miniatura|Cemitério com a Heilig-Kreuz-Kirche na Zossener Straße Friedhöfe am Halleschen Tor são um grupo de cemitérios localizados na Hallesches Tor, no bairro Kreuzberg de Berlim, entre a Mehringdamm e a Zossener Straße.
Localização miniatura|Antigo portal "Gottesacker der Brüdergemeine" miniatura|Mapa do cemitério miniatura|Placa comemorativa miniatura|Placa comemorativa no Cemitério da Santíssima Trindade I
Trata-se aqui de diversos cemitérios, estabelecidos desde o início do século XVIII, na época ainda fora dos muros da cidade, o Berliner Zollmauer: Cemitérios I, II e III das comunidades da Igreja de Jerusalém e Nova Comunidade da Igreja Cemitério I da Igreja da Santíssima Trindade Cemitério da Comunidade de Belém ou da Boêmia Cemitério da Irmandade de Berlim (Igreja dos Irmãos Morávios, 1826)
Sepulturas Cemitério I das comunidades da Igreja de Jerusalém e Nova Comunidade da Igreja Arthur Auwers (1838–1915), astrônomo Ernst Balcke (1887–1912), escritor Karl Friedrich Becker (1777–1806), historiador Hermann Blankenstein (1829–1910), arquiteto, sepultura honorária Friedrich Wilhelm Georg Büxenstein (1857–1924), empresário, sepultura honorária Paulus Stephanus Cassel (1821–1892), teólogo, publicista Christian Andreas Cothenius (1708–1789), médico particular de Frederico II da Prússia Robert Dohme (1845–1893), bibliotecário, historiador da arte, sepultura honorária Franz Duncker (1822–1888), editor, político, sepultura honorária Carl Friedrich Christian Fasch (1736–1800), compositor, músico, fundador da Sing-Akademie zu Berlin, sepultura honorária August Fuhrmann (1844–1925), fotógrafo, inventor, sepultura honorária Friedrich Gustav Gauß (1829–1915), geodesista, sepultura honorária Hans Goldschmidt (1861–1923), químico, industrial Oskar Huth (1918–1991), pintor, gráfico, sepultura honorária Wilhelm Kahl (1849–1932), jurista, político, sepultura honorária Friedrich Wilhelm Jähns (1809–1888), músico, compositor, historiador da música Georg von Knobelsdorff (1699–1753), arquiteto, pintor, sepultura honorária Franz Krolop (1839–1897), cantor Eduard Lürssen (1840–1891), escultor Franz von Mendelssohn (der Ältere) (1829–1889), banqueiro Franz von Mendelssohn (der Jüngere) (1865–1935), banqueiro, jurista, sepultura honorária Johann Carl Wilhelm Moehsen (1722–1795), médico particular de Frederico II da Prússia August Neander (1789–1850), teólogo, historiador, sepultura honorária Peter Simon Pallas (1741–1811), história natural, médico, sepultura honorária Ludwig Passini (1832–1903), pintor Antoine Pesne (1683–1757), pintor da corte prussiana, sepultura honorária Gustav Pressel (1827–1890), teólogo, compositor, escritor Amalie Schramm (1826–1907), cantora, atriz Anna Schramm (1835–1916), cantora, atriz Siegfried Schürenberg (1900–1993), ator, dublador Paul Taglioni (1808–1884), dançarino, coreógrafo, diretor de ballet Wilhelm Taubert (1811–1891), compositor, dirigente Carl Friedrich Otto Westphal (1833–1890), neurologista, psiquiatra Julius Worpitzky (1835–1895), matemático August Zillmer (1831–1893), matemático
Cemitério I da Comunidade da Santíssima Trindade miniatura|upright|Sepultura de Heinrich von Stephan com escultura de Joseph Uphues miniatura|upright|Sepultura de Felix Mendelssohn Bartholdy
Martin Blumner (1827–1901), compositor, dirigente, diretor da Sing-Akademie zu Berlin Hans Adolf von Bülow (1857–1915), diplomata August zu Eulenburg (1838–1921), ministro da casa real Botho zu Eulenburg (1831–1912), ministro-presidente prussiano, ministro do interior Moritz Fürbringer (1802–1874), teólogo e pedagogo, sepultura honorária Adolf Gusserow (1836–1906), ginecologista Johann David Heegewaldt (1773–1850), político comunal, sepultura honorária Fanny Hensel, geb. Mendelssohn (1805–1847), compositora e pianista, sepultura honorária Sebastian Hensel (1830–1898), empresário e escritor, sepultura honorária Wilhelm Hensel (1794–1861), pintor, sepultura