thumb|Na sela western Na sela a l'é 'n sostegn, generalment fàit ëd bòsch e quàder ëd coram, pel o material sintétich, butà an sla schin-a ëd na bestia (sovens un caval) për rende pì còmod e sigur ël cavalché o për consentì 'd carié 'd pèis.
Part ëd la sela Na sela a l'é formà da vàire part prinsipaj: L'arcion: l'armadura 'd bòsch ch'a dà la forma e a sosten tut l'utiss. La sëddan-a: la part ch'a ven an contat con ël cavalié, soens ampinìa. Le coreje: le tire 'd còrda ch'a ten-o la sela an sël caval. Le stafe: j'anej pendù da le coreje andoa as buto ij pé dël cavalié.
Stòria Le prime sele a son comparìe vers ël 800 aGC ant le stëppe dl'Asia sentral, probàbilment fra ij pòpoj sita. A l'ancamin a j'ero mach ëd tapiss ëd lan-a o pel fissà con ëd coreje. La sela con arcion a l'é stàita anventà daj roman, ma a l'era motobin diversa da cola d'ancheuj. La sela "moderna", con arcion àut e stafe, a l'é dësvlupasse pienament ant l'Età 'd Mes, cand la cavalarìa a l'é dventà na fòrsa militar decisiva.
Sòrt ëd sele A-i é vàire tipo 'd sele, scond l'usagi ch'as në fà: Sela d'arcion: dovrà ant le cavalcade e për ij viage, con arcion àut che a ten bin al pòst ël cavalié. Sela 'd corsa (o sela inglèisa): legera, con arcion bass, dovrà ant le corse e ant l'equitassion. Sela american-a (o western): pì granda e pesanta, con un arcion motobin àut dë 'dnans (pomel) e un pòst motobin comod, dovrà ant ij ranch për gestì ij bestiam. Sela da travaj: semplificà e resistenta, për travajé ant ij camp o ant ij bòsch. Sela militar: robusta, con pont për arm e equipagiament. Sela da sàut: designà për lë s-ciòp e 'l sàut d'ostàcoj.
Fabricassion Le sele artigianaj a son ancora fabricà da sler (mesté antich). Ël process a comprend: La creassion ëd l'arcion (an bòsch o an material sintétich). L'ancoladura dël còrp. L'arvestiment con pel ëd vaca, crin o material sintétich. L'adobament final e la posa dle coreje e dle stafe.
Conservassion e manutension Na bon-a sela a deuv esse tenùa bin, spolvrà dòp minca usage, tratà con d'ùmid për manten-e la pel flessìbil, e butà an sël caval con na tècnica për evité dë sfregament.
An Piemont Ël Piemont a l'ha na tradission equestra longa, con dë scòle d'equitassion e d'alevament ëd cavaj. A-i son vàire boteghe dë sler ant la region, dzortut ant le zòne ruraj.
Vos corelà Caval Stafa Coreja Equitassion Scuderìa
Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Utiss Categorìa:Traspòrt Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI