мини|десно|250п|Određivanje brzine sedimentacije eritrocita -{Westergreen}- metodom Sedimentacija eritrocita je jednostavan, varijabilan, ali i realan laboratorijski test koji se odnosi na brzinu taloženja eritrocita -{in vitro}-, uzetih iz pune venozne ili kapilarne krvi i pomješane sa rastvorom antikoagulansa u odnosu 4:1, izazvanu djelovanjem sile Zemljine teže.
Karboksilne grupe iz sijalinske kiseline prisutne u eritrocitima stvaraju elektromagnetni naboj na njihovoj površini, koji održava stabilnost suspenzije eritrocita u plazmi.
Brzina sedimentacije eritrocita (SE) zavisi od plazmatskih faktora proteina, fibrinogena i glikoproteina, i to naročito od njihovog međusobnog odnosa, od površinskog napona krvi, koncentracije jona, volumen-procenta krvnih ćelija, od veličine i oblika samih eritrocita, od količine lipida, od -{pH}- vrijednosti itd.
Sa porastom koncentracije plazmatskih proteina, fibrinogena, imunoproteina i drugih proteina, u akutnoj fazi, smanjuje se elektronegativni naboj na membrani eritrocita i kao posledica toga nastaje njihovo ubrzano taloženje. Nakon pojave akutne inflamatorne reakcije, dolazi do porasta sedimentacije eritrocita i to u periodu sa latencijom od 24-48 časova i u prosjeku traje 100-150 časova (4-6 dana).
Određivanje brzine sedimentacije
Određivanje brzina sedimentacije eritrocita (SE) vrši se -{in vitro}- u laboratorijskim ustanovama, a način određivanja zavisi od toga da li se upotrebljava veća količina venozne krvi (tzv. makrometode - standardni način) ili manja količina kapilarne krvi (tzv. mikrometode - pogodne za određivanje sedimentacije eritrocita kod male djece).
Bez obzira da li se brzina sedimentacije eritrocita određuje makrometodom ili mikrometodom, najvažniji je odnos pune krvi i rastvora antikoagulansa (4:1). Krv se obično uzima ujutro i na tašte.
Metode za određivane brzine sedimentacije
Postoji veliki broj modifikacija makro- i mikrometoda za određivanje brzine sedimentacija eritrocita:
makrometode određivanje sedimentacije eritrocita po -{Westergreen}- metodi (standardna metoda); određivanje sedimentacije eritrocita -{Seditainer}- sistemom (-{ESR system}-); određivanje sedimentacije eritrocita po -{Traubner}--u; određivanje sedimentacije eritrocita po -{Adler}--u;
mikrometode određivanje sedimentacije eritrocita po -{Muler-Scheven}--u itd.
Referentne vrijednosti
Referentne vrijednosti sedimentacije eritrocita iznose:
za muškarce. -{3-8mm/1h; 15mm/2h; 90mm/24h}-; za žene: -{4-12mm /1h; 20mm/2h; 110mm/24h}-.
Klinički značaj
Brzina sedimentacije eritrocita može da bude ubrzana ili snižena.
Brzina sedimentacije može da bude ubrzana u fiziološkim ili patološkim uslovima: u fiziološkim uslovima brzina sedimentacije eritrocita može da bude uvećana posle obilnih obroka, u starosti, a kod žena za vreme menstruacije i graviditeta. u patološkim uslovima uvećana brzina sedimentacija eritrocita je indikator za veliki spektar bolesti, kao što su razne akutne i hronične infekcije, zapaljenski procesi, teške anemije, maligne bolesti, sistemske bolesti vezivnog tkiva itd.
Brzina sedimentacije je snižena kod alergija, kod akutnog virusnog hepatitisa, kod policitemije, kod teških kaheksija, a i pojedini lekovi (npr. acetilsalicilna kiselina, kortizon i dr.) mogu inhibitorno da deluju na brzinu sedimentacije eritrocita.
Категорија:Hematologija