honorária Ludwig Ferdinand Hesse (1795–1876), mestre construtor e pintor Hans Hilsdorf (1930–1999), dirigente, compositor, diretor da Sing-Akademie zu Berlin Heinrich Hofmann (Komponist) (1842–1902), compositor, pianista Carl Gustav Jakob Jacobi (1804–1851), matemático, sepultura honorária Emilie Mayer (1812–1883), compositora Abraham Mendelssohn Bartholdy (1776–1835), banqueiro, político comunal, sepultura honorária Felix Mendelssohn Bartholdy (1809–1847), compositor, sepultura honorária Lea Mendelssohn Bartholdy (1777–1842), incentivadora da música e da cultura, sepultura honorária Paul Mendelssohn-Bartholdy (1812–1874), banqueiro Ernst Raupach (1784–1852), escritor, dramático Woldemar Ribbeck (1830–1902), filólogo clássico e diretor ginasial August Sabac el Cher (ca. 1836–1885, sepultura não mais existente), criado de quarto de Alberto da Prússia (1809–1872) Helma Sanders-Brahms (1940–2014), diretora de cinema Heinrich von Stephan (1831–1897), diretor geral dos correios, sepultura honorária August Detlef Christian Twesten (1789–1876), teólogo Carl Twesten (1820–1870), funcionário público e político Karl August Varnhagen von Ense (1785–1858), diplomata, escritor Rahel Varnhagen von Ense (1771–1833), escritora, sepultura honorária Tamara Wyss (1950–2016), diretora de cinema
Cemitério da Comunidade de Belém ou da Boêmia miniatura|upright|Sepultura de Kurt Mühlenhaupt, obra do mesmo miniatura|Sepulturas por Kurt Mühlenhaupt para seus irmãos Wilhelm e Margarete Otto Georg Bogislaf von Glasenapp (1853–1928), vice-presidente do Reichsbank Johannes Evangelista Goßner (1773–1858), teólogo, poeta religioso Max Jähns (1837–1900), historiador militar Johannes Jaenicke (1748–1827), pregador Gustav Knak (1806–1878), teólogo Martin Meyer-Pyritz (1870–1942), escultor Kurt Mühlenhaupt (1921–2006), pintor, escultor, escritor Wilhelm Mühlenhaupt (1907–1977), artista Johannes Schenk (1941–2006), escritor
Cemitério II da Comunidade de Belém ou da Boêmia Carl Bennewitz von Loefen der Ältere (1826–1895), pintor de paisagens rupestres Friederike Bethmann-Unzelmann (1760–1815), atriz, cantora Georg von Caro (1849–1913), empresário Edwin von Drenkmann (1826–1904), jurista Johann Franz Encke (1791–1865), astrônomo, primeiro diretor do novo Observatório de Berlim, sepultura honorária Ferdinand Fleck (Schauspieler) (1757–1801), ator David Gilly (1748–1808), arquiteto, sepultura honorária Albrecht von Graefe (1828–1870), médico, professor de oftalmologia, sepultura honorária Karl von Graefe (1787–1840), médico Heinrich Dietrich von Grolman (1740–1840), jurista Wilhelm Heinrich von Grolman (1781–1856), presidente da Kammergericht Ernst Ludwig Heim (1747–1834), médico, sepultura honorária Karl Helmerding (1822–1899), ator Wilhelm Herbig (1787–1861), pintor, sepultura honorária Henriette Herz (1764–1847), literata, sepultura honorária Heinrich Albert Hofmann (1818–1880), editor, diretor de teatro Peter Wilhelm Hossbach (1784–1846), teólogo Theodor Hossbach (1834–1894), teólogo August Wilhelm Iffland (1759–1814), ator, diretor de teatro, poeta, sepultura honorária Heinrich Wilhelm Krausnick (1797–1882), prefeito de Berlim, sepultura honorária Charlotte Leubuscher (1888–1961), cientista social Rudolf Leubuscher (1821–1861), médico, patologista, psicólogo Emil Gustav Lisco (1819–1887), teólogo, pregador Hermann Lisco (1850–1923), jurista, político Guido von Madai (1810–1892), funcionário público, chefe de polícia em Frankfurt am Main e Berlim Artur Märchen (1932–2002), artista do grupo dos Berliner Malerpoeten Samuel Marot (1770–1865), teólogo, padre da "Neue Kirche", sepultura honorária Bernhard Naunyn (1839–1925), pesquisador do câncer, sepultura honorária Franz Christian Naunyn (1799–1860), político comunal, prefeito Hermann von Soden (1852–1914), teólogo Karl Leopold Adolf Sydow (1800–1882), teólogo Emil Taubert (1844–1895), pedagogo, filólogo, escritor Friedrich Unzelmann (1797–1854), escultor em madeira, sepultura honorária Robert Wilms (1840–1880), médico, médico-chefe do Krankenhaus Bethanien
Cemitério III das comunidades da Igreja de Jerusalém e Nova Comunidade da Igreja miniatura|upright|Estátua de bronze miniatura|Carl von Siemens miniatura|Johann Heinrich Barth Adolph L’Arronge (1838–1908), escritor, crítico, diretor de teatro, dirigente Johann Jacob Baeyer (1794–1885), geodesista Heinrich Barth (1821–1865), geógrafo, arqueólogo, sepultura honorária Karl Gustav Berndal (1830–1885), ator Carl Wilhelm Borchardt (1817–1880), matemático Adelbert von Chamisso (1781–1838), poeta, história natural, sepultura honorária Paul Dehnicke (1839–1914), ator, Schlaraffe ("Adonis der Einzige") Adelbert Delbrück (1822–1890), jurista, banqueiro, sepultura honorária Ludwig Delbrück (1860–1913), banqueiro Theodor Döring (1803–1878), ator Carl Friedrich Wilhelm Duncker (1781–1869), livreiro, editor Minona Frieb-Blumauer (1816–1886), atriz, cantora Fritz von Friedländer-Fuld (1858–1917), grande industrial Christian August Friedrich Garcke (1819–1904), botânico, sepultura honorária Adolf Glaßbrenner (1810–1876), escritor, sepultura honorária Walther Harich (1888–1931), escritor, historiador da literatura Wolfgang Harich (1923–1995), filósofo, publicista E. T. A. Hoffmann (1776–1822), escritor, compositor, dirigente, pintor, sepultura honorária Friedrich Jolly (1844–1904), psiquiatra August Junkermann (1832–1915), ator Dietmar Kamper (1936–2001), filósofo Otto Knille (1832–1898), pintor, ilustrador Carl Ferdinand Langhans (1781–1869), arquiteto Rudi Lesser (1901–1988), pintor Reinhard Lettau (1929–1996), escritor Wilhelm Adolf Lette (1799–1868), político social, jurista Rudolf Löwenstein (1819–1891), escritor Ernst Siegfried Mittler (1785–1870), editor, redator, político comunal Marie von Olfers (1826–1924), pintora, poetisa Rudolf Radecke (1829–1893), compositor, dirigente de coral, pedagogo da música Theodor Reichmann (1849–1903), cantor Emil von Rußdorf (1813–1868), médico, político, autor Ernst Christian Friedrich Schering (1824–1889), farmacêutico, empresário Richard Schering (1859–1942), farmacêutico e empresário Rudolf Schering (1843–1901), oficial da marinha, vice-almirante Paul von Schwabach (1867–1938), banqueiro, historiador Carl von Siemens (1829–1906), industrial Clara von Simson (1897–1983), política, sepultura honorária Eduard von Simson (1810–1899), jurista, político, sepultura honorária Friedrich August von Staegemann (1763–1840), político, sepultura honorária Willy Stöwer (1864–1931), pintor da marinha Carl Tausig (1841–1871), pianista, compositor, pedagogo da música Leopold Wölfling (1869–1935), escritor, jornalista
Outras sepulturas Julius Weidner, escultor em bronze Heinrich Wilken (Schriftsteller), autor de comédia
Bibliografia Peter Bloch, Ludwig Scherhag: Grabmäler in Berlin III. Exempel: Die Kirchhöfe des 18. Jahrhunderts vor dem Halleschen Tor. Berlim 1980. Christoph Fischer, Renate Schein (Eds.): „O ewich is so lanck“. Die historischen Friedhöfe in Berlin-Kreuzberg. Ein Werkstattbericht. Ausstellungskatalog 6 des Landesarchivs Berlin. Berlim 1987. Klaus Hammer: Friedhöfe in Berlin. Ein kunst- und kulturgeschichtlicher Führer. Jaron Verlag, Berlim 2006, ISBN 3-89773-132-0, p. 76–86. Gartendenkmale in Berlin – Friedhöfe, hrsg. von Jörg Haspel und Klaus von Krosigk für das Landesdenkmalamt Berlin, bearbeitet von Katrin Lesser, Jörg Kuhn und Detlev Pietzsch (Beiträge zur Denkmalpflege 27), Petersberg 2008, ISBN 978-3-86568-293-2 Hans-Jürgen Mende: Lexikon Berliner Grabstätten. Haude und Spener, Berlim 2006, ISBN 3-7759-0476-X, p. 85–89, 106–117, 127–128.
Ligações externas
Stiftung Historische Kirchhöfe und Friedhöfe Die Friedhöfe am Halleschen Tor (Peter Marock) Wo-sie-ruhen, berühmte Grabstätten auf den Friedhöfen vor dem Halleschen Tor
Categoria:Cemitérios de Berlim