Ženska stranka ŽEST (žene, etika, saradnja, tolerancija), bila je prva ženska politička stranka u savremenoj istoriji Srbije, osnovana 31.10. 1990. godine u Beogradu, a ugašena 05.11.1991. godine. Nastala je kao direktan odgovor feminističkih i antiratnih aktivistkinja na uvođenje višestranačkog pluralizma u Socijalističkoj federativnoj republici Jugoslaviji (SFRJ), pretećoj militarizaciju društva i buđenje nacionalizma koji je ugrožavao prava žena. Iako je imala kratak politički život, Ženska stranka, uz Beogradski ženski lobi i Ženski parlament, stavila je u fokus ženska pitanja u novom, višestranačkom sistemu u Srbiji kojim su u tom momentu dominirali muškarci.
ŽEST, budući feminističke i antimilitarističke orjentacije, protivila se nadolazećem ratu u bivšoj SFRJ