O niçardoNiçard na grafia clássica occitana; niçart ou nissart em grafia mistraliana é o dialeto occitano falado em Nice e nas comunas colindantes pertencentes ao antigo Condado de Nice. O termo pode também ser aplicado ao conjunto dos dialetos occitanos falados nos Alpes Marítimos: o provençal marítimo no oeste, o niçardo em Nice e áreas envolventes, o provençal alpino no norte e as falas mentonascas a leste (que constituem a transição com o lígure). É falada também em Mônaco, juntamente com o monegasco e a língua francesa. Alguns autores, como Francesco Barberis, defendem que o niçardo antigo estivesse mais relacionado com as línguas galo-itálicas (concretamente à língua lígure) do que ao occitano, pelo menos até à anexação de Nice pela França em 1860.<ref> [http://books.google.it/books?id=hg41AAAAIAAJ&pg=PA47 Nizza Italiana'''] by Francesco Barberis</ref>
Presentemente, a maioria dos residentes de Nice e região não falam o niçardo, embora haja bilíngues na língua e no francês. Mesmo assim, há hoje quem desenvolva o ressurgimento do dialeto niçardo. Alguns noticiários da televisão local são apresentados nessa língua com legendas em francês e as placas de identificação das ruas na Cidade Velha se apresentem com inscrições em ambos os idiomas. A canção niçarda se Nissa La Bella é por muitos visa como um hino de Nice.
Ortografias O niçardo é escrito em duas formas diversas:Escritas Occitanas – Omniglot.com Ortografia clássica. Com preferência para as tradições nativas, essa forma foi desenvolvida por Robert Lafont (Phonétique et graphie du provençal, 1951; L'ortografia occitana, lo provençau, 1972) e Jean-Pierre Baquié (Empari lo niçard, 1984). Sendo regulamentada pelo Conselh de la Lenga Occitana. Ortografia mistraliana. Mais similar à grafia e fonética do francês, essa forma foi codificada por Felibritge e se originou quando o Condado de Nice passou ao domínio francês em 1860. Existe uma Academia que a regulamenta. Já existiu uma ortografia italiana para o idioma, mas a mesma foi abandonada quando Nice passou ao domínio da França em 1861. Foi reinstituída na cidade em 1942/43 quando a Itália a ocupou provisoriamente.
Comparações diversas Comparação Ortográfica (da Declaração Universal dos Direitos Humanos – Artigo 1º)Português N. Clássico N. Mistraliano Todos seres humanos nascem livres e iguais em direitos e dignidade. São providos de razão e consciência e devem agir uns em relação aos outros num espírito de fraternidade.Toti li personas naisson liuri e egali en dignitat e en drech. Son dotadi de rason e de consciéncia e li cau agir entre eli emb un esperit de frairesa.Touti li persouna naisson libri e egali en dignità e en drech. Soun doutadi de rasoun e de counsciència e li cau agì entre eli em' un esperit de frairessa. Exemplo da similaridade do niçardo com o italiano, conforme Barberis: … dintre lou mieu sprit, es mai ch'Agamennon,coura dì sì, es sì; coura dì non, es non. (Italian: … dentro il mio spirito, è più che Agamennone,quando dice sì, è sì; quando dice no, è no.)Artigo 1 – Declaração Universal dos Direitos Humanos Dialeto Provençal – ortografia Tradicional: Totei leis umans nàisson libres. Son egaus per la dignitat e lei drechs. An totei una reson e una consciència. Se dèvon tenir freirenaus leis uns 'mé leis autres. Dialeto Provençal – ortografia Mistraliana: Tóuti lis uman naisson libre. Soun egau pèr la digneta e li dre. An tóuti uno resoun e uno counsciènci. Se dèvon teni freirenau lis un 'mé lis autre. Dialeto Languedoc - Totas las personas nàisson liuras e parièras en dignitat e en dreches. Son cargadas de rason e de consciéncia e mai lor se cal comportar entre elas amb un eime de frairetat.
Bibliografia ANDREWS James Bruyn (1875) Essai de grammaire du dialecte mentonnais avec quelques contes, chansons et musique du pays, Nice: no name [re-ed. 1978, 1981, Menton: Société d’Art et d’Histoire du Mentonnais] ANDREWS James Bruyn (1877) Vocabulaire français-mentonnais, Nice: no name [re-ed. 1977, Marseilles: Lafitte Reprints] BAQUIÉ Joan-Pèire (1987) (collab. Andrieu SAISSI) Empari lo niçard / Apreni lo provençau, Nice: CRDP Nice / CDDP Alpes Maritimes BARBERIS Francesco. Nizza italiana: raccolta di varie poesie italiane e nizzarde, corredate di note. Editore Tip. Sborgi e Guarnieri (Nizza, 1871). University of California, 2007 BEC Pierre (1970–71) (collab. Octave NANDRIS, Žarko MULJAČIĆ), Manuel pratique de philologie romane, Paris: Picard, 2 vol. BLAQUIÈRA J. (no date, 1990s) Dictionnaire français-nissart, langue d'oc, dialecte niçois, self-edited CALVINO Jean-Baptiste (1905) Nouveau dictionnaire niçois-français, Nice: Imprimerie des Alpes Maritimes [re-ed. 1993 with the following title: Dictionnaire niçois-français, français-niçois, Nîmes: Lacour] CARLES (Père) Pietro (1866) Piccolo vocabolario nizzardo-italiano, Nice CARLES (Père) Pietro (1868) Piccolo vocabolario italiano-nizzardo, Nice CASTELLANA Georges (1947) Dictionnaire niçois-français [re-ed. 2001, Nice: Serre] CASTELLANA Georges (1952) Dictionnaire français-niçois [re-ed. 2001, Nice: Serre] CERQUIGLINI Bernard (2003) (dir.) Les langues de France, Paris: Presses Universitaires de France / Ministère de la Culture et de la Communication-DGLFLF: 125-136] CERQUIGLINI Bernard (2000) Histoire de la langue française 1945-2000. Co-edited with Gérald Antoine. Paris: CNRS Editions, 2000. CLAPIÉ Jaume, & BAQUIÉ Joan Pèire (2003) Pichin lèxico ilustrat, petit lexique illustré, niçard-françés, français-niçois, Nice: Serre COMPAN André (1965) Grammaire niçoise [re-ed. 1981, Nice: Serre] COMPAN André (1971) Anthologie de la littérature niçoise, coll. Biblioutèco d’istòri literàri e de critico, Toulon: L’Astrado DALBERA Jean-Philippe (1984) Les parlers des Alpes Maritimes: étude comparative, essai de reconstruction [PhD thesis], Toulouse: Université de Toulouse 2 [ed. 1994, London: Association Internationale d’Études Occitanes] DALBERA Jean-Philippe (2003) “Les îlots liguriens de France” [CERQUIGLINI Bernard (2003) (dir.) Les langues de France, Paris: Presses Universitaires de France / Ministère de la Culture et de la Communication-DGLFLF: 125-136] ESCOLA DE BELLANDA (2002) Diciounari nissart-francés, Nice: Fédération des Associations du Comté de Nice / Serre EYNAUDI Jules, & CAPPATI Louis (1931–1938) Dictionnaire de la langue niçoise, Niça: sn. FORNER Werner A propos du ligur intemelien - La cote, l'arrier-pays Traveaux du cercle linguistique de Nice 1996 FORNER Werner La dialettologia ligure. Problemi e prospettive in La dialettologia italiana oggi in G. Holtus, Tübingen 1985-1990 GASIGLIA Rémy (1984) Grammaire du nissart, sl.: Institut d’Études Niçoises GAUBERTI Pierre (1994) Dictionnaire encyclopédique de la langue de Peille [Pays Niçois], Nice: Serre GIOFFREDO Pietro Storia dele Alpi marittime libri XXIV, in HPM 1839, Torino (originally published in 1662) GIORDAN Joseph (1968) Dictionnaire français-niçois: lexique complémentaire du parler de la ville de Nice et des pays environnants, sl.: sn. GOURDON Marie-Louise (1997) Contribution à l’histoire de la langue occitane. Étude des systèmes graphiques pour écrire l’occitan (niçois, provençal, languedocien) de 1881 à 1919: itinéraires et travaux de A.L. Sardou, J.B. Calvino, L. Funel, A. Perbosc, P. Estieu [PdD thesis], Nice LIAUTAUD René (1985) Essai de lexique français-entraunois avec correspondences en niçois, Nice: CRDP MICEU Giausep (1840) Grammatica nissarda: per emparà en pòou de temp lo patouas dòou paìs, Nice: Imprimarìa de la Sossietà tipografica [re-ed. Marie-Louise GOURDON (1975) La Grammatica nissarda de Joseph Micèu: biographie, étude sur les dialectes, commentaires philologiques, Nice: imprimerie Pierotti] PELLEGRINI (Abbé) (1894) Lexique niçois-français, Nice: no name PETRACCO SICCARDI, Giulia L'amfizona Liguria Provenza Alessandria 1989 PETRACCO SICCARDI, Giulia e CAPRINI, Rita Toponomastica storica della Liguria, Genova, SAGEP, 1981 PETRACCO SICCARDI, Giulia Ligurien Lexicon der Romanistischen Linguistik II, 2, Tübingen, 1995 SARDOU Antoine Léandre, & CALVINO Jean-Baptiste (1881) Grammaire de l’idiome niçois, Nice: Visconti [re-ed. 1978, Marseilles: Laffitte Reprints] SCALIERO Giuseppe (1830) Vocabolario nizzardo, Nice: no name TOSCANO Reinat (1998) Gramàtica niçarda, no place: Princi Néguer VIGNOLI Giulio (2000) Gli Italiani Dimenticati. Minoranze Italiane In Europa''. Milano: Editore Giuffrè ISBN 9788814081453
Ligações externas Omniglo.com – escritas Occitanas
Nicarda Nicarda Nicarda