мини|Okeani sveta|219x219п мини|Morske vidre Morska biologija ili biologija mora je kao nauka grana biologije koja proučava organizme u okeanima, morima i braktičnim vodama. Morska biologija se razlikuje od morske ekologije po tome što je morska ekologija usmerena na interakciju, tj. međusobno delovanje organizama i okoline, dok morska biologija proučava živa bića.
Postoji više razloga za postojanje ove discipline: Voda pokriva veći deo Zemljine površine (70,8%). Zapremina hidrosfere je 1,6 milijardi km³ od čega je 97,5% slana voda. Najveći deo slane vode (96,5%) se nalazi u svetskom moru, 0,93% je slana podzemna voda, dok se 0,006% nalazi u slanim jezerima. Samo svetsko more zauzima oko 71% zemljine površine. U tom velikom vodenom prostranstvu se mogu naći pripadnici svih carstava: bakterije, vodene gljive, morske alge, vodene cvetnice, veliki broj vrsta beskičmenjaka i hordata. Staništa koja se proučavaju u morskoj biologiji uključuju sve, od sitnih slojeva površinske vode u kojima organizmi i abiotski predmeti mogu biti zarobljeni u površinskoj napetosti između okeana i atmosfere, do dubina okeanskih rovova, ponekad 10 000 metara ili više ispod površine svetskog mora. Specifična staništa podrazumevaju koralne grebene, šume krupnih mrkih algi, livade morskih cvetnica, okolinu hidrotermalnih izvora, plimske bazene, kamenito, muljevito i peskovito morsko dno, kao i pelagijsku zonu (sloboda zona mora). Organizmi koji se mogu naći se kreću od mikroskopskih fitoplanktonski i zooplanktonskih, pa sve do ogromnih kitova od 25 do 32 metara u dužini.
Morski život i okean uopšte predstavlja ogroman resurs. Ima veliki značaj u proizvodnji hrane, lekova i utiče na razvoj turizma. Na osnovnom nivou, morski život pomaže da se utvrdi sama priroda naše planete. Morski organizmi značajno doprinose ciklusu kruženja materije i uključeni su u regulaciju Zemljine klime. Obale su delom oblikovane i zaštićene morskim životom, a pojedini morski organizmi pomažu u stvaranju nove zemlje i obnavljanju oštećenih ekosistema.Sousa, Wayne P. (1986) . .
Biologija mora je jedna vrlo stara disciplina, ali je još uvek veliki deo svetskog mora i organizama koji u moru žive nepoznato.
Istorija лево|мини|Aristotel je zabeležio da je embrion morske mačke bio vrpcom vezan za placentu. Prve zapise o biologiji mora dao je grčki filozof Aristotel (384–322 BC). Mnoge od njegovih opservacija potiču iz perioda njegovog boravka na ostrvu Lesbos, uključujući njegov opis biologije mora Pira lagune, sad zaliva Kaloni. Njegova istraživanja dovela su do uspostavljanja Aristotelove biologije, koja je zasnovana na sistematskom posmatranju i prikupljanju podataka, uglavnom zooloških, u Aristotelovim knjigama o nauci. Među Aristotelovim mnogobrojnim opservacijama o biologiji mora je da hobotnica može da promeni boju kad je uznemirena.Tvrdio je da su kitovi sisari i da morski kičmenjaci mogu biti oviparni ili vivaparni.. Današnji zoolozi ga, zbog njegovog ranog istraživanja i velikim delom tačnih opservacijama, smatraju „ocem morske biologije”.
Godine 1769. Samjuel Gotlib Gmelin (1744—1774) objavio je knjigu Historia Fucorum u kojoj je pisao o morskim algama i to je prva knjiga o morskoj biologiji koja je koristila Binomnu (binarnu) nomenklaturu koju je odredio Karl Line. Britanski prirodnjak Edvard Forbs (1815—1854) se često smatra modernim pokretačem nauke o biologiji mora. Biologija mora se razvijala većom brzom od kada su ljudi počeli sa ekspedicijama po svetu čime bi se slučajno, ili sa namerom, upoznavali sa živim svetom koji je do tada ya njih bio nepoznat. Jedan od najznačajnijih istraživača i prirodnjaka je bio Čarls Darvin koji je ekspedicijom na svom brodu Bigl, na kome je postavio temelje teorije evolucije i teoriju nastanka koralnih grebena. Još jedna važna ekspedicija sa prirodnjacima Henrijem Notidž Mozli (1844—1891) i Rudolfom Volemos-Zumom (1847—1875) na bordu Čelendžer, gde su napravljeni nalazi o neočekivano velikoj raznolikosti vrsta među faunom, i pokrenulo mnogo teorija o tome kako se takve vrste života mogu održavati u onome što se smatralo neprijateljskim okruženjem za život. Ova era je bila veoma značajna za razvoj morske biologije, ali naučnici nisu posedovali dovoljno razvijenu tehnologiju kako bi istražili dublje delove okeana.
Otvaranjem prvih laboratorija vezanih za morsku biologiju pomoglo je naučnicima da rade na uzorcima koje bi prikupili i na taj način dolazili do boljih rezultata u svojim istraživanjima. Prva laboratorija, Station biologique de Roscoff, otvorena je u Francuskoj 1873. godine. U SAD se 1903.godine otvorio Institut za okeanografiju Skrips. Razvoj tehnologije poput zvučne navigacije, ronilačke opreme, podmornica i vozila na daljinu omogućio je morskim biolozima da otkriju i istražuju život u dubokim okeanima za koji se nekada mislilo da ne postoji.
Život u svetskom moru
Mikroskopski život мини|Cvetanje cijanobakterije Trichodesmium Kao stanovnici najvećeg ekosistema na Zemlji, morski mikroorganizmi pokreću promene u svakom globalnom sistemu. Mikroorganizmi su odgovorni za gotovo svu fotosintezu koja se događa u okeanu, kao i za kretanje ugljenika, azota, fosfora i drugih hranljivih sastojaka i elemenata u tragovima."Functions of global ocean microbiome key to understanding environmental changes". www.sciencedaily.com. University of Georgia. December 10, 2015. Retrieved December 11, 2015. Ako se govori o mikrobima koji naseljavaju vodeni stub okeana, mikroorganizmi su podeljeni na fitoplankton, zooplankton, bakterioplankton, mikoplankton i ihtioplankton.
Fitoplankton obuhvata sve organizme koji slobodno lebde u vodenom stubu okeana ili jezera i da pri tome i vrše fotosintezu. Tu spadaju pripadnici cijanobakterija (Cyanophyta), alge razdela Cryptophyta, Dinophyta, Chlorophyta, Bacillariophyta. Fitoplankton predstavlja najveći proizvođač kiseonika uopšte, čime daleko nadmašuje tropske kišne šume Južne Amerike i Centralne Afrike. Takođe, pojedine cijanobakterije imaju sposobnost azotofiksacije, tj. prevođenja atmosferskog azota (N2) u njegove neorganske oblike koje ostali fotosinstetički organizmi mogu koristiti u procesu fotosinteze. Za ovaj proces su poznate cijanobakterije roda Trichodesmium.
Zooplankton je nešto veći i ne mora nužno biti mikroskopski. Ovde spadaju svi heterotrofni organizmi koji slobodno lebde u vodenom stubu okeana, poput velikog broja Protozoa među kojima su heterotrofni bičari, foraminifere i radiolarije. Različiti razdeli iz grupe beskičmenjaka naseljavaju plankton, poput: Placozoa, Porifera, Cnidaria, Ctenophora, Platyhelminthes, Nemetoda, Annelida, Athropoda, larve Echinodermata. Tu još spadaju i larve riba koje čine ihtioplankton.
Alge i vodene cvetnice мини|242x242пиксел|Šuma od algi Alge i biljke pružaju važna staništa za život, ponekad deluju kao skrovišta za ribe i mesta za hranjenje beskičmenjaka.
Život algi u okeanu je široko rasprostranjen i veoma raznolik. Kao što je već rečeno, mikroskopske fotosintetičke alge doprinose većem udelu svetskog fotosintetskog proizvoda nego sve zemaljske šume zajedno. Većina niša koje zauzimaju podzemne biljke na kopnu zapravo zauzimaju makroskopske alge u okeanu, kao što su mrke alge roda Sargassum i mrke alge reda Laminariales sa rodom Laminaria koje su obično poznate kao morske alge koje stvaraju šume algi. Takođe vredi pomenuti invazivnu i toksičnu vrstu Caulerpa taxifolia. Alga stvara veliku količinu otrovnih hemikalija štetnih za ribe i druge morske organizme. Poseduje sposobnost vegatativnog razmnožavanja i veliku moć adaptacije na nove uslove što je doprinelo njenom brzom širenju.
