Teritorija Čilea je bila naseljena bar od 3000. godine p. n. e.. Do 16. veka, španski konkvistadori su počeli da potčinjavaju i kolonizuju region današnjeg Čilea, i teritorija je bila kolonija između 1540. i 1818, kada je stekla nezavisnost od Španije. Ekonomski razvoj zemlje sukcesivno je bio obeležen izvozom najpre poljoprivrednih proizvoda, zatim šalitre, a kasnije bakra. Bogatstvo sirovina dovelo je do ekonomskog uspona, ali i do zavisnosti, pa čak i ratova sa susednim državama. Čileom su tokom većeg dela njegovih prvih prvih 150 godina nezavisnosti upravljale različite forme ograničene vlade, gde je biračko telo pomno proveravala i kontrolirala elita.
Neuspeh u adresiranju ekonomskih i socijalnih porasta i sve veća politička svest manje imućnog stanovništva, kao i indirektna intervencija i ekonomsko finansiranje glavnih političkih grupacija od strane CIA, u sklopu hladnog rata, doveli su do političke polarizacije pod socijalističkim predsednikom Salvadorom Allendeom. To je zauzvrat rezultiralo državnim udarom iz 1973. godine i vojnom diktaturom generala Augusta Pinočea, čiji je sedamnaestogodišnji režim bio odgovoran za brojna kršenja ljudskih prava i duboke tržišno orijentisane ekonomske reforme. Godine 1990, Čile je konačno sproveo miran prelaz u demokratiju.
Rana istorija (pre 1540)
Pre oko 10.000 godina, migrirajući starosedilački Indijanci nastanili su se u plodnim dolinama i priobalnim oblastima današnjeg Čilea. Ovo područje je pre španske ere bilo dom više od desetak različitih američkih društava. Trenutno prevladavajuće teorije su da se početni dolazak ljudi na kontinent dogodio bilo duž obale Tihog okeana idući na jug, u prilično brzom širenju dugo pre kulture Klovisa, ili čak putem transpacifičke migracije. Ove teorije su potkrepljene nalazima na arheološkom nalazištu u Monte Verdu, koje prethodi hiljadama godina Klovis nalazište. Specifična mesta veoma ranog naseljavanja ljudi u Čileu uključuju Kueva del Milodon i cev lave kratera Pali-Aike. мини|250px|Naselje "Tulor" u blizini San Pedra de Atakame, pretkolumbijska kultura Atakame. Uprkos takvoj raznovrsnosti, starosedeoce je moguće klasifikovati u tri glavne kulturne grupe: severni narodi, koji su razvijali bogate rukotvorine i na njih su uticale preinkeanske kulture, zatim araukanska kultura, koja je nastanjivala područje između reke Čoape i ostrva Čiloe, i živela pre svega od poljoprivrede, i patagonijska kultura sastavljena od raznih nomadskih plemena, koja su se izdržavala ribolovom i lovom (i koja su na pacifičkoj obali imigrirali delom od najstarijih doseljenika). Nijedna složena, centralizovana, sedelačka civilizacija nije vrhovno vladala nad ostalim civilizacijama.
Araukanci, fragmentirano društvo lovaca, sakupljača i poljoprivrednika, činilo je najveću grupu domorodaca u Čileu. Mobilni ljudi koji su se bavili trgovinom i ratovanjem sa drugim domorodačkim grupama, živeli su u raštrkanim porodičnim klasterima i malim selima. Iako Araukanci nisu imali pismeni jezik, ipak su koristili zajednički jezik. Oni koji su naselili centralni Čile bili su napredniji i verovatno su koristili sistem navodnjavanja. Oni na jugu kombinovali su poseci i spali način poljoprivrede sa lovom. Od tri araukanske grupe, ona koja je pružala najžešći otpor pokušajima zauzimanja njihove teritorije bili su Mapuče, u prevodu "ljudi zemlje."
мини|200px|Mapuče su prvobitni stanovnici južnog i centralnog Čilea. Carstvo Inka nakratko je proširilo svoju teritoriju na sadašnji severni Čile, gde su prikupljali danak od malih grupa ribara i farmera oaza, ali nisu uspeli da uspostave snažno kulturno prisustvo u tom području. Inke su naišle na žestok otpor i na taj način nisu bile u mogućnosti da uspostave kontrolu na jugu. Tokom svojih pokušaja osvajanja 1460. i ponovo 1491. godine, Inke su osnovale utvrde u centralnoj dolini Čilea, ali nisu mogle kolonizovati region. Mapuči su se borili protiv Sapa Tupaka Inke Jupankija (oko 1471–1493) i njegove armije. Rezultat krvavog trodnevnog sukoba poznatog kao bitka kod Maule bilo je to da se osvajanje Inka na teritoriji Čilea završilo na reci Maule, koja je nakon toga postala granica između carstva Inka i zemalja naroda Mapuče do dolaska Španaca.
