Heliconius — род дневных бабочек из подсемейства Геликонид из семейства Нимфалид.
Описание Около 70 видов; распространены в Центральной и Южной Америке. Сравнительно крупные бабочки с продолговатыми узкими крыльями. Размах крыльев до 6—10 см, ярко окрашены в оранжевые, красные, жёлтые цвета на общем чёрном фоне, иногда с добавлением синих и зеленоватых тонов.
Скверный запах и неприятный вкус выделяемых геликонидами веществ делают их несъедобными и тем самым защищают от птиц и других врагов. Поедая листья кормовых растений, гусеницы поглощают гликозиды, в состав которых входит цианистая группа. В процессе переваривания последних образуются цианиды. Яркая окраска геликонид — один из классических примеров т. н. предупреждающей окраски. Морфологическое сходство принадлежащих к другим семействам бабочек (не выделяющих едких веществ) с геликонидами дало основание говорить об их приспособительном подражании (мимикрия)
При спаривании самец передаёт самке «мужской» запах, отталкивающий других самцов и сохраняющийся до 3-х месяцев — теперь самка, не тратя времени на половых партнёров, может заниматься поисками пищи и откладкой яиц.
На ночевку бабочки собираются большими группами, оставаясь неподвижными на ветвях деревьев. Стоит утром взлететь одной бабочке, как взлетают и все остальные — это ещё одна неразгаданная особенность геликонид.
Гусеницы и куколка Гусеницы покрыты густыми волосками. Развиваются на растениях Страстоцвете (пассифлоре). Окукливание происходит через 3 недели. Куколки покрыты волосками и внешним видом напоминают семена или плоды растений. Стадия куколки длится около 10 дней.
Классификация Согласно последнему номенклатурному перечню (Lamas and Jiggins, 2017)Lamas, G. & Jiggins, C.D. (2017) Taxonomic list. In: Jiggins, C.D. (Ed.), The ecology and evolution of Heliconius butterflies. Oxford University Press, Oxford, pp. 214—244., род содержит 48 видов и 345 подвидов (включая номинативные и пока еще неназванные формы), в дополнение к более чем 1500 опубликованным названиям инфравидовых морф, аберраций и гибридов, которые не признаны таковыми в соответствии с Международным кодексом зоологической номенклатуры (ICZN, 1999).
Heliconius antiochus (Linnaeus, 1767) Heliconius antiochus antiochus (Linnaeus, 1767) Heliconius antiochus alba Riffarth Heliconius antiochus aranea (Fabricius) Heliconius antiochus salvinii Dewitz Heliconius astraea Staudinger, 1897 Heliconius atthis Doubleday, 1847 Heliconius beskei Ménétriés, 1857 Heliconius burneyi (Hübner, 1816) Heliconius burneyi burneyi (Hübner, 1816) Heliconius burneyi catharinae Staudinger Heliconius burneyi nuebneri Staudinger Heliconius burneyi lindigii Felder Heliconius burneyi serpensis Kaye Heliconius charithonia (Linnaeus, 1767) Heliconius charithonia punctata Hall Heliconius charithonia simulator Rober Heliconius charithonia tuckeri Comstock & Brown, 1950 Heliconius charithonia vasquezae Comstock & Brown, 1950 Heliconius clysonymus Latreille, 1817 Heliconius clysonymus clysonymus — Latreille, 1817 Heliconius clysonymus hygiana Hewitson Heliconius clysonymus montanus Salvin, 1871 --> Heliconius congener Weymer, 1890 Heliconius cydno (Doubleday, 1847) Heliconius cydno cydno Doubleday, 1847 Heliconius cydno alithea Hewitson Heliconius cydno chioneus Bates, 1864 Heliconius cydno galanthus Bates, 1864 Heliconius cydno wernickei Weymer Heliconius cydno weymeri Staudinger Heliconius cydno zelinde Butler --> Heliconius demeter Staudinger, 1897 Heliconius demeter demeter Staudinger Heliconius demeter beebei Turner Heliconius demeter bouqueti Nöldner Heliconius demeter eratosignis Joicey & Talbot Heliconius demeter turneri Brown & Benson Heliconius egeria (Cramer, 1775) Heliconius egeria egeria (Cramer, 1775) Heliconius egeria egerides Staudinger Heliconius egeria hylas Weymer Heliconius egeria homogena Bryk --> Heliconius eleuchia Hewitson, 1853 Heliconius eleuchia eleuchia Hewitson, 1853 Heliconius eleuchia primularis Butler Heliconius eleuchia eleusinus Staudinger Heliconius elevatus Nöldner, 1901 Heliconius elevatus elevatus Noldner Heliconius elevatus bari Oberthür Heliconius elevatus schmassmanni Joicey & Talbot Heliconius elevatus perchlora Joicey & Talboe Heliconius elevatus roraima Turner Heliconius elevatus luciana Lichy Heliconius elevatus tumaturnari Kaye Heliconius elevatus pseudocupidineus Neustetter Heliconius elevatus taracuanus Bryk Heliconius elevatus willmotti Neukirchen, 1997 --> Heliconius erato (Linnaeus, 1764) Heliconius erato erato (Linnaeus, 1764) Heliconius erato amalfreda Riffarth, 1901 Heliconius erato amphitrite Riffarth, 1901 Heliconius erato chestertonii Hewitson, 1872 Heliconius erato cyrbia Godart, 1819 Heliconius erato dignus Stichel, 1923 Heliconius erato estrella Bates, 1862 Heliconius erato favorinus Hopffer, 1874 Heliconius erato hydara Hewitson, 1867 Heliconius erato lativitta Butler, 1877 Heliconius erato microclea Kaye, 1907 Heliconius erato notabilis Godman & Salvin, 1868 Heliconius erato petiverana Doubleday, 1847 Heliconius erato phyllis (Fabricius, 1775) Heliconius erato reductimacula Bryk, 1953 Heliconius erato venus Staudinger, 1882 Heliconius erato venustus Salvin, 1871 --> Heliconius ethilla (Godart, 1819) Heliconius ethilla ethilla (Godart, 1819) Heliconius ethilla adela Neustetter Heliconius ethilla aerotome Felder Heliconius ethilla claudia Godman & Salvin Heliconius ethilla eucoma (Hübner) Heliconius ethilla flavomaculatus Weymer Heliconius ethilla metalilis Butler Heliconius ethilla narcaea (Godart) Heliconius ethilla nebulosa Kaye Heliconius ethilla semiflavidus Weymer Heliconius ethilla thielei Riffarth Heliconius ethilla tyndarus Weymer --> Heliconius hecale (Fabricius, 1775) Heliconius hecale hecale (Fabricius) Heliconius hecale anderida Hewitson Heliconius hecale barcanti Brown & Yeper Heliconius hecale clearei Hall Heliconius hecale ennius Weymer Heliconius hecale fornarina Hewitson, 1853 Heliconius hecale ithaca Felder Heliconius hecale latus Riffarth Heliconius hecale melicerta Bates Heliconius hecale nigrofasciatus Weymer Heliconius hecale novatus (Bates) Heliconius hecale quitalena (Hewitson, 1853) Heliconius hecale sisyphus Salvin Heliconius hecale vetustus (Butler) Heliconius hecale zuleika Hewitson, 1854 --> Heliconius hecalesia Hewitson, 1853 Heliconius hecalesia hecalesia Hewitson, 1853 Heliconius hecalesia eximus Stichel Heliconius hecalesia formosus Bates, 1863 --> Heliconius hecuba (Hewitson, 1858) Heliconius hecuba hecuba (Hewitson, 1858) Heliconius hecuba choarina Hewitson, 1872 --> Heliconius hermathena (Hewitson, 1853) Heliconius hermathena hermathena (Hewitson, 1853) Heliconius hermathena vereatta Stichel --> Heliconius heurippa (Hewitson, 1853) Heliconius hewitsoni Staudinger, 1875 Heliconius hierax Hewitson, 1869 Heliconius himera Hewitson, 1867 Heliconius hortense Guérin, 1844 Heliconius ismenius Latreille, 1817 Heliconius ismenius ismenius Latreille, 1817 Heliconius ismenius telchinia Doubleday, 1847 Heliconius ismenius clarescens Butler, 1875 Heliconius ismenius occidentalis Neustetter Heliconius ismenius fasciatus Godman & Salvin --> Heliconius lalitae Brévignon, 1996 Heliconius leucadia (Bates, 1862) — Leucadia Longwing Heliconius leucadia leucadia (Bates) Heliconius leucadia pseudorhea Staudinger, 1896 --> Heliconius melpomene (Linnaeus, 1758) Postman Heliconius nattereri Felder, 1865 — Natterer’s Longwing Heliconius numata (Cramer, 1780) Heliconius numata numata (Cramer) Heliconius numata aristiona Hewitson, 1853 Heliconius numata ethra (Hübner, 1831) Heliconius numata silvana (Cramer) Heliconius numata superioris Butler Heliconius numata peeblesi Joicey Heliconius numata talboti Joicey & Kaye Heliconius numata messene Felder Heliconius numata euphone Felder Heliconius numata zobrysi Fruhstorfer --> Heliconius pachinus Salvin, 1871 Heliconius pardalinus (Bates, 1862) Heliconius pardalinus pardalinus (Bates) Heliconius pardalinus butleri Brown, 1975 --> Heliconius peruvianus Felder Heliconius ricini (Linnaeus, 1758) Heliconius sapho (Drury, 1782) — Sapho Longwing Heliconius sapho sapho (Drury, 1782) Heliconius sapho leuce Doubleday, 1847 --> Heliconius sara (Fabricius, 1793) — Sara Longwing Heliconius sara sara (Fabricius, 1793) Heliconius sara brevimaculata Staudinger Heliconius sara fulgidus Stichel, 1906 Heliconius sara theudela Hewitson, 1874 Heliconius sara apseudes (Hübner, 1806) Heliconius sara sprucei Bates, 1864 Heliconius sara veraepacis Stichel --> Heliconius sergestus (Weymer, 1894) Heliconius telesiphe Doubleday, 1847 Heliconius telesiphe telesiphe Doubleday, 1847 Heliconius telesiphe sotericus (Salvin) Heliconius telesiphe nivea Kaye --> Heliconius timareta (Hewitson, 1867) Heliconius tristero Brower, 1996 Heliconius wallacei Reakirt, 1866 Heliconius wallacei wallacei Reakirt, 1866 Heliconius wallacei flavescens Weymer Heliconius wallacei kayi Neustetter --> Heliconius xanthocles Bates, 1862 Heliconius xanthocles xanthocles Bates, 1862 Heliconius xanthocles melete C. & R. Felder Heliconius xanthocles mellitus Staudinger Heliconius xanthocles melior Staudinger -->
Литература Brown, Keith S. Jr. (1981): The biology of Heliconius and related genera. Annu. Rev. Entomol. 26: 427—456. Miller, L.D. & Miller, J.Y. (2004): The Butterfly Handbook: 130. Barron’s Educational Series, Inc., Hauppauge, New York. ISBN 0-7641-5714-0.
Ссылки Heliconius Research Worldwide Tree of Life: Heliconius Мимикрирующие друг под друга бабочки-нимфалиды научились при выборе партнера использовать запах Зафиксирован начальный этап видообразования у тропических бабочек, «Элементы», 09.11.2009.
Примечания
Категория:Нимфалиды Категория:Насекомые Южной Америки Категория:Насекомые Центральной Америки Категория:Роды чешуекрылых