As palavras cingalesas de origem portuguesa devem a sua existência ao periodo de governo português na ilha do Sri Lanka, entre 1505 e 1658 e mais tarde, de forma informal. Esta época viu grande absorção de muitas palavras portuguesas pela língua local através da interacção entre os portugueses e os cingaleses, principalmente nas áreas costeiras. Uma grande variedade de palavras foram adoptadas de entre termos administrativos e militares, o que demonstra vários pontos de contacto entre as duas culturas. Para além do mais, os portugueses introduziram a religião Católica no Sri Lanka, vários tipos de roupa Ocidental e contribuíram para a criação da Baila, um tipo de música cingalesa.

Tipos de palavras É no vocabulário que mais se nota a influência da língua portuguesa. Palavras associadas ao comércio, administração, botânica, gastronomia e ao exército são mais numerosas. Isto é de se esperar dado o grande número de inovações e bens materiais que os portugueses introduziram no Sri Lanka. A maioria das palavras associadas ao imobiliário e construção são de origem portuguesa.

Deve-se ter em conta, porém, que a variedade de influências transcendem as situações de simples contacto entre duas culturas: existem muitas associadas à vida do dia-a-dia (termos familiares, actividades normais etc). Para além do mais, muitas palavras do léxico (nomes, adjectivos e verbos) entraram em uso corrente.

O processo de influência

As palavras de origem portuguesa raramente aparecem na sua forma original em cingalês, tendo a maioria sido naturalizadas. Geralmente foram alvo de alguma modificação para melhor se enquadrarem na fonética cingalesa (por exemplo, "bandeja" passou a "bandesiya" porque o som /j/ não existe no inventário fonético cingalês) ou no sistema morfológico ("lenço" passou a "lensuva").

Estas são as principais formas mediante as quais as palavras portuguesas foram incorporadas no léxico cingalês:

Palavras portuguesas terminadas em /o/ passaram a terminar em /ma/, /na/ ou /va/ (por ex. "gancho" - "gāncuva) Palavras portuguesas terminadas com consoantes passaram a terminar em /aya/ or /uva/ (por ex. "lençol" - "lensōluva") Palavras portuguesas terminadas em /a/, /e/ or /i/ passaram a terminar em /ya/ (por ex. "diamante" - "diyamantiya") Palavras portuguesas para seres vivos passaram a terminar em /yā/ or /vā/ (por ex. burro - būruvā).

Adjectivos terminados em vogais geralmente mantiveram a sua forma original.

A seguinte lista inclui mais de 150 palavras.

Cingalês සිංහල Português āyā ආයා aiaäbäärtuva ඇබෑර්තුව abertoäänduru ඈඳුරු endroagōstu අගෝස්තු agostoakol අකොල් álcoolalavaṃguva අලවංගුව alavancaalmāna අල්මාන Alemanhaalmāriya අල්මාරිය armárioalmiya අල්මිය almea/almeiaalmōsa, alumōsuva අල්මෝස, අලුමෝසුව almoçoalpenetta ඇල්පෙනිත්ත alfinetealugōsuvā අලුගෝසුවා algozāmā ආමා amaamandäl/mandäl අමන්දැල් amêndoaamēsi අමේසි ameixaanjuvā අන්ජුවා anjoannāsi අන්නාසි ananásarumōsam අරුමෝසම් armaçãoavuelā අබුලා avóavāna අවාන abanoavel (aeṭaya) අවෙල් avelãasēnti අසේන්ති ausenteasnu අස්නු asnobankōtiya බංකෝතිය banquetabolot බොලොත් bolotabāldiya බාල්දිය baldebambuva බම්බුව bambubankalot බංකලොත් bancarrotabaṃkuva බංකුව bancobandēsiya බන්දේසිය bandejabastona බස්තම bastãobāsu බාසු baçobattala බත්තල batelãoBayila බයිලා bailabayinettuva බයිනෙත්තුව baionetabēbaddā, bebeyā බේබද්දා bêbadobīraluva බීරළුව bilrobispuvā බිස්පුවා bispobōnikkā බෝනික්කා boneca bora බොර borrabōrdaya බෝර්දය bordabostāduva බොස්තාදුව bofetadabottama බොත්තම botãobula බුල balabūliya බූලිය bulebūruvā බූරුවා burrobūsi බූසි buchacinēlaya චිනේලය chinelodāduva දාදුව dadodāta දාත datadidālaya දිදාලය dedaldiyamantiya දියමන්තිය diamanteDiyogu දියෝගු Diogodon දොන් dom dōnā දෝනා donadōsi දෝසි docedusima දුසිම dúziaemōsiya එමෝසිය emoção ēra ඒර heraesmeri එස්මෙරි esmerilesmuva එස්මුව esmoespāciya එස්පාචිය espartilhoespētuva එස්පේතුව espetoespiyā එස්පියා espiãogalappattiya ගලප්පත්තිය calafetagemgāncuva ගාන්චුව ganchogarādiya ගරාදිය gradegāstuva ගාස්තුව gastogääruppuva ගෑරප්පුව garfogorōsu ගොරෝසු grossogōvā ගෝවා couvehōrāva හෝරාව horaintēru ඉන්තේරු inteiroiskōlaya ඉස්කෝලය escolaispāsuva ඉස්පාසුව espaçojanēlaya ජනේලය janelaJēmis ජේමිස් Jaime Juse ජුසේ JoséJuwam ජුවාම් Joãokabāya කබාය capakabuk කබුක් caboucokābuva කාබුව cabokaisa කයිස caiskaju කජු caju kandalēruva කඳලේරුව candelabrokaldērama කල්දේරම caldeirãokaldu කල්දු caldokalisama කලිසම calçaskamisaya කමිසය camisa kappādu කප්පාදු capadokappittā, kappitiyā, kapiyā කප්පිත්තා capitãokāpiri කාපිරි cafrekartuway කාර්තුවේ quartokavalāru කවලාරු cavaleiro karadamungu කරදමුංගු cardamomokaradāsi, kaḍadaāsi කරදාසි cartaz karattaya කරත්තය carretakasādaya කසාදය casadakāskuva කතියා cascoKatolika කතෝලික Católicakatiyā කතියා cativakayila කයිල cavilhakendiya කෙන්දිය candeia kēju කේජු queijo kēntiya කේන්තිය quente kīliya කීලිය quilhakompāsuva කොම්පාසුව compasso kōndēsiya කොන්දේසිය condição kōntaraya කෝන්තරය contrakoral කොරල් coralKorosma කොරොස්ම Quaresmakusima කුසිම coxim kosuva කොසුව cocho kōvaya කෝවය covakuluna කුලුන coluna kūññaya කූඤ්ඤය cunha kurusaya කුරුසය cruz kussiya කුස්සිය cozinhaLaskirinya ලස්කිරිඤ්ඤ Lascarim landēsi ලන්දේසි holandês lansaya ලන්සය lança lantääruma ලන්තෑරුම lanternalāpila ලාපිල lapelalasariya ලසරිය laçarialēndi ලෙන්ඩි lêndea lensōluva ලෙන්සෝලුව lençollēnsuva ලේන්සුව lenço lingusa, linguyisa ලිංගුස linguiçalisa ලිස listaliyal ලියල් leal lusa ලුස luzLusiyā ලුසියා Lúcia Lucymantuva මාන්තුව manto madiriññā මාදිරිඤ්ඤා madrinhamamol මමොල් mármore mantaya මන්තය manta mantēga මන්තේග manteiga manyokkā මන්යෝක්කා mandiocaMariyā මරියා Maria mansana මසන් maçã mēs මේස් meias mēsaya මේසය mesa mestri මෙස්ත්රි mestreminindoru මිනින්දෝර Medidor mīsama මීසම missãomōsuvā මෝසුවා moço mūnissama මූනිස්සම muniçãonavāla නාබු navalha nābu නාබු nabo nattala නත්තල Natal nōnā නෝනා dona nōs නෝස් noznotīsiya නොතීසිය notíciaolam ඔලම් olmo oliva ඔලිව oliva ōlanda ඕලන්ද Holandaorasan oração ostensōriya ඔස්ටෙන්සොරිය ostensóriopaalat පැලට් paleta padāsa පදාස pedaçopanaderiā ටම්පුව padeiro pādiliyā පාදිලියා padrepādōla පාදෝල padiola pagāva පගාව paga palmita පල්මිට palmeta pān පාන් pão paraisuva පරයිසුව paraíso pāskuva පාස්කුව Páscoapāttayā පාත්තයා patopadiriññā පාදිරිඤ්ඤා padrinho painēruva පයිනේරුවා pioneiro pap පාප් papa pastääla පස්තෑල pastel pavila පරයිසුව pavilhão Pawulu පාවුළු Paulo pedarēruvā පෙදරේරුවා pedreiro Peduru පේදුරු Pedro penēraya පෙනේරය peneira peragam පෙරගම් proclamas perakadōruvā පෙරකදෝරුවා procurador perakalāsiya පෙරකලාසිය procuração perōla පෙරෝල pérolapigura පිගුර figura pikama පිකම picãopīkudu පීකුදු fígado pinu පිනු pinho pinsaya පින්සය pinça pintāruva පින්තාරුව pintura pintūraya පින්තූරය pintura pinsala පින්සල pincel pīppaya පීප්පය pipa pipiññā පිපිඤ්ඤා pepino pistōlaya පිස්තෝලය pistolapīrisiya පීරිසිය pires pīttaya පීත්තය fitapoloiyya පොලොඉය්ය folhopōranuwa පෝරණුව forno pōrtaya පෝර්තය portinhola prāskuva ප්රාස්කුව frasco puliya පුලිය polia punīlaya පුනීලය funil rābu රාබු rábano raivaya රයිවය raiva rancuva රංචුව rancho rāttala රාත්තල arrátel rēndaya රේන්දය rendarōdaya රෝදය roda rōmānu රෝමානු romano rōsa රෝස rosa rūbiya රූබිය rubi rulan රුලන් rolão rusu රුසු ruço saban සබන් sabão sakōla සකෝල sacolasākkuva සාක්කුව saco salādaya සලාදය salada Santhiyagu සන්තියාගු Santiago sāntu සාන්තු santo santuvāriya සාන්තුවරිය santuáriosapatēruvā සපතේරුවා sapateirosapattuva සපත්තුව sapato sarampa සරම්ප sarampo saruvāla සරුවාල ceroulassātan සාතන් satanássetim සෙතිම් cetim sāvāla සාවාල sável/sabão savudiya සවුදිය saúde sāya සාය saia sēda සේද seda senil සේනිල් senil sēriyā සේරියා sereia säsiya සැසිය sessão sidādiya සිදාදිය cidade silima සිලිම xelim sinyō සින්යෝ senhorsimenti සිමෙන්ති cimento sināla සිනාල sinal sinsēruva සින්සේරුව cinzeiro sintuva සින්තුව cintosīnuva සීනුව sino siññō සිඤ්ඤෝ senhor sitāsi සිතාසි citação sokolat සොකොලත් chocolatesoldāduvā සොල්දාදුවා soldado stōlaya ස්තෝලය estola sumānaya සුමානය semana sumāsu සුමාසු chumaço sukiri සූකිරි açúcar tācciya තාච්චි tacho tambōruwa තම්බෝරුව tambor täbääruma තැබෑරුම taberna tampuva තම්පුව tampo tapa තප tapa täva තැව torre tapēsiya තපේසිය tapete tasa තස taça tāppaya තාප්පය taipa testamēntuva තෙස්තමේන්තුව testamento tōntuva තෝන්තුව tonto toppiya තොප්පිය tope tīnta තීන්ත tinta tiringu තිරිඟු trigo tīruva තීරුව tiro tōmbuva තෝම්බුව tombo tuvāya තුවාය toalha vala වළ vala ventu වෙන්තු vento vestiya වෙස්තිය véstia vindima වින්දිම vindima villuda විල්ලුද veludo vinākiri විනාකිරි vinagre vīduruva වීදුරුව vidro visita විසිත visita viskōtuva විස්කෝතුව biscoito visita විසිත visita vīvā, viyavā viúva viola විඔල viola

