltillo8. Colima 562.000 5.627 Colima9. Durango 1.489.000 123.367 Victoria de Durango10. Guanajuato 4.893.000 30.621 Guanajuato11. Guerrero 3.116 000 63.618 Chilpancingo12. Hidalgo 2.334.000 20.856 Pachuca13. Jalisco 6.652.000 78.630 Guadalajara14. Méssich 14.161.000 22.333 Toluca de Lerdo15. Michoacán de Ocampo 3.988.000 58.667 Morelia16. Morelos 1.605.000 4.892 Cuernavaca17. Nayarit 943.000 27.862 Tepic18. Nuevo León 4.164.000 64.203 Monterrey19. Oaxaca 3.522.000 93.343 Oaxaca de Juárez20. Puebla 5.391.000 34.251 Puebla21. Querétaro de Arteaga 1.593.000 11.658 Santiago de Querétaro22. Quintana Roo 1.134.000 42.535 Chetumal23. San Luis Potosí 2.412.000 61.165 San Luis Potosí24. Sinaloa 2.610.000 57.331 Culiacán Rosales25. Sonora 2.384.000 179.516 Hermosillo26. Tabasco 2.013.000 24.747 Villahermosa27. Tamaulipas 3.020.000 80.148 Ciudad Victoria28. Tlaxcala 1.061.000 3.997 Tlaxcala29. Veracruz 7.081.000 71.856 Xalapa30. Yucatán 1.803.000 39.671 Mérida31. Zacatecas 1.357.000 75.416 Zacatecas Distret Federal dël Méssich 8.670.000 1.484
Anliure esterne