thumb|285px|Vias romanas A Via XVI era uma via romana do Itinerário Antonino que ligava a cidade de Olisipo (Lisboa) a de Brácara Augusta (Braga) passando pela cidade de Escálabis hoje Santarém, num total de 244 milhas romanas (cerca de 362 km). Ela é constítuida por vários sub-lanços:
Brácara-Cale (Vila Nova de Gaia) percurso bem definido, de 35 milhas com 25 referências de miliários. Cale-Emínio (Coimbra) percurso indefinido, só com 4 referências de miliários. Emínio-Conímbriga 5 miliários em 8 milhas. Conímbriga-Seílio (Tomar) com 4 miliários mais 2 outros duvidosos. Seílio-Olisipo com 7 miliários, o ultimo encontrado na renovação da Casa dos Bicos em Lisboa (Campo das Cebolas). Sendo edificada no tempo de Augusto a via XVI foi bastante alterada no tempo de Adriano entre 133 e 134, pelo menos no seu traçado mais conhecido entre Bracara e Cale. Ainda hoje há 45 miliários desta via, existentes ou registadosMantas, Vasco — Os Miliários de Adriano da Via Bracara‐Cale Portvgalia, Nova Série, vol. 36, Porto, DCTP-FLUP, 2015, pp. 231-248.
Percurso No itinerário de Antonino são citadas as seguintes etapas (mansões) para a Via XVII: MansioMilhas romanas entre cada (1 milha = 1480 m )Povoações actuais 1 OlisipoLisboa 2 JerábrigaXXXMonte dos Castelinhos, Castanheira do Ribatejo, Vila Franca de Xira 3 EscálabisXXXIISantarém 4 SeílioXXXIITomar 5 ConímbrigaXXXIVConímbriga 6 EmínioXCoimbra 7 TalábrigaXLLamas do Vouga, Águeda 9 LangóbrigaXXVIIICastro do Monte de Sta. Maria no Monte Redondo, Fiães 11 CaleXIIIVila Nova de Gaia 13 Brácara AugustaXXXVBraga
Fotografias
Bibliografía (1956) «Marcos Miliários da Via Romana Aeminium-Cale», O Arqueólogo Português, vol. III (nova série), pp. 111-116. (2000) «A Estrada Emínio-Talabriga-Cale: Relações com a Geografia e o Povoamento de Entre Douro e Mondego», Conimbriga, vol. XXXIX, Instituto de Arqueologia, Coimbra, p. 191-258. Para o sub-lanço Bracara-Cale: , e (2004): Miliarios e outras inscricións víarias romanas do Noroeste hispánico (conventos bracarense, lucense e asturicense) PDF (Galego). Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega.
Ver também Via XVII Via XVIII ou Via Nova (Geira) Via XIX Via XX
Ligações externas Vias Romanas em Portugal, Via Olisipo-Bracara
Categoria:História de Portugal Nova Categoria:Portugal romano Categoria:Vias da Galécia