Nomes próprios

Muitos cingaleses adoptaram nomes portugueses, especialmente apelidos. Alguns são muito comuns (por exemplo, Perera, De Silva). Os nomes, no entanto, não denotam necessariamente ascendência portuguesa ou filiação religiosa cristã. Muitos cingaleses budistas têm apelidos de origem portuguesa, pois o budismo não considera heresia por não dar aos filhos nomes que não têm origem na língua páli.

Cingalês සිංහල Português Aponso අපොන්සු Afonso Cabral කබ්රාල් CabralCaldera, Kaldera කල්දේරා CaldeiraCorea කෝරියා CorreiaCroos ක්රූස් CruzDe Abrew ද අබ්රිව් AbreuDe Almeda, Almeda ද අල්මේදා, අල්මේදා AlmeidaDe Alwis ද අල්විස් AlvesDe Costa ද කොස්තා Da CostaDe Livera, Livera ද ලිවේරා, ලිවේරා OliveiraDe Mel ද මෙල් MeloDe Sampayo, Sampayo ද සම්පයෝ, සම්පයෝ Sampaio De Saram ද සේරම් SerraDe Silva, Silva ද සිල්වා, සිල්වා Da SilvaDias දිඅස් DiasFonseka ෆොන්සේකා Fonseca Fernando ප්‍රනාන්දු FernandesGomes, Gomis ගෝමෙස්, ගෝමිස් GomesGonsalkorale ගොන්සල් කෝරලේ GonçalvesGrero ග්රේරු GuerreiroMendis මෙන්ඩිස් Mendes Nonis නෝනිස් NunesPasquel පැස්කුවල් PascoalPerera පෙරේරා Pereira Peiris පීරිස් Peres Pinto පින්ටෝ Pinto Rodrigo රොද්රිගෝ RodriguesRosa රෝසා RosaSalgado සල්ගාදු SalgadoSigera සීගේරා Sequeira Suwaris සුවාරිස් SoaresTisera, Tissera තිසෙරා TeixeiraVaas වාස් Vaz Vadumestri, Vadumestrige වඩුමෙස්ට්‍රි, වඩුමෙස්ට්‍රිගේ Combinação do cingalês Vadu que significa carpinteiro e mestre que significa "mesteiral" e cingalês ge que significa "casa de"

Ver também Ceilão Português Língua crioula portuguesa do Seri Lanca

Ligações externas Portuguese words in Sinhala

Categoria:Listas de linguística Categoria:Portugueses na Ásia