thumb|Tràfich ëd l'ora 'd ponta L'ora ëd ponta (ciamà 'dcò ora dij pendolar, o an anglèis rush hour, peak hour) a l'é 'n perìod dla giornà, generalment la matin bonora e la sèira, quand ël tràfich ëd veìcoj e l'utilisassion dij mojen ëd traspòrt pùblich a rivo al màssim. Costa congestion a l'é causà dzortut dal moviment ëd pendolar ch'a van o a torno da 'l travaj, da la scòla e da àutre atività regular.
Caraterìstiche L'ora ëd ponta a l'é un fenòmen tìpich dle àree urban-e e metropolitan-e, e as manifesta an vàire forme: Traspòrt terestr: stra congestionà, autostrà pien-e, longhe file d'atèisa ai semàfor. Traspòrt pùblich: tren, metro e autobus motobin pien, con passegé ch'a stan an pé e temp d'atèisa pì longh. Temp ëd viagi: ij temp ëd percorensa a peulo esse da 2 a 5 vire pì longh che ant j'ore fòra ponta.
Le ore prinsipaj a son: Ponta dël matin: sòlitaman 7:00–9:00 (prima dël travaj e dla scòla). Ponta dla sèira: 17:00–19:00 (dòp ël travaj e la scòla).
Ant le sità pì gròsse, a peulo ess-ie 'd ponte secondarie 'd mesdì (për le pause disné) o 'd vèsper (për ël cine o lë spetàcol).
Càuse Le càuse prinsipaj a son: Concentrassion dj'atività econòmiche e dij servissi ant ël sènter urban. Separassion spassial antra le zòne 'd residensa e cole 'd travaj/scòla. Sincronisassion dj'orari ëd travaj e 'd scòla. Mancansa d'alternative vàlide ëd traspòrt o d'orari flessìbij. Coltura dl'automòbil privà an vàire società.
Conseguense Sociaj Stress e frustrassion pijà da 'd pendolar. Pèrdita 'd temp produtiv. Dificoltà 'd conciliassion vita-travaj për ij genitor.
Econòmiche Cost 'd produssion pì àut për le companìe (retard dij dipendent). Pèrdita econòmica për la comun-a (men produtività). Aument dij cost d'esercissi dij veìcoj (carburant, usura).
Ambientaj Aument dl'inquinament atmosfèrich (emisssion ëd gas sèra, pover fin-a). Problem acùstich. Consum d'energìa pì àut.
'd Sicurëssa Arzigh d'assident stradaj aumentà për la congestion e la nervosità.
Strategie 'd gestione J'aministrassion a peulo dovré vàire strategìe për mitighé l'ora ëd ponta:
An sij traspòrt Potensiament dël traspòrt pùblich: pì 'd corse, linee neuve, veìcoj pì grand. Corsie preferensiaj për autobus e veìcoj multi-ocupant (HOV). Sistema ëd biciclëtte pùblich e pista ciclàbil. Tarife diferensià: tìchet pì car an ponta, bon an ore fòra ponta.
An sj'orari Orari flessìbij ëd travaj (flexitime). Travajé da ca (smart working) parèj part dla sman-a. Scajonament d'orari ëd scòla e d'ufissi pùblich.
An sl'organisassion urbanìstica Dessentralisassion dij servissi e dj'ufissi. Svilup ëd zòne polifunsionaj (andova a-i é residensa, travaj, servissi). Pedonalisassion dij sènter. Tarife ëd congestion (për esempi, a Londra e Stocolma).
Cas particolar Ora 'd ponta ant le metropolitan-e: a peulo avèj vàire ponte an sël di. Ora 'd ponta ant ij pòrt e j'aeropòrt: colegà a j'ariv e partense dij vòl o dle nav. Ponta dël fin-sman-a: an sle vie ëd surtìa da le sità për le vacanse.
Da l'anglèis Rush Hour Ël termo anglèis rush hour (literalmant "ora ëd core") a l'é motobin spantià ant ël mond e a l'é passà 'dcò an piemontèis, ma la forma "ora ëd ponta" a l'é cola pì dovrà an manera ufissial.
Vëdde 'dcò Pendolarism Congestion stradal Traspòrt pùblich Mobilità sostenìbil Smart working
Ligam da fòra TomTom Traffic Index - Classìfica dle sità pì congestionà dël mond. United States Department of Transportation – Congestion Management
Categorìa:Traspòrt Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Sociologìa Categorìa:Economìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI