Pachycondyla (, от «массивный сустав») — род муравьёв (Formicidae) из подсемейства Ponerinae.
Распространение В узком таксономическом объёме включает только неотропические виды (ранее в широком объёме это был пантропический род).
Описание Среднего размера и крупные муравьи (длина которых может доходить до 2 см), гнездящиеся в почве.
Систематика В широком объёме ранее включал более 200 видов, в настоящее время — 17 современных и 19 ископаемых видов, остальные выделены в отдельные роды. В 2009 году Крис Шмидт (Schmidt, 2009), проведя молекулярно-генетический филогенетический анализ подсемейства понерины разделил Pachycondyla на 15 родов (в основном соответствующих его ранним синонимам, добавив два новых рода — Buniapone gen. nov. и Mayaponera gen. nov.). При этом некоторые его младшие синонимы переведены в другие новые рода: Wadeura — теперь младший синоним под Cryptopone (syn. nov.), Xiphopelta — младший синоним под Pseudoponera (syn. nov.), и Termitopone вместе Syntermitopone — младшие синонимы под Neoponera (syn. nov.). Другие его синонимичные родовые таксоны перемещены в состав разных родовых групп: Odontomachus Group (Bothroponera, Brachyponera, Buniapone, Euponera, Hagensia, Megaponera, Mesoponera, Ophthalmopone, Paltothyreus, Pseudoneoponera), Ponera Group (Ectomomyrmex, Emeryopone, Ponera, Pseudoponera). Сам род Pachycondyla вошёл в состав Pachycondyla Group (7 родов: Dinoponera, Mayaponera, Neoponera, Pachycondyla, Simopelta, Thaumatomyrmex) .
Узкий состав рода (2014) Pachycondyla beneditoi Marcineiro & Lattke, 2024 Pachycondyla crassinoda (Latreille, 1802) Pachycondyla fuscoatra (Roger, 1861) Pachycondyla harpax (Fabricius, 1804) Pachycondyla impressa (Roger, 1861) Pachycondyla inca Emery, 1901 Pachycondyla lattkei Mackay & Mackay, 2010 Pachycondyla lenis Kempf, 1961 Pachycondyla lenkoi Kempf, 1962 Pachycondyla procidua Emery, 1890 Pachycondyla purpurascens Forel, 1899 Pachycondyla striata Smith, F., 1858 = Pachycondyla constricticeps Mackay & Mackay, 2010
Ископаемые и incertae sedis
Pachycondyla curiosa Mackay & Mackay, 2010 Pachycondyla jonesii Forel, 1891 Pachycondyla solitaria Smith, F., 1860 Pachycondyla unicolor Smith, F., 1860 Pachycondyla vidua Smith, F., 1857 Pachycondyla vieirai Mackay & Mackay, 2010 †Pachycondyla aberrans Dlussky, Rasnitsyn, & Perfilieva, 2015 †Pachycondyla baltica Dlussky, 2002 †Pachycondyla calcarea (Théobald, 1937) †Pachycondyla conservata Dlussky, 2009 †Pachycondyla crawleyi (Donisthorpe, 1920) †Pachycondyla dubia (Théobald, 1937) †Pachycondyla eocenica Dlussky & Wedmann, 2012 †Pachycondyla globiventris (Théobald, 1937) †Pachycondyla gracilicornis (Mayr, 1868) †Pachycondyla labandeirai (Dlussky & Rasnitsyn, 2002) †Pachycondyla lutzi Dlussky & Wedmann, 2012 †Pachycondyla? messeliana Dlussky & Wedmann, 2012 †Pachycondyla minutansata (Zhang, 1989) †Pachycondyla nubeculata (Zhang, 1989) †Pachycondyla oligocenica Dlussky, Rasnitsyn, & Perfilieva, 2015 †Pachycondyla parvula Dlussky, Rasnitsyn, & Perfilieva, 2015 †Pachycondyla petiolosa Dlussky & Wedmann, 2012 †Pachycondyla petrosa Dlussky & Wedmann, 2012 †Pachycondyla succinea (Mayr, 1868) †Pachycondyla tristis (Dlussky, 2009)
Другие виды, ранее рассматриваемые в составе Pachycondyla (=Belonopelta darwinii Forel, 1893) — Мальта, Африка, Ориентальный регион, Австралия (=Bothroponera cambouei)
(=Pachycondyla lutea)
(=Pachycondyla ambigua)
(=Buniapone amblyops) (=Megaponera analis, =Megaponera foetens) (в Ectomomyrmex) Rakotonirina, J. C.; Fisher, B. L. 2013. Revision of the Pachycondyla sikorae species-group (Hymenoptera: Formicidae) in Madagascar. Zootaxa 3683:447-485.
Классификация до 2014 года Ранее род Pachycondyla в широком таксономическом объёме (до 2014) включал более 200 видов.
Pachycondyla aciculata Emery, 1901 Pachycondyla acuta Emery, 1900 Pachycondyla aenescens Mayr, 1870 Pachycondyla aenigmatica (Arnold, 1949) Pachycondyla aequalis (Mann, 1919) Pachycondyla agilis (Forel, 1901) Pachycondyla ambigua (Weber, 1942) Pachycondyla ambigua Andre, 1890 Pachycondyla amblyops (Emery, 1887) Pachycondyla analis (Latreille, 1802) Pachycondyla annamita (Andre, 1892) Pachycondyla apicalis (Latreille, 1802) Pachycondyla apicalis (Smith, 1857) Pachycondyla arcuata (Karavaiev, 1925) Pachycondyla arhuaca (Forel, 1901) Pachycondyla astuta Smith, 1858 Pachycondyla atrata (Karavaiev, 1925) Pachycondyla atrovirens Mayr, 1866 Pachycondyla australis (Forel, 1900) Pachycondyla barbata Stitz, 1911 Pachycondyla berthoudi (Forel, 1890) Pachycondyla bispinosa Smith, 1858 Pachycondyla brunoi Forel, 1913 Pachycondyla bucki (Borgmeier, 1927) Pachycondyla butteli (Forel, 1913) Pachycondyla caffraria (Smith, 1858) Pachycondyla cambouei (Forel, 1891) Pachycondyla carbonaria (Smith, 1858) Pachycondyla carinulata (Roger, 1861) Pachycondyla cariosa (Emery, 1895) Pachycondyla castanea (Mayr, 1865) Pachycondyla castaneicolor (Dalla Torre, 1893) Pachycondyla cauta (Mann, 1922) Pachycondyla cavernosa (Roger, 1860) Pachycondyla cavinodis (Mann, 1916) Pachycondyla chinensis (Emery, 1895) Pachycondyla christmasi (Donisthorpe, 1935) Pachycondyla chyzeri (Forel, 1907) Pachycondyla clarki (Wheeler, 1934) Pachycondyla claudata (Menozzi, 1926) Pachycondyla cognata (Emery, 1896) Pachycondyla commutata (Roger, 1860) Pachycondyla comorensis (Andre, 1887) Pachycondyla constricta (Mayr, 1884) Pachycondyla crassa (Emery, 1877) Pachycondyla crassinoda (Latreille, 1802) Pachycondyla crawleyi (Donisthorpe, 1920) Pachycondyla crenata (Roger, 1861) Pachycondyla cribrata Santschi, 1910 Pachycondyla croceicornis (Emery, 1900) Pachycondyla darwinii (Forel, 1893) Pachycondyla denticulata (Kirby, 1896) Pachycondyla depilis (Emery, 1902) Pachycondyla dubitata (Forel, 1900) Pachycondyla eleonorae (Forel, 1921) Pachycondyla elisae (Forel, 1891) Pachycondyla emiliae (Forel, 1901) Pachycondyla escherichi Forel, 1910 Pachycondyla exarata Emery, 1901 Pachycondyla excavata (Emery, 1893) Pachycondyla fauveli Emery, 1896 Pachycondyla ferruginea (Smith, 1858) Pachycondyla flavopilosa (Weber, 1942) Pachycondyla foetida (Linnaeus, 1758) Pachycondyla fossigera (Mayr, 1901) Pachycondyla fugax Forel, 1907 Pachycondyla fuscoatra (Roger, 1861) Pachycondyla gilberti (Kempf, 1960) Pachycondyla glabripes (Emery, 1893) Pachycondyla goeldii (Forel, 1912) Pachycondyla goyana (Borgmeier, 1937) Pachycondyla grandis (Donisthorpe, 1947) Pachycondyla granosa (Roger, 1860) Pachycondyla guianensis (Weber, 1939) Pachycondyla harpax (Fabricius, 1804) Pachycondyla haskinsi (Weber, 1939) Pachycondyla havilandi (Forel, 1901) Pachycondyla havilandi Forel, 1901 Pachycondyla henryi Donisthorpe, 1942 Pachycondyla holmgreni (Wheeler, 1925) Pachycondyla hottentota Emery, 1886 Pachycondyla ilgii (Forel, 1894) Pachycondyla impressa (Roger, 1861) Pachycondyla incisa Emery, 1911 Pachycondyla ingesta (Wheeler, 1922) Pachycondyla insulana (Mayr, 1876) Pachycondyla insularis (Emery, 1889) Pachycondyla javana (Mayr, 1867) Pachycondyla jerdonii (Forel, 1900) Pachycondyla jonesii (Forel, 1891) Pachycondyla kenyensis (Santschi, 1937) Pachycondyla kruegeri Forel, 1910 Pachycondyla laevigata (Smith, 1858) Pachycondyla laevissima Arnold, 1915 Pachycondyla lamottei (Bernard, 1953) Pachycondyla leeuwenhoeki (Forel, 1886) Pachycondyla lenis Kempf, 1961 Pachycondyla lenkoi Kempf, 1962 Pachycondyla leveillei (Emery, 1890) Pachycondyla lineaticeps Mayr, 1866 Pachycondyla lunaris (Emery, 1896) Pachycondyla lutea (Mayr, 1862) Pachycondyla luteipes (Mayr, 1862) Pachycondyla luteola (Roger, 1861) Pachycondyla lydiae (Santschi, 1920) Pachycondyla magnifica Borgmeier, 1929 Pachycondyla malayana (Wheeler, 1929) Pachycondyla manni (Viehmeyer, 1924) Pachycondyla marginata (Roger, 1861) Pachycondyla mayri (Emery, 1887) Pachycondyla melanaria (Emery, 1893) Pachycondyla melancholica Smith, 1865 Pachycondyla mesonotalis (Santschi, 1923) Pachycondyla mesoponeroides (Radchenko, 1993) Pachycondyla metanotalis Luederwaldt, 1918 Pachycondyla mlanjiensis (Arnold, 1946) Pachycondyla mocquerysi (Emery, 1902) Pachycondyla modiglianii Emery, 1900 Pachycondyla myropola (Menozzi, 1925) Pachycondyla nasica Santschi, 1920 Pachycondyla nigrita (Emery, 1895) Pachycondyla nimba (Bernard, 1953) Pachycondyla novemdentata (Bernard, 1953) Pachycondyla oberthueri Emery, 1890 Pachycondyla obesa (Emery, 1897) Pachycondyla obscurans (Walker, 1859) Pachycondyla obscuricornis Emery, 1890 Pachycondyla obsoleta (Menozzi, 1931) Pachycondyla obtusa Emery, 1900 Pachycondyla oculata (Smith, 1858) Pachycondyla overbecki Viehmeyer, 1916 Pachycondyla pachyderma Emery, 1901 Pachycondyla pachynoda (Clark, 1930) Pachycondyla pallida (Smith, 1858) Pachycondyla pallidipennis (Smith, 1860) Pachycondyla papuana (Viehmeyer, 1914) Pachycondyla pergandei (Forel, 1909) Pachycondyla peringueyi (Emery, 1899) Pachycondyla perroti (Forel, 1891) Pachycondyla picardi Forel, 1901 Pachycondyla picea (Bernard, 1953) Pachycondyla piliventris Smith, 1858 Pachycondyla pilosior (Wheeler, 1928) Pachycondyla