Орга́нная симфо́ния (, , — вид симфонической музыки, предназначенной для исполнения на органе соло, то есть без участия симфонического оркестра или каких-либо входящих в его состав музыкальных инструментов.
История жанра Хотя первая органная симфония (именно под таким названием) была написана в 1867 году немецким композитором Вильгельмом Валентином Фолькмаром (Wilhelm Valentin Volkmar), но появление самого этого жанра связывают обычно с французской школой «органного романтизма», наиболее известными представителями которой являются Сезар Франк (César Franck, 1822—1890), Шарль-Мари Видор (Charles-Marie Widor, 1844—1937), Луи Виктор Жюль Вьерн (Louis Victor Jules Vierne, 1870—1937), Марсель Дюпре (Marcel Dupré, 1886—1971) и Шарль Турнемир (Charles Tournemire, 1870—1939).
Развитию жанра органной симфонии способствовала также разработка во Франции конструкции симфонического органа.
Список некоторых органных симфоний
Сезар Франк (1822—1890) Grande pièce symphonique, Op. 17 (1863)
Иоганн фон Хербек (1831—1877)
Symphony No. 4 in D minor 'Orgelsymphonie', Op. 20 posth. (1878)
Шарль-Мари Видор (1844—1937)
Symphonie No. 1 pour orgue in C minor, Op. 13 Symphonie No. 2 pour orgue in D major, Op. 13 Symphonie No. 3 pour orgue in E minor, Op. 13 Symphonie No. 4 pour orgue in F minor, Op. 13 Symphonie No. 5 pour orgue in F minor, Op. 42 Symphonie No. 6 pour orgue in G minor, Op. 42 Symphonie No. 7 pour orgue in A minor, Op. 42 Symphonie No. 8 pour orgue in B majot, Op. 42 Symphonie No. 9 pour orgue, Op. 70 «Gothique» Symphonie No. 10 pour orgue, Op. 73 «Romane»
Луи Вьерн (1870—1937)
Symphonie n° 1 pour orgue opus 14 (1899) Symphonie n° 2 pour orgue opus 20 (1903) Symphonie n° 3 pour orgue opus 28 (1911) Symphonie n° 4 pour orgue opus 32 (1914) Symphonie n° 5 pour orgue opus 47 (1924) Symphonie n° 6 pour orgue opus 59 (1930)
Шарль Турнемир (1870—1939)
Pièce symphonique, opus 16 (1899) Fantaisie symphonique pour orgue, opus 64 (1934) Symphonie-choral d’orgue en 6 parties enchaînées, opus 69 (1935) Symphonie sacrée pour orgue en 4 parties enchaînées, opus 71 (1936) Deux fresques symphoniques sacrées, opus 75 et 76 (1939)
Марсель Дюпре (1886—1971)
Symphonie-Passion, pour orgue Op. 23 (1924) Symphonie n° 2 pour orgue en ut dièse mineur Op. 26 (1929) Symphonie n° 3 pour orgue Évocation Op. 37 (1941)
Кайхосру Сорабджи (1892—1988)
Organ Symphony No. 1 (1924) Organ Symphony No. 2 (1929-32) Organ Symphony No. 3 (1949-53)
Аарон Копленд (1900—1990)
Symphony for organ and orchestra (1924)
Микаэл Таривердиев (1931—1996)
Симфония для органа «Чернобыль» (1988)
Энжотт Шнайдер (1950)
Orgelsinfonie Nr. 1 Pater Noster (2006) Orgelsinfonie Nr. 2 Die marianische (2006) Orgelsinfonie Nr. 3 Totentanz (2007) Orgelsinfonie Nr. 4 Sinfonia Coloniensis (2008) Orgelsinfonie Nr. 5 Angelus (Engelsinfonie, 2008) Orgelsinfonie Nr. 6 Te Deum (2008) Orgelsinfonie Nr. 7 Von Ewigkeit zu Ewigkeit (2008) Orgelsinfonie Nr. 8 In memoriam. Variationen zu Anton Bruckners Sinfonie № 8 (2009) Orgelsinfonie Nr. 9 Pathétique (2009) Orgelsinfonie Nr. 10 B-A-C-H (2010) Orgelsinfonie Nr. 11 Advent (2011) Orgelsinfonie Nr. 12 Veni Creator (2011)
См. также Орган Симфонический орган Театральный орган Органная музыка Симфоническая музыка Органный концерт
Литература Antoine Bouchard, Quelques réflexions sur le jeu de l’orgue, Québec, Presses de l’Université Laval, 2003,130 p. ISBN 2-7637-8018-0 Gilles Cantagrel, Guide de la musique d’orgue, Paris, Fayard, coll. «Les Indispensables de la musique», 1998, 840 p. Gilles Cantagrel et Harry Halbreich, Le Livre d’or de l’orgue français, s. l., Calliope-Marval, 1976, 204 p. Norbert Dufourcq, La musique d’orgue française, Paris, 1941 Norbert Dufourcq, L’orgue, Paris. P. U. F., coll. «Que sais-je?» no 276, 1964, 127 p. Friedrich Jakob, L’orgue, Lausanne, Payot, 1970, 96 p. André Pirro, L’art des organistes, dans Lavignac, II Klaus Beckmann: Repertorium Orgelmusik: Komponisten, Werke, Editionen; 1150—1998; 41 Länder; eine Auswahl = A bio-bibliographical index of organ music. Schott, Mainz 1999, 2., neu bearb. und erw. Aufl., ISBN 3-7957-0358-1 Rudolf Faber, Philip Hartmann (Hrsg.): Handbuch Orgelmusik. Komponisten, Werke, Interpretation. Bärenreiter, Kassel 2002, ISBN 3-476-01877-6 Victor Lukas: Reclams Orgelmusikführer. Reclam, Stuttgart 2002, ISBN 3-15-008880-1 Daniela Philippi: Neue Orgelmusik. Werke und Kompositionstechniken von der Avantgarde bis zur pluralistischen Moderne. Bärenreiter, Kassel usw. 2002, ISBN 3-7618-1587-5 Arnfried Edler, in Verbindung mit Siegfried Mauser: Geschichte der Klavier- und Orgelmusik, 3 Bde., Laaber 2007, ISBN 978-3-89007-674-4 Gotthold Frotscher: Geschichte des Orgelspiels und der Orgelkompositionen, 2 Bände, Merseburger Verlag, Kassel 1966
Ссылки Enjott, Orgelsinfonie Камиль Сен-Санс: Симфония № 3, c-moll, ор. 78, «с органом» . Симфонический оркестр Испанского радио и телевидения.
Категория:Жанры классической музыки Категория:Орган