thumb|right|200px|John von Neumann John von Neumann (nassù János Lajos Neumann a Bùdapest, Ungherìa, ël 28 dë dzèmber dël 1903, mòrt a Washington l'8 ëd fërvé dël 1957) a l'é stàit un matemàtich, fìsich e informàtich ungherèis naturalisà american. A l'é considerà un dij pì grand siensià dël sécol ch'a fa XX .
Sò travaj Von Neumann a l'ha dàit contribussion fondamentaj an vàire setor:
Matemàtica A l'ha smonù na formulassion assiomàtica dla mecànica dij quant, basà an sël teorema spetral. A l'ha 'dcò travajà an sla teorìa dj'ansem, an sj'operator linear ant jë spassi ëd Hilbert, e a l'ha fondà la teorìa dij retìcoj .
Teorìa dij gieugh Ansema a Oskar Morgenstern, a l'ha elaborà la teorìa dij gieugh e a l'ha generalisala e aplicala ai problema econòmich. Sò lìber Theory of Games and Economic Behavior (1944) a l'é considerà n'euvra fondamental .
Anformàtica Basandse an sj'arserche e j'idèje d'Alan Turing, dël 1945 a l'ha progetà l'architetura dël prim ordinator tut afàit eletrònich: l'ENIAC. A l'ha 'dcò dësvlupà ël model ëd von Neumann (architetura a programa memorisà) e a l'ha contribuì a la teorìa dj'autòma .
Onorificense A l'ha arseivù la Medaja Albert Einstein (1956) e l'Enrico Fermi Award (1956). A l'é stàit mèmber ëd la Royal Society (1944) e dla National Academy of Sciences .
A pòrto sò nòm Àlgebra ëd von Neumann Model ëd von Neumann Ordinal ëd von Neumann Teorema ëd comutassion ëd von Neumann
Euvre prinsipaj The mathematical foundations of quantic mechanics (1932). Theory of games and economic behavior (con Oskar Morgenstern, 1944 e 1947). The computer and the brain (1958).
Anliure Alan Turing
Neumann, John von Neumann, John von