мини|Žensko pravo glasa

Žensko pravo glasa je izraz kojim se danas označava u svetu uglavnom opšteprihvaćeni koncept prema kojem muškarci i žene imaju jednako pravo glasa, odnosno da je opšte pravo glasa, a s njime i moderni koncept demokratije nezamisliv ukoliko ne uključuje jednakopravnost muškaraca i žena na biralištima. U istorijskom kontekstu taj izraz se odnosi na feministički pokret za žensko pravo glasa koji se pojavio u zapadnim industrijskim državama u 19. veku i kulminirao u 20. veku. Od tih pokreta su najpoznatije bile sufražetkinje, a današnji feministički istoričari ga smeštaju u tzv. feminizam prvog talasa. Danas je žensko pravo glasa prihvaćeno u gotovo svim državama sveta. Jedini izuzetak predstavljaju određene zemlje, gde se ženama ne daje pravo glasa iz verskih razloga.

Počev od sredine 19. veka, osim rada koji žene obavile na širokoj ekonomskoj i političkoj jednakosti i na socijalnim reformama, žene su nastojale da promene zakone o glasanju kako bi im omogućile da glasaju.History of Woman Suffrage Nacionalne i međunarodne organizacije su osnovane da bi se koordinisali napori s tim ciljem, posebno Međunarodni savez za žensko pravo glasa (osnovan 1904. u Berlinu, Nemačka), kao i za jednaka građanska prava žena..

Bilo je više slučajeva u poslednjim vekovima kada je ženama selektivno davano, a zatim oduzeto, biračko pravo. Prva provincija na svetu koja je dodelila i održavala biračko pravo bila su Ostrva Pitkern 1838. godine, a prva suverena država bila je Norveška 1913. godine, pošto je Kraljevina Havaji, koja je prvobitno imala opšte pravo glasa 1840. godine, ukinula ovo pravo 1852. godine. Sjedinjene Države su je potom pripojile 1898. U godinama nakon 1869. godine, brojne provincije koje su držale Britanska i Ruska imperija dodeljivale su žensko pravo glasa, a neke od njih su kasnije postale suverene države, poput Novog Zelanda, Australije, i Finske. Žene koje su posedovale imovinu stekle su pravo glasa na Ostrvu Men 1881. godine, a 1893. godine žene u tadašnjoj samoupravnoj britanskoj koloniji Novi Zeland dobile su pravo glasa. U Australiji su žene koje nisu Aboridžinskog porekla progresivno stekle pravo glasa između 1894. i 1911. (federalno 1902). Pre osamostaljenja, u ruskom Velikom vojvodstvu Finska žene su prve na svetu stekle rasno jednako pravo glasa, sa pravom glasa i kandidovanja 1906. godine.Brief history of the Finnish ParliamentFinland's parliament: pioneer of gender equality Većina zapadnih sila proširila je glasačka prava na žene u međuratnom periodu, uključujući Kanadu (1917), Britaniju i Nemačku (1918), Austriju i Holandiju (1919) i Sjedinjene Države (1920). Značajni izuzeci u Evropi bili su Francuska, gde žene nisu mogle glasati do 1944. godine, Grčka (jednaka glasačka prava za žene tamo nisu postojala do 1952. godine, iako su od 1930. godine pismene žene mogle da glasaju na lokalnim izborima) i Švajcarska (gde su, od 1971. žene su mogle glasati na saveznom nivou, a između 1959. i 1990. žene su imale pravo glasa na nivou lokalnog kantona). Otkako je Saudijska Arabija ženama odobrila glasačka prava (2015), žene mogu glasati u svakoj zemlji koja ima izbore.

Lesli Hjum tvrdi da je Prvi svetski rat promenio popularno raspoloženje: Doprinos žena ratnim naporima osporavao je pojam fizičke i mentalne inferiornosti žena i otežavao je stanovište da su žene, po konstituciji i po temperamentu, nesposobne za glasanje. Ako su žene mogle da rade u fabrikama municije, izgledalo je i nezahvalno i nelogično uskratiti im mesto na glasačkom štandu. Ali glasanje je bilo mnogo više od puke nagrade za ratni rad; poenta je bila u tome što je učešće žena u ratu pomoglo da se odagnaju strahovi koji su okruživali ulazak žena u javnu arenu.

Godine dobijanja prava glasa Velika Britanija 1918 SAD 1920 Jugoslavija 1945 Liban 1957

Države gdje ženskog prava glasa nema ili je ograničeno Saudijska Arabija — Delimično pravo glasa. Od 2015. godine, žene mogu glasati, ali samo na lokalnom nivou.CNN, Pristupljeno 25.8.2015. Ujedinjeni Arapski Emirati — Ograničeno, ali će biti prošireno do 2010. Vatikan — Nema prava glasa za žene. Jedini izbori su papske konklave, na kojima sudjeluju isključivo muški kardinali.

Vidi još Hronologija ženskog prava glasa Декларација о расположењима

Reference

Literatura

Bock, Gisela. Das politische Denken des Suffragismus: Deutschland um 1900 im internationalen Vergleich, in: Gisela Bock: Geschlechtergeschichten der Neuzeit, Goettingen 2014, 168–203.

, worldwide coverage; 800pp;

(Abc-Clio Inc, 2000).

(New York: American Heritage Press, 1971).

. (& Media). . on Great Britain

Sjedinjene Države . Hill and Wang, New York.

. enlarged edition with Foreword by Ellen Fitzpatrick. Kraditor, Aileen S.. Ideas of the Woman Suffrage Movement, 1890–1920. (1965).

Spoljašnje veze

Legal Status Of Women In Iowa (1894), Jennie Lansley Wilson. Photographs of U.S. suffragettes, marches, and demonstrations

Women's Suffrage, "A World Chronology of the Recognition of Women's Rights to Vote and to Stand for Election".

UNCG Special Collections and University Archives selections of American Suffragette manuscripts Ada James papers and correspondence (1915–1918) – a digital collection presented by the University of Wisconsin Digital Collections Center. Ada James (1876–1952) was a leading a social reformer, humanitarian, and pacifist from Richland Center, Wisconsin and daughter of State Senator David G. James. The Ada James papers document the grass roots organizing and politics required to promote and guarantee the passage of women's suffrage in Wisconsin and beyond.  – January 19, 1919 – first suffrage (active and passive) for women in Germany Suffragists vs. Suffragettes – brief article outlining origins of term "suffragette", usage of term and links to other sources.  – Information about women who have served in the U.S. Congress including historical essays that cover suffrage. Culture Victoria – historical images and videos for the Centenary of Women's Suffrage Woman suffragist, Mary Ellen Ewing vs the Houston School Board – Gayle Olson-Raymer, "The Early Women's Movement", 17-page teaching guide for high school students, Zinn Education Project/Rethinking Schools Women's Suffrage and Equal Rights in the Claremont Colleges Digital Library Select "Suffrage" subject, at the Persuasive Cartography, The PJ Mode Collection, Cornell University Library Timeline and Map of Woman Suffrage Legislation State by State 1838–1919 Women of Protest: Photographs from the Records of the National Woman's Party Detailed Chronology of National Woman's *Digitized items from the [https://www.loc.gov/collections/national-american-woman-suffrage-association/about-this-collection/ National American Women's Suffrage Collection in the Rare Book and Special Collections Division of the Library of Congress UP & DOING!, a video re-enactment of the 1894 passage of women's suffrage in South Australia produced by the Parliament of South Australia “Let the Women Vote!,” PBS Utah, The Walter J. Brown Media Archives & Peabody Awards Collection at the University of Georgia, American Archive of Public Broadcasting

Категорија:Feminizam Категорија:Право гласа Категорија:Izbori Категорија:Грађанска права и слободе