thumb|Sòrt ëd cartuce da fusil La munission a l'é tut lòn ch'a serv për fé andé n'arma da feu, për colpì o për prodùe n'efet. A comprend l'ansem ëd component che, butà 'nt la cambra d'un'arma, a përmëtto 'd lansé un projétil, o a conten-o l'esplosiv e ij sistema 'd guida për n'arma 'd pi gròss càlibr.

Part prinsipaj ëd na munission për arma portàtil Na cartucia completa (për fusij, pistòle, moschet) a l'é formà da: Asta (o bòssol): Contenitor ëd metal, plàstica o carta ch'a ten ansema tut. Esplosiv d'ancamin (percussion): Cita caria ch'a s-ciòpa ëd fasson sensìbil quand batùa dal percussor, për dé 'l feu a la caria prinsipal. Caria propulsiva (póver): Esplosiv ch'a brusa an pressa, generand gas ch'a lanso 'l projétil fòra dal canon. Projétil (bala): La part ch'a ciapa ël bërsaj, an metal (piomb, assel, urani ampovrì). Lubrificant e sigilant: Për ridùe l'atrit e prevnì l'umidità.

Sòrt ëd munission A-i son vàire categorìe, classificà për:

Sòrt d'arma Munission për fusij e carabine. Munission për pistoòle e revòlver. Munission për arme a cana riversà. Munission për arme d'apògg (mitrajatris, canon leger).

Sòrt ëd projétil A bala pien-a (Full Metal Jacket - FMJ): Për tir d'ansidiament e contra la protession legera. A bala veuida (Hollow Point - HP): Ch'as deurv al contat, për fé pì dann ant la carn (dovrà da la polissìa e ant la cassa). Incendiari e trassant: Ch'a fa 'd feu o a lassa na trassa luminosa për corege 'l tir. Penetrant (AP): Për trapassé le corasse. A salve: Sensa projétil, për le sirimonie.

Munission për artijarìa Për canon e obusié, le munission a peulo esse: Ëd bòt ùnich (projétil e caria propulsiva separà). A cartucia fissà (projétil e bòssol unì, për canon pì cit). Semi-fissà (con bòssol metàlich ma projétil separàbil).

Ij projétil d'artijarìa a peulo esse: Esplosiv (HE). Contra-blindà (HEAT, APFSDS). A còste (shrapnel). Iluminant o fumògen. Nuclear o chìmich (munission speciaj).

Munission guidà e mìssij Ant ës cas, la "munission" a l'é l'arma midema, ch'a comprend: Cari'd guèra. Sistema 'd propulsion (motor a arsàut, a propelent sòlid). Sistema 'd guida (radar, infra-ross, laser, GPS). Sistema 'd navigassion.

Produssion e sigurëssa La produssion ëd munission a l'é regolà da dë strèite norme për evité d'esplosion assdentaj. Le munission a devo: Essere stàbij an condission normale. Fonsionament mach quand ativà da l'arma. Avèj na durà 'd conservassion (e esse dësblà o eliminà apress).

Conservassion e eliminassion Le munission a peulo degeneresse con ël temp (póver ùmida, corosion dël bòssol). Cole scadùe o nen pì dovrà a devo esse dësblà da 'd técnich espërt con dë s-ciòp controlà.

Stòria La munission a l'ha seguità l'evolussion dle técniche: Sécoj XV-XVIII: Caria ëd póver e bala 'd piomb separà. Sécol XIX: Nàssita dla cartucia moderna, con percussion a luminel prima, a sedron apress. Sécol XX: Standardisassion dij càlibr, munission a àuta penetrassion, guidà. Sécol XXI: Munission "inteligenta", a energìa direta, e munission për dron.

Vos corelà Arma da feu Cartucia Artijarìa Póver da sparé Esplosiv Càlibr Industria militar

Arferiment

Categorìa:Tecnologìa militar Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI