María Xosé Queizán Vilas (Vigo, Espanha, 5 de fevereiro de 1939 - ) é uma escritora, professora catedrática de língua e literatura galega e uma das principais figuras de relevo do movimento feminista na Península Ibérica.

Biografia Natural de Vigo, na comunidade autónoma da Galiza, em Espanha, nasceu a 5 de fevereiro de 1939, sendo filha do advogado galego José Queizán Hermida e de Concepción Vilas García.

Começou a sua carreira como escritora na sua adolescência, escrevendo artigos para o periódico El Pueblo Gallego. Posteriormente diversificou o seu trabalho literário ao escrever romances, contos, ensaios, peças de teatro e vários poemas, trabalhando também como tradutora.

miniaturadaimagem|María Xosé Queizán Vilas com parte dos integrantes da 1ª geração de licenciados do curso de Galego-Português da Universidade de Santiago de Compostela: Anxo González Guerra, Manuel Castelao Mexuto, Luís Cambeiro Cives, Vitoria Ogando, Manuel Ferreiro Fernández, Tareixa Roca Sánchez, María dos Anxos González Refoxo, Ramona Giráldez Domínguez, María do Carme García Pereiro, Luís Gayoso Baqueiro, Carme Vázquez Castro, Manuel Figueiras Fernández, Francisco Salinas Portugal e César Morán Fraga. (09/09/2017)|302x302px

Nos anos cinquenta envolveu-se nas artes performativas, actuando e dirigindo diversas peças de teatro. Fundou o Teatro de Arte y Ensayo de la Asociación de la Prensa de Vigo em 1959 e dirigiu o Teatro Popular Galego de 1967 a 1968. Pouco depois começou a estudar Filologia Hispânica no Colégio Universitário de Vigo e prosseguiu os seus estudos académicos na subsecção de Galego-Português da Faculdade de Filologia da Universidade de Santiago de Compostela, tornando-se numa das primeiras estudantes licenciadas no recém criado curso de Galego-Português em 1978, impulsionado pelo filólogo e escritor galego Ricardo Carvalho Calero. Após, exerceu como professora de língua galega e de literatura em várias escolas e institutos de Vigo.

O seu carácter empreendedor e o seu amor pelo teatro levaram-na a desempenhar vários papéis a cargo de diversas organizações, como directora da associação Feministas Independentes Galegas (FIGA), directora da galeria de arte Roizara de Vigo, vice-presidenta do Conselho Municipal da Mulher na câmara municipal de Vigo e directora e organizadora do I encontro de Mujeres Poetas Peninsulares y de las Islas em 1996.

Trabalho Literário Em 1977 publicou o seu primeiro ensaio A muller en Galicia (A mulher na Galiza), seguindo-se Recuperemos as mans em 1980 e Misoxinia e racismo na poesía de Pondal em 1998, entre outras obras.

Nos anos 80, criou a revista Festa da Palavra Silenciada, realizada apenas por mulheres, que coordena e dirige desde 1983, e em 1989 publicou a obra teatral Antígona, a forza do sangue (Antígona, a força do sangue), com a qual participou e foi finalista no Prémio Álvaro Cunqueiro.

Na poesia, a sua primeira antologia de poemas Metáfora da metáfora foi publicada em 1991, seguindo-se a obra Despertar das amantes em 1993, Fóra de min em 1994 e muitas outras obras poéticas.

Como tradutora, figuram no seu currículo obras como O Caderno Azul de Marguerite Yourcenar e vários contos de Karen Blixen, Emilia Pardo Bazán e Charlotte Perkins Gilman.

No outono de 2018 publicou o seu livro de memórias, intitulado Vivir a galope.

Obras miniaturadaimagem|Apresentação do livro autobiográfico Viver a galope na Livraria Paz em Pontevedra, a 17 de fevereiro de 2019, com Llerena Perozo Porteiro.|289x289px Romance

A orella no buraco (A orelha no buraco) (1965) Amantia (1984) A semellanza (A semelhança) (1988) Amor de tango (1992) O solpor da cupletista (1995) Ten o seu punto a fresca rosa (2000) Sentinela, alerta! (2002) Meu pai vaite matar (2011) A boneca de Blanco Amor (2014) Son noxento (2015)

Ensaio

A muller en Galicia (A mulher na Galiza) (1977) Recuperemos as mans (1980) A mulher galega no ensino. A mulher e a cultura (1981) Evidencias (1989) Concepción Arenal (1993) Escrita da certeza. Por un feminismo optimista (1995) Misoxinia e racismo na poesía de Pondal (1998) Racionalismo político e literário. Conciliar as Ciencias e as Humanidades (2004) Anti natura (2008) Mary Wollstonecraft Shelley e a sua criatura artificial (2011) Emilia Pardo Bazán. Uma menina seduzida por livros (2014) Rosalía de Castro e o poder sexual (2017) Despoxos e vísceras ilustres (2020)

Poesia

Metáfora da metáfora (1991) Despertar das amantes (1993) Fora de mim (1994) Quatro poemas a Rosalía (1997) Non o abras como unha flor: poesía reunida 1980-2004 (2004) Cólera (2007) Lesbiar (2015)

Literatura infanto-juvenil

O segredo da Pedra Figueira (1986)

Teatro

Desempregados (1989) Non convém chorar máis (Não convém chorar mais) (inédita) Antígona, a forza do sangue (1989) Antígona. A cartuxeira. Neuras (2008) Clara Campoamor e a defesa do voto feminino (inédita) Ritos de sangue (2012)

Guião Cinematográfico

Com hoxe e con mañá (Com hoje e com amanhã) (1977) Prisciliano (1984)

Tradução

Conto azul, de Marguerite Yourcenar (1997) Fenda, locura e morte, de Karen Blixen, Charlotte Perkins Gilman e Emilia Pardo Bazán (1999) Ana, soror, de Marguerite Yourcenar (2002)

Prémios e Reconhecimento Reconhecida pelo seu activismo feminista e trabalho literário, ao longo dos anos María Xosé Queizán foi homenageada e premiada por diversas ocasiões, recebendo o título de sócia honorária da Asociación de Escritores en Lingua Galega (1998) e o Prémio da Junta da Galicia (1984) pelo guião de cinema Prisciliano, Prémio Voz da Liberdade (2011) pelo seu trabalho em defesa dos direitos das mulheres, Prémio Irmandade do Livro da Federação de Livreiros da Galiza (2013), Prémio Lois Peña Novo (2018), Prémio Otero Pedrayo (2018), Prémio Igualdade Ernestina Otero (2019) do Conselho Municipal da Mulher e da Concellería de Igualdade do Concelho de Vigo e Prémio da Gala do Livro Galego (2019) atribuído pela Federação de Livraria da Galiza, sendo ainda dado o seu nome a um parque na cidade de Vigo em 1998, com uma escultura da mesma realizada por Juan Salgueiro.

Lista de Referências

Categoria:Alunos da Universidade de Santiago de Compostela Categoria:Tradutores para a língua galega Categoria:Nascidos em 1939 Categoria:Naturais de Vigo Categoria:Prémios da Cultura Galega Categoria:Poetas da Galiza Categoria:Feministas da Galiza Categoria:Feministas da Espanha Categoria:Escritoras da Espanha Categoria:Escritores da Galiza