Istoričari nagađaju da je ukupno araukansko stanovništvo moglo brojati najviše 1,5 miliona kada su Španci stigli 1530-ih, a nakon veka evropskih osvajanja i bolesti smanjio se njihov broj najmanje za polovinu. Tokom osvajanja, Araukanci su brzo nabavili konje i evropsko naoružanje u svoj arsenal toljaga i lukova i strela. Oni su postali vešti u pljačkanju španskih naselja i, iako u opadajućem broju, uspeli su da zadrže Špance i njihove potomke do kraja 19. veka. Hrabrost Araukanaca inspirisala je Čileance da ih veličaju kao prve nacionalne heroje, status koji, međutim, nije učinio ništa, da bi podigao jadni životni standard njihovih potomaka. Map of Patagonia
Čileanska Patagonija koja se prostire južno od reke Kalje-Kalje u Valdiviji bila je naseljena mnogim plemenima, uglavnom Teuelćima, koje su Španci smatrali džinovima tokom Magelanove plovidbe 1520. godine.
Ime Patagonija potiče od reči Patagão: "Glavni kapetan je ove narode nazvao Patagonima." Izvorna reč bi verovatno bila na Magelanovom maternjem portugalskom (patagão) ili na španskom jeziku njegove posade (patagón). Kasnije je tumačena kao "veliko stopalo", ali etimologija se odnosi na književni lik u španskom romanu s početka 16. veka (vidi tekst). koju Magelan koristi za opisivanje domorodačkih ljudi za koje je njegova ekspedicija mislila da su divovi. Sada se veruje da su Patagoni zapravo Teuelćesi sa prosečnom visinom od 1,80 m u poređenju sa prosečnim 1,55 m za tadašnje Špance.
Argentinski deo Patagonije obuhvata provincije Neuken, Rio Negro, Čubut i Santa Kruz, kao i istočni deo arhipelaga Ognjena Zemlja. Argentinska političko-ekonomska regija Patagonija obuhvata provinciju Pampa.
Čileanski deo Patagonije obuhvata južni deo Valdivije, Čiloe, Puerto Mont i arheološko nalazište Monte Verde, takođe fjordove i ostrva južno do regiona Ajsena i Magelana, uključujući zapadnu stranu Ognjene zemlje i rta Horn. Patagonia Chilena
Evropska osvajanja i kolonizacija (1540–1810)
мини|150px|Pedro de Valdivija. Prvi Evropljanin na čileanskoj teritoriji bio je Fernando Magelan, koji je prešao Magelanov moreuz 1. novembra 1520. godine. Međutim, titula pronalazača Čilea se obično dodeljuje Dijegu de Almagru. Almagro je bio partner Fransiska Pizara, i dobio je na upravu južnu oblast (špa. Nueva Toledo). Organizovao je ekspediciju koja ga je dovela u centralni Čile 1537. godine, ali je našao malo vrednosti u poređenju sa zlatom i srebrom Inka u Peruu. Videvši da su stanovnici tog područja siromašni, vratio se u Peru, da bi kasnije nakon poraza od Hernanda Pizara u građanskom ratu bio ubijen.
Nakon ove početne ekspedicije, kolonijalne vlasti su se malo interesovale za dalje istraživanje teritorije modernog Čilea. Međutim, Pedro de Valdivija, kapetan vojske, shvatajući potencijal za širenje španske imperije na jug, tražio je od Pizara dozvolu za invaziju i osvajanje južnih zemalja. Sa nekoliko stotina ljudi pokorio je lokalne stanovnike i 12. februara 1541. osnovao grad Santijago de Nueva Ekstramadura, današnji Santijago de Čile, 12. februara 1541. godine.
Iako je Valdivija pronašao malo zlata u Čileu, mogao je da vidi i poljoprivredno bogatstvo zemlje. On je nastavio svoja istraživanja zapadno od Anda i osnovao preko desetak gradova i osnovao prve enkonmiendu. Najveći otpor španskoj vladavini pružio je narod Mapuče, koji su se suprotstavljali evropskom osvajanju i kolonizaciji sve do 1880-ih, ovaj otpor je poznat kao Araukanski rat. Valdivija je poginuo u bici kod Tukapela, gde ga je pobedio Lautaro, mladi Mapuče toki (ratni vođa), ali evropsko osvajanje je bilo nastavljeno.
Španci nikada nisu pokorili mapučke teritorije, razni pokušaji osvajanja, i vojnim i mirnim putem, nisu uspeli. Veliki ustanak 1598. godine proterao je svu špansku prisutnost južno od reke Biobio osim Čiloe (i Valdivije koja je decenijama kasnije ponovo uspostavljena kao tvrđava), a velika reka postala je granična linija između zemalja Mapučea i Španskog carstva. Severno od te linije gradovi su se polako razvijali, a čileanske zemlje vremenom su postale važan izvor hrane za Vicekraljevstvo Perua.
Valdivija je postau prvi guverner čileanske kapetanije. On je bio podređen vicekralju Perua a samim tim i kralju Španije i njnjegovoj birokratiji. Odgovorna guverneru, gradska veća poznata kao Kabildi upravljala su lokalnim opštinama, od kojih je najvažnija bila Santijago, koja je od 1609. do kraja kolonijalne vladavine bila sedište Kraljevskog apelacionog suda (špa. Real Audijencija).
Čile je bio najveći bogatstvo španske krune tokom većeg dela njene kolonijalne istorije. Tek u 18. veku počeo je stabilan ekonomski i demografski rast, efekat reformi španske dinastije Burbon i stabilnija situacija duž granice.
Nezavisnost (1810–1827)
мини|150px|Bernardo O'Higins. Težnja za nezavisnošću od Španije bila je ubrzana uzurpacijom španskog prestola od strane Napoleonovog brata Žozefa Bonaparte. Čileanski rat za nezavisnost bio je deo širih Borbi za nezavisnost Latinske Amerike, i bio je daleko od toga da je imao jednoglasnu podršku među Čileancima, koji su se podelili između pristalica nezavisnosti i kralja. Ono što je započelo kao elitistički politički pokret protiv njihovog kolonijalnog gospodara, konačno se završilo kao punopravni građanski rat između kreola koji su podržavali političku i ekonomsku nezavisnost od Španije i rojalističkih kreola koji je podržavao nastavak vernosti i postojanosti unutar Španske imperije.
Pokret za nezavisnost počeo je 18. septembra 1810. kada je u ime Fernanda – naslednika svrgnutog kralja – osnovana narodna hunta. Vlada hunte Čilea proglasila je Čile autonomnom republikom unutar španskog kraljevstva (u znak sećanja na ovaj događaj Čile slavi 18. septembar kao Dan državnosti). U zavisnosti od događaja koji se koriste za definisanje završetka, pokret je trajao do 1821. godine (kada su Španci proterani sa čileanskog kopna) ili 1826. godine (kada su se poslednje španske trupe predale a Čiloe je uvršten u Republiku Čile). Proces nezavisnosti obično se deli u tri faze: Patrija Vijeha, Rekonkista i Patrija Nueva.
Prvi čileanski pokušaj nezavisne samouprave „Patrija Vijeha“ (stara nacija, 1810–1814), predvodio je Hose Migel Karera, aristokrata tada u srednjim dvadesetim godinama. Vojno obrazovan Karera bio je tvrdoglav vladar koji je izazvao široku opoziciju. Još jedan od najranijih zagovornika potpune nezavisnosti bio je Bernardo O'Higins, vođa protivničke frakcije koja je uvela kreole u građanski rat. Za njega i za neke druge pripadnike čileanske elite inicijativa za privremenu samoupravu brzo je eskalirala u kampanju za trajnu nezavisnost, mada su ostali kreoli bili lojalni Španiji.
Među zagovornicima nezavisnosti, konzervativci su se borili sa liberalima oko stepena u kojem će francuske revolucionarne ideje biti ugrađene u pokret. Nakon nekoliko napora, španske trupe iz Perua iskoristile su međusobne sukobe pristalica nezavisnosti da ponovo osvoje Čile 1814. godine, kada su ponovo uspostavile kontrolu pobedom u bici kod Rankagve 12. oktobra. O'Higins, Karera i mnogi čileanski pobunjenici pobegli su u Argentinu.
Za drugi period su karakteristični španski pokušaji da se nametne proizvoljna vladavina tokom perioda poznatog kao Rekonkista 1814–1817 („ponovna pobeda“: izraz potiče od Rekonkiste u kojoj su hrišćanska kraljevstva od muslimana preuzela Pirinijsko poluostrvo). Tokom tog perioda, oštra vladavina španskih lojalista, koji su kažnjavali osumnjičene pobunjenike, terala je sve više Čileanaca u ustanički logor. Sve više članova čileanske elite postajalo je uvereno u neophodnost pune nezavisnosti, bez obzira ko je bio na tronu Španije. Kao vođa gerilskih napada protiv Španaca, Manuel Rodrigez postao je nacionalni simbol otpora.