porcata (Emery, 1897) Pachycondyla procidua Emery, 1890 Pachycondyla pumicosa (Roger, 1860) Pachycondyla punctata Karavaiev, 1935 Pachycondyla rostrata Emery, 1890 Pachycondyla rubescens (Santschi, 1937) Pachycondyla rubiginosa (Emery, 1889) Pachycondyla rubra (Smith, 1857) Pachycondyla ruficornis (Clark, 1934) Pachycondyla rufipes (Jerdon, 1851) Pachycondyla rufonigra (Clark, 1934) Pachycondyla sandakana (Wheeler, 1919) Pachycondyla sanguinea Santschi, 1920 Pachycondyla sauteri Forel, 1912 Pachycondyla scobina (Wilson, 1958) Pachycondyla scolopax (Emery, 1899) Pachycondyla sculpturata Karavaiev, 1925 Pachycondyla senegalensis (Santschi, 1914) Pachycondyla sennaarensis (Mayr, 1862) Pachycondyla sharpi (Forel, 1901) Pachycondyla sheldoni (Mann, 1919) Pachycondyla sikorae (Forel, 1891) Pachycondyla silvestrii Santschi, 1914 Pachycondyla simillima (Donisthorpe, 1949) Pachycondyla sjostedti (Mayr, 1896) Pachycondyla solitaria (Smith, 1860) Pachycondyla soror (Emery, 1899) Pachycondyla stigma (Fabricius, 1804) Pachycondyla striata Smith, 1858 Pachycondyla striatinodis Emery, 1890 Pachycondyla striatula Karavaiev, 1935 Pachycondyla strigulosa (Emery, 1895) Pachycondyla striolata Donisthorpe, 1933 Pachycondyla subiridescens (Wheeler, 1922) Pachycondyla sublaevis (Emery, 1887) Pachycondyla succedanea (Roger, 1863) Pachycondyla sulcata (Mayr, 1867) Pachycondyla suspecta (Santschi, 1914) Pachycondyla talpa (Andre, 1890) Pachycondyla tarsata (Fabricius, 1798) Pachycondyla tesseronoda (Emery, 1877) Pachycondyla testacea (Bernard, 1953) Pachycondyla theresiae Forel, 1899 Pachycondyla tonkina Santschi, 1920 Pachycondyla tridentata Smith, 1858 Pachycondyla unicolor (Smith, 1860) Pachycondyla unidentata Mayr, 1862 Pachycondyla variolosa (Arnold, 1947) Pachycondyla venusta (Forel, 1912) Pachycondyla verecundae (Donisthorpe, 1943) Pachycondyla vermiculata (Emery, 1897) Pachycondyla vidua (Smith, 1857) Pachycondyla villiersi (Bernard, 1953) Pachycondyla villosa (Fabricius, 1804) Pachycondyla wasmannii (Forel, 1887) Pachycondyla weberi (Bernard, 1953) Pachycondyla williamsi (Wheeler & Chapman, 1925) Pachycondyla wroughtonii (Forel, 1901) Pachycondyla zumpti (Santschi, 1937)
Синонимия В этом крупном таксоне ранее были объединены множество бывших родов в качестве синонимов (частично позднее восстановленных):
Bothroponera Mayr, 1862 (Тип: Ponera pumicosa) Brachyponera Emery, 1901 (Тип: Euponera (Brachyponera) croceicornis; Ponera sennaarensis) Ectomomyrmex Mayr, 1867 (тип: Ectomomyrmex javanus) Eumecopone Forel, 1901 (Тип: Neoponera (Eumecopone) agilis, как подрод в Neoponera) Euponera Forel, 1891 (Тип: Ponera (Euponera) sikorae, как подрод в Ponera)