Svetozar Simić (Kikinda, 5. decembar 1885 — Kikinda, 1958) bio je učesnik Prvog svetskog rata i Oktobarske revolucije u Rusiji.
Privatni život Rođen je 5. decembra 1885. godine u Kikindi. Po zanimanju je bio zemljoradnik, ženio se dvaput i bio otac troje dece.
Prvi svetski rat Na početku Prvog svetskog rata mobilisan je u austrougarsku vojsku kao podoficir 7. honvedske regimente. Jula 1915. godine zarobljen je kod Ternopolja u Galiciji, na Istočnom frontu.
Iz ruskog zarobljeništva prijavio se u dobrovoljce i 15. januara 1916. kao podoficir stupio u Prvu srpsku dobrovoljačku diviziju u Odesi. Sa ovom jedinicom učestvovao je u borbama u Dobrudži protiv nemačkih, bugarskih i turskih trupa.
Posle Februarske revolucije u Rusiji i abdikacije cara Nikolaja II 1917. godine, iz Divizije je istupio veliki broj vojnika (tzv. disidenata), među kojima i Simić.
Učešće u Oktobarskoj revoluciji Uz odobrenje ruske Privremene vlade, oko 600 disidenata među kojima je bio Simić (od istaknutijih ličnosti: Maksim Čanak, Nikola Grulović, Nikola Kovačević, Uroš Čonkić, Spasoje Stejić i dr.) učestvovalo je u leto 1917. godine u obrazovanju Jugoslovenskog udarnog (revolucionarnog) bataljona, čiji je komandant postao crnorukac Vojislav Gojković. Simić je bio potpredsednik bataljonskog suda.
Posle Oktobarske revolucije, bataljon se nalazio u Kijevu, pod vlašću Ukrajinske Narodne Republike koja nije priznala boljševičku vlast.
Najpoznatiji događaj u kojem je Simić učestvovao bilo je oslobađanje istaknutih boljševika iz Lukjanovskog zatvora u Kijevu 8. februara 1918. godine, uoči boljševičkog zauzimanja grada. Kao zapovednik stražarskog voda održavao je vezu sa zatvorenicima i tokom smene straže omogućio njihovo oslobađanje. Među izbavljenima bili su general V. N. Jegorjev i čuveni revolucionar Grigorij Čudnovski. Akcija je izvedena zajedno sa Nikolom Kovačevićem, koji je kao uspomenu na taj događaj uzeo pseudonim Čudnovski.
U istom periodu Simić je učestvovao i u borbi za Državnu banku u Kijevu, kada je nakon žestokog sukoba novac prebačen u Harkov i predat boljševicima. Kasnije se, na strani „crvenih“, borio i na drugim frontovima Ruskog građanskog rata – u Harkovu, Žitomiru, Jekaterinoslavu i Caricinu (današnjem Volgogradu).
Tokom 1918. godine bio je ranjen u glavu u borbama kod Poltave i potom hospitalizovan.
Povratak u Kraljevinu SHS Početkom 1919. godine Simić se vratio u Kikindu, gde je nastavio politički rad u saradnji sa Nikolom Kovačevićem i lokalnim komunistima. Aktivno je učestvovao u kampanji za izbore za Ustavotvornu skupštinu 1920. godine, podržavajući komunističku listu za područje Sudbenog stola Velika Kikinda–Veliki Bečkerek, na kojoj je bio Kovačević.
Odlikovanje i nasleđe Svetozar Simić se u svojim kasnijim godinama isticao kao jedan od najstarijih revolucionara u Banatu.
Za svoje učešće u Oktobarskoj revoluciji i doprinos borbama Crvene armije, Simić je 1967. godine posthumno odlikovan sovjetskom medaljom „Za borbene zasluge“ (За боевые заслуги). Odlikovanje mu je dodelio Prezidijum Vrhovnog Sovjeta SSSR-a povodom 50-godišnjice Oktobarske revolucije. Jugoslovensko Savezno izvršno veće (SIV) donelo je 29. decembra 1967. godine rešenje kojim se Simiću odobrava da primi sovjetsko odlikovanje, a odluku je potvrdilo i Pokrajinsko izvršno veće SAP Vojvodine 1971. godine.
Референце
Arhiv Jugoslavije, MG-1039/1–2, Sećanja Svetozara Simića Arhiv Jugoslavije, MG-513/2, Sećanja Nikole Kovačevića (Čudnovskog) Državni istorijski arhiv, izjava Svetozara Simića o učestvovanju u Oktobarskoj revoluciji Pismo Svetozara Simića Ambasadi SSSR-a u Beogradu, 26. IX 1957. Rešenje Saveznog izvršnog veća SFRJ, br. 17-17/67, Beograd, 29. XII 1967. Pokrajinsko izvršno veće SAP Vojvodine, br. 219/71, Novi Sad, 15. III 1971. Očak, Ivan D. (1967). Jugosloveni u Oktobru. Beograd: Narodna knjiga. Zelenjin, Vladimir (1967). Jugosloveni pod zastavom Oktobra. Beograd: Mlado pokolenje. Popović, Nikola B. (2005). Srbi u građanskom ratu u Rusiji 1918–1920. Beograd: Institut za savremenu istoriju.
Категорија:Учесници Октобарске револуције Категорија:Српски револуционари Категорија:Људи из Кикинде Категорија:Рођени 1885. Категорија:Умрли 1958.