Biljke koje žive u moru često se nalaze u plitkim vodama, poput morskih trava. Morske biljke obuhvataju 12 rodova cvetnica. Primeri su biljke roda Zostera, Thalassia, Phyllospadix, Halodule kao i vrsta Posidonia oceanica koja živi u Sredozemnom moru i formira podvodne livade. Ove biljke su se prilagodile visokom salinitetu okeanskog okruženja. Intertidalna zona je takođe dobro mesto za pronalazak biljnog života u moru.
Morski beskičmenjaci лево|мини|Potkovičasta kraba (Limulus polyphemus), naseljava istočne obale SAD-a Beskičmrnjaci su u svetskom moru, kao i na kopnu, veoma raznovrsna grupa organizama sa preko milion vrsta. U okeanu žive jedni od najstarijih razdela i reliktni predstavnici određenih razdela. Mogu se naći predstavnici Porifera, Cnidaria poput meduza, morskih sasa i korala, Ctenophora, morski crvi sa razdelima Platyhelminthes, Nemertea, Annelida, Sipuncula, Echiura, Chaetognatha i Phoronida, Mollusca poput morskih puževa, školjki i glavonošaca od kojih su poznate hobotnice i vrsta džinovske lignje Architeuthis dux, Arthropoda sa predstavnicima Chelicerata i Crustacea, Bryozoa, Echinodermata. Beskičmenjaci imaju veliki značaj kao primarni potrošači unutar lanca ishrane.
Morske gljive мини|Riba losos sa gljivičnim oboljenjem Morske gljive su ekološka grupa, a ne taksonomska kategorija. Za neke morske gljive, oko 800 vrsta, smatra se da isključivo rastu i razmnožavaju se u morskoj sredini. Fakultativne morske gljive su slatkovodne ili kopnene vrste koje mogu rasti i možda se mogu razmnožavati u moru. Trenutno je poznato oko 1500 vrsta morskih gljiva (isključujući vrste izolovane od lišajeva), mada se njima i malo pažnje posvećuje pa bezbroj vrsta nesumnjivo ostaje još uvek neotkriveno. Veliki broj parazitskih vrsta morskih gljiva može se naći na drvetu, sedimentu sa česticama različitih veličina, algama, opalom lišću, morskim travama, koralima, ljušturama mekušaca i na drugim životinjama na svim širinama i dubinama. Gljivične bolesti morskih životinja i biljaka takođe su predmet velike pažnje. Većina gljivičnih infekcija morskih životinja je teško lečiti i često su fatalne. Mikopatogeni inficiraju ribe, školjke, rakove, korale i hobotnice. Posebno zabrinjavaju gljivični patogeni koji komercijalno štete divljim ili akvakulturnim populacijama dragocenih životinja.
Morski kičmenjaci
Ribe мини|Kit ajkula (Rhincodon typus) je najveća postojeća vrsta ribe Ribe slanih voda ili morske ribe predstavljaju najpoznatije stanovnike svetskog mora. Ujedno su ribe i najbrojniji organizmi među kičmenjacima. Ribe mogu živeti usamljenički ili mogu formirati velika jata. Grupe riba koje se mogu naći su: Agnatha – kolouste sa oko 40-50 vrsta koje žive u slanoj vodi (slepulje i zmijuljice), Chondrichthyes – ribe sa hrskavičavim skeletom koje obuhvataju ajkule, raže i himere sa ukupno 1100 slatkovodnih vrsta i Chondrichthyes – ribe sa koštanim skeletom sa oko 13000 slatkovodnih vrsta. Ribe predstavljaju najaktivnije stanovnike mora. Svojim migracijama su u stanju da pređu hiljade i hiljade kilometara. Takođe, treba napomenuti da se ribe poput ajkula nalaze na samom vrhu lanaca ishrane, a da veliki broj vrsta kolousta su ektoparaziti riba. Ovi organizmi su naselili sve delove okeana, pa čak i dubine od 10 000 metara.
Vodozemci лево|мини|Fejervarya can-crivora Vodozemci se retko povezuju sa morem, možda zbog njihove vrlo propusne kože koja im služi za disanje sprečava ih da se bore protiv osmotskog stresa i dehidracije koji su posledica života u slanim vodama. Danas je poznato svega 144 vrsta vodozemaca koji mogu u nekoj meri podneti uslove živote koje nosi sa sobom morska voda. Najpoznatiji vodozemac za kog se može reći da je stanovnik mora je vrsta Fejervarya can-crivora. U pitanju je vrsta žabe koja se hrani krabama i živi u mangrovima Jugoistočne Azije. Da bi sprečile gubitak vode ove žabe nagomilavaju velike količine uree u svojoj plazmi.
Gmizavci мини|Morska zmija, tipični stanovnik Tihog i Indijskog okeana