thumb|350px|right|Ojlerov dijagram koji prikazuje vrste tela u Sunčevom sistemu
Mala planeta je astronomical object u direktnoj orbiti oko Sunca (ili šire, bilo koje zvezde sa planetarnim sistemom) koja nije ni planeta niti je ekskluzivno klasifikovana kao kometa. Pre 2006. godine Međunarodna astronomska unija (IAU) zvanično je koristila izraz mala planeta, ali tokom sastanka te godine su reklasifikovane male planete i komete u patuljaste planete i mala tela Sunčevog sistema ().Press release, IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes , International Astronomical Union, August 24, 2006. Accessed May 5, 2008.
Male planete mogu biti patuljaste planete, asteroidi, trojani, kentauri, objekti Kojperovog pojasa i drugi trans-neptunski objekti. Prema podacima iz 2019. godine, orbite 794.832 male planete su arhivirane u Centaru za male planete, od kojih je 541.128 dobilo stalne brojeve (za kompletan spisak pogledajte indeks).
Prva otkrivena mala planeta bila je Ceres 1801. godine. Izraz mala planeta korišćen je od 19. veka za opis ovih objekata.When did the asteroids become minor planets? , James L. Hilton, Astronomical Information Center, United States Naval Observatory. Accessed May 5, 2008. Izraz planetoid se takođe koristi, posebno za veće (planetarne) objekte, poput onih koje je Međunarodna astronomska unija (IAU) nazvala patuljastim planetima od 2006. godine.Planet, asteroid, minor planet: A case study in astronomical nomenclature, David W. Hughes, Brian G. Marsden, Journal of Astronomical History and Heritage 10, #1 (2007), pp. 21–30. Mike Brown, 2012. How I Killed Pluto and Why It Had It Coming Istorijski su pojmovi asteroid, mala planeta i planetoid bili manje-više sinonimni. Ova terminologija je postala komplikovanija otkrićem brojnih manjih planeta izvan orbite Jupitera, posebno trans-neptunskih objekata koji se uglavnom ne smatraju asteroidima."Asteroid ", MSN Encarta, Microsoft. Accessed May 5, 2008. 2009-11-01. Mala planeta koja otpušta gas može da bude dvostruko klasifikovana kao kometa.
Objekti se nazivaju patuljastim planetima ako je njihova sopstvena gravitacija dovoljna da se postigne hidrostatička ravnoteža i formira elipsoidni oblik. Sve ostale male planete i komete nazivaju se malim telima Sunčevog sistema. IAU je izjavila da se još uvek može upotrebljavati izraz mala planeta, ali da se preferira termin mala tela Sunčevog sistema.Questions and Answers on Planets , additional information, news release IAU0603, IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes, International Astronomical Union, August 24, 2006. Accessed May 8, 2008. Međutim, u svrhu numeriranja i imenovanja, još uvek se koristi tradicionalno razlikovanje između manje planete i komete.
Populacije
thumb|right|600px|Poznati objekti u blizini zemlje, prema podacima iz januara 2018.Video (0:55; July 23, 2018)
Stotine hiljada malih planeta otkriveno je u Sunčevom sistemu, a dodatne hiljade se otkrivaju svakog meseca. Maloplanetni centar je dokumentovao preko 213 miliona posmatranja i 794.832 manjih planeta, od kojih 541.128 dovoljno dobro poznate orbite da mogu da dobiju stalne službene brojeve. Od toga, 21.922 imaju službena imena. Prema podacima od 19. maja 2019. godine, najniže numerisana neimenovana planeta je , a najviša numerisana imenovana mala planeta 543315 Asmakamari.
Postoje raznovrsne široke populacije malih planeta: Asteroidi; tradicionalno su većina bila tela u unutrašnjem Sunčevom sistemu. Asteroidi u blizini Zemlje, oni čija ih orbita odvodi unutar orbite Marsa. Daljnja podklasifikacija ovih objekata je zasnovana na orbitalnoj udaljenosti. Atira asteroidi orbitiraju unutar zemaljske perihelijske distance i tako se u potpunosti nalaze unutar Zemljine orbite. Aten asteroidi, oni koji imaju semiglavne ose manje od Zemljine i apside (najveće udaljenosti od Sunca) veće od 0,983 AU. Apolo asteroidi su oni asteroidi sa semiglavnom osom većom od Zemljine, i koji imaju perihelijski razmak 1,017 AU ili manji. Poput Aten asteroida, i Apolo asteroidi presecaju Zemljinu putanju. Amorski asteroidi su oni asteroidi blizu Zemlje koji se približavaju Zemljinoj orbiti spolja, ali je ne prelaze. Amorski asteroidi su dalje podeljeni u četiri podgrupe, zavisno od toga gde njihova poluglavna osa pada između Zemljine orbite i asteroidnog pojasa; Trojanski asteroidi Zemalje, asteroidi koji dele Zemljinu orbitu i gravitaciono su zaključani na nju. Prema podacima iz 2011. godine, jedini poznat pripadnik ove grupe je 2010 TK7. Trojanski asteroidi Marsa, asteroidi koji dele Marsovu orbitu i gravitaciono su zaključani na nju. Prema podacima iz 2007. godine, poznato je osam takvih asteroida. Asteroidni pojas, čiji članovi prate približno kružne orbite između Marsa i Jupitera. Ovo je originalna i najpoznatija grupa asteroida. Trojanski asteroidi Jupitera, asteroidi koji dele Jupiterovu orbitu i gravitaciono su zaključani na nju. Numerički se procenjuje da su jednaki asteroidima glavnog pojasa. Udaljene male planete; sveobuhvatni izraz za omanje planete u spoljašnjem Sunčevom sistemu. Kentauri, tela u spoljnjem Sunčevom sistemu između Jupitera i Neptuna. Oni imaju nestabilnu orbitu zbog gravitacionog uticaja džinovskih planeta, i zato se smatra da su dospeli od negde drugde, verovatno izvan Neptuna. Trojanski asteroidi Neptuna, tela koja dele Neptunovu orbitu i gravitaciono su zaključana na nju. Iako je poznat mali broj takvih objekata, postoje dokazi da su trojanski asteroidi Neptuna mnogobrojniji od onih u asteroidnom pojasu ili od trojanskih asteroida Jupitera. Trans-neptunski objekti, tela na ili izvan orbite Neptuna, najudaljenije planete. Kojperov pojas, objekti unutar očiglednog populacionog pada na oko 55 AU sa Sunca. Klasični objekti Kojperovog pojasa poput Makemaka, takođe poznati kao kubevanos, nalaze se u iskonskoj, relativno kružnoj orbiti koja nije u rezonanci s Neptunom. Rezonantni objekti Kojperovog pojasa Plutinosi, tela poput Plutona koja su u 2:3 rezonanci sa Neptunom. Objekti rasejanog diska predmeti poput Eride, s apsidom izvan Kojperovog pojasa. Smatra se da ih je Neptun resejao. Rezonantni transneptunski objekti. Odvojeni objekti poput Sedne, sa apsidom i perihelom izvan Kojperovog pojasa. Sednoidi, odvojeni objekti sa perihelom većim od 75 AU (Sedna, , i Leleakuhonua). Ortov oblak, hipotetička populacija za koju se smatra da je izvor kometa dugog perioda koje se mogu da dosegnu do 50,000 AU od Sunca.
Napomene
Reference
Literatura
Dictionary of Minor Planet Names, 5th ed.: Prepared on Behalf of Commission 20 Under the Auspices of the International Astronomical Union, Lutz D. Schmadel, The Names of the Minor Planets, Paul Herget, 1968,
Spoljašnje veze
-{Minor Planet Center}- -{Logarithmic graph of asteroid discoveries from 1801-2015}- -{How Many Solar System Bodies, Jet Propulsion Laboratory Small-Body Database}- -{SBN Small Bodies Data Archive}- -{JPL Minor Planet Database for physical and orbital data (of any Small Solar System Body or dwarf planet)}-
-{Lists and plots: Minor Planets}- -{MPC Discovery Circumstances (minor planets by number)}- -{CNEOS, Center for Near-Earth Object Studies, NASA}- -{PDS Asteroid Data Archive}-
Категорија:Планете