Entoni Berdžes ( 25. 2. 1917 – 22. 11. 1993) bio je britanski romanopisac,See the essay "A Prophetic and Violent Masterpiece" by Theodore Dalrymple in "Not With a Bang but a Whimper" (2008), kritičar i kompozitor. Takođe je bio aktivan kao libretista, pesnik, pijanista, dramaturg, scenarista, novinar, esejist, putopisac, govornik, prevodilac, lingvista i obrazovni radnik.
Rođen je u Harperhiju u blizini Mačenstera na severozapadu Engleske, a veliki deo života je proveo u Jugoistočnoj Aziji, SAD i na Mediteranu.
Berdžesova proza uključuje tzv. malajsku trilogiju (-{The Long Day Wanes}-), o sumraku Britanskog carstva na Istoku; kvartet romana o Enderbiju, samotnom pesniku i njegovoj muzi; -{Nothing Like the Sun}-, klasičnu spekulativnu rekonstrukciju Šekspirovog ljubavnog života; kultno istraživanje prirode zla -{A Clockwork Orange}-; i remekdelo -{Earthly Powers}-, panoramsku sagu o 20. veku.
Berdžes je pisao kritičke studije o Džojsu, Hemingveju, Šekspiruu i Lovrencu, traktate o lingvistici -{Language Made Plain}- i -{A Mouthful of Air}-, te je bio plodan novinar, pišući na nekoliko jezika.
Preveo je i adaptirao Sirano de Beržeraka, Kralja Edipa i Karmen za teatar; napisao scenarije za mini-serije Isus od Nazareta i Mojsije zakonodavac; izmislio praistorijski jezik koji se govori u filmu Potraga za vatrom; i komponovao Sinfoni Melaju, Simfoniju (No. 3) u C-duru i operu Dablinska cvetanja.
Berdžes je isto tako komponovao preko 250 muzičkih radova. On je smatrao sebeo u jedankoj meri kompozitorom koliko i poscom, mada je imao znatno više uspeha u pisanju."Burgess... the Composer", The International Anthony Burgess Foundation (IABF).
Biografija Detinjstvo i mladost
Berdžes je rođen u Kerisbruk ulici br. 91 u Harperhi, predgrađu Mančestera u Engleskoj, u katoličkoj porodici od oca Džozefa i majke Elizabete Vilson. On je opisao svoje poreklo kao pripadnike niže srednje klase. Odrastao je tokom Velike depresije. Njegovi roditelji, koji su držali prodavnice, bili su prilično dobro stojeći, pošto je potražnja za duvanskim i alkoholnim robama ostala konstantna. U detinjstvu je bio poznat kao Džek, Litl Džek i Džoni Igl. Na njegovoj svetoj potvrdi dodato je ime Entoni i on je postao Džon Entoni Berdžes Vilson. On je počeo da koristi svoj književni pseudonim Entoni Berdžes po objavljivanju romana Vreme za tigra iz 1956. godine.
Njegova majka Elizabeta umrla je u svojoj 30. godini života kod kuće 19. novembra 1918. godine, tokom pandemije gripa 1918. godine. Uzroci smrti navedeni u njenoj posmrtnici bili su grip, akutna pneumonija i zatajenje srca. Njegova sestra Mjuriel umrla je četiri dana ranije 15. novembra od gripa, bronho-pneumonije i zatajenja srca, u svojoj osmoj godini. Berdžes je verovao da ga njegov otac, Džozef Vilson, prezirao, jer je preživeo vreme kada nije bilo spasa njegovoj majci i sestri.
Nakon smrti njegove majke, Berdžesa je uzgajala njegova tetka po majci, En Bromli u Krampsalu zajedno sa njene dve ćerke. Tokom tog vremena, Berdžesov otac radio je kao knjigovođa na stočnoj pijaci tokom dana, a uveče je svirao klavir u javnoj kući u Majls Platingu. Nakon što se njegov otac oženio gazdaricom gostionice, Margaret Dvajer, 1922. godine, Berdžes je živeo sa svojim ocem i maćehom. Do 1924. godine porodica je imala prodavnice duvana i alkoholnih pića na četiri lokacije. Berdžes je kao dete nakratko bio zaposlen u duvanskoj radnji. Dana 18. aprila 1938. godine, Džozef Vilson umro je od zatajenja srca, plevrita i gripe u svojoj 55. godini, ne ostavljajući Entoniju nasledstvo uprkos očiglednog poslovnog uspeha. Njegova maćeha je umrla od srčanog udara 1940. godine.
Berdžes je o svom uglavnom samotnjačkom detinjstvu rekao: „Ja sam bio bilo destruktivno progonjen ili ignorisan. Bio sam preziran... Odrpani dečaci u bandama su se ustremljivali na dobro odevene dečake poput mene.” Berdžes je pohađao Osnovnu školu Sv. Edmund pre nego što je prešao u Memorijalnu osnovnu školu biskupa Bilsbora, obe od kojih su katoličke škole, u četvrti Mos Sajd. On je kasnije je pisao: „Kada sam ja išao u školu, ja sam mogao da čitam. U osnovnoj školi u Mančesteru, koju sam pohađao, većina dece nije mogla da čita, tako da sam ... bio malo odvojen, prilično drugačiji od ostalih.” Dobre ocene rezultirale su mestom na Ksaverijan koledžu (1928–37).
Izabrana dela
Romani Time for a Tiger (1956) (Vol. 1 Malajske trilogije The Long Day Wanes) The Enemy in the Blanket (1958) (Vol. 2 trilogije) Beds in the East (1959) (Vol. 3. trilogije) The Right to an Answer (1960) The Doctor is Sick (1960) The Worm and the Ring (1960) Devil of a State (1961) (kao Joseph Kell) One Hand Clapping (1961) A Clockwork Orange (1962) The Wanting Seed (1962) Honey for the Bears (1963) (as Joseph Kell) Inside Mr. Enderby (1963) (Vol. 1 kvarteta Enderby) The Eve of St. Venus (1964) Nothing Like the Sun: A Story of Shakespeare's Love Life (1964) A Vision of Battlements (1965) Tremor of Intent: An Eschatological Spy Novel (1966) Enderby Outside (1968) (Vol. 2 kvarteta Enderby) M/F (1971) Napoleon Symphony: A Novel in Four Movements (1974) The Clockwork Testament, or Enderby's End (1974) (Vol. 3 kvarteta Enderby) Beard's Roman Women (1976) Abba Abba (1977) 1985 (1978) Man of Nazareth (temeljen na scenariju za Jesus of Nazareth) (1979) Earthly Powers (1980) The End of the World News: An Entertainment (1982) Enderby's Dark Lady, or No End of Enderby (1984) (Vol. 4 kvarteta Enderby) The Kingdom of the Wicked (1985) The Pianoplayers (1986) Any Old Iron (1988) Mozart and the Wolf Gang (1991) A Dead Man in Deptford (1993) Byrne: A Novel (in verse) (1995)
Poezija Moses: A Narrative (1976) (poema)
Priče The Devil's Mode and Other Stories (1989) (zbirka)
Publicistika Little Wilson and Big God, Being the First Part of the Confessions of Anthony Burgess (1986) You've Had Your Time, Being the Second Part of the Confessions of Anthony Burgess (1990) Homage to QWERT YUIOP: Selected Journalism 1978-1985 (1986), also published as But Do Blondes Prefer Gentlemen?: Homage to Qwert Yuiop and Other Writings One Man's Chorus: The Uncollected Writings, ed. Ben Forkner (1998) Shakespeare (1970)
Joysprick: An Introduction to the Language of James Joyce (1973) Ninety-Nine Novels: The Best in English since 1939 – A Personal Choice (1984) New York (1976) An Essay on Censorship (pismo Salmanu Rushdieju u stihovima) (1989) Rencontre au Sommet (razgovori između Burgessa i Isaac Bashevis Singera u književnom obliku) (1998)
Reference
Literatura
. New York, London: Garland Publishing, xxvi, 349 pp. Includes introduction, chronology and index..
Izabrane studije
A. A. Devitis, Anthony Burgess (New York, 1972) . Alabama.
. Peter Lang AG.
Paul Phillips, The Music of Anthony Burgess (1999)
Kolekcije The largest collection of Burgess's papers and belongings, including literary and musical papers, are archived at the International Anthony Burgess Foundation (IABF) in Manchester. A collection of Burgessiana is held at the Harry Ransom Humanities Research Center of the University of Texas at Austin. The Anthony Burgess Center of the University of Angers, with which Burgess's widow Liana (Liliana Macellari) was connected, also has some papers.
Dodatna literatura
Spoljašnje veze
International Anthony Burgess Foundation , at the University of Angers Burgess discusses the Kubrick film of his novel A Clockwork Orange in a TV interview The Anthony Burgess collection at the University of Angers
Burgess papers at the University of Texas at Austin
Second International Anthony Burgess Symposium - "Selves and Others" The Anthony Burgess Center at the University of Angers BBC TV interview Burgess reads from A Clockwork Orange
Категорија:Рођени 1917. Категорија:Умрли 1993. Категорија:Енглески књижевници Категорија:Енглески песници Категорија:Енглески есејисти Категорија:Енглески новинари Категорија:Енглески композитори Категорија:Енглески књижевни критичари Категорија:Британски сценаристи Категорија:Путописци Категорија:Умрли од рака