thumb|Francesco Cavalli Francesco Cavalli (nassù Pietro Francesco Caletti-Bruni a Crema ël 14 ëd fërvé dël 1602, mòrt a Venessia ël 14 ëd gené dël 1676) a l'é stàit un compositor, organista e cantant italian dël Baròch prim. A l'é stàit ël pì important autor d'òpera dla metà dël sécol ch'a fa XVII, an continuand l'euvra ëd sò magìster Claudio Monteverdi e an anfluensand ël dësvlup dël géner. Sò nòm a l'é col ëd sò protetor, ël nòbil venessian Federico Cavalli, ch'a l'ha pijà.
Biografìa Cavalli a l'é intrà ant ël Còr ëd San March a Venessia dël 1616 tanme nota giovo, andoa a l'ha studià con Monteverdi. A l'ha otnù l'organista scond dël 1639, prim organista dël 1665 e, dël 1668, a l'é dventà maestro di cappella dla Basìlica.
A l'ha ancaminà a scrive për ël teàter dël 1639, con Le nozze di Teti e di Peleo, prest dòp che 'l prim teàter d'òpera pùblich (ël Teatro San Cassiano) a l'era stàit duvertà a Venessia. Sò sucess a l'ha portalo a Paris, andoa a l'é stàit ciamà dal 1660 al 1662 për produve soe òpera Xerse e Ercole amante a la cort dël rè.
Euvre Cavalli a l'é stàit un compositor prolìfich. Dle 42 òpera ch'a-j son atribuìe, le partiture d'apopré 27 a son conservà ant la Biblioteca Nassional Marciana ëd Venessia, e chèich còpie a son ëdcò an d'àutri archivi.
Euvre prinsipaj Tra soe euvre pì amportante a-i son: Le nozze di Teti e di Peleo (1639) La Didone (1641) L'Egisto (1643) L'Ormindo (1644) Il Giasone (1649) - un-a dle soe pì avosà e 'd sucess. La Calisto (1651) Il Xerse (1655) Elena (1659), ciamà ëdcò "Il rapimento d'Helena". Ercole amante (1662), për Paris, con mùsica ëd balet ëd Jean-Baptiste Lully.
D'àutre euvre Cavalli a l'ha scrivù 'dcò na rica produssion ëd mùsica sacra, an tra cui Magnificat, antìfona marian-e e na Messa 'd Requiem a 8 vos, ch'a l'é probàbil ch'a l'abia scrivùa për sò funeral. Soa euvra a l'é caraterisà da n'orchestra cita d'arch e bass continuà, për adatesse ai teàter pùblich, e da na fòrta sensibilità dramàtica e n'umor grotësch ch'a l'é dventà un caràter dl'òpera italian-a.
Cavalli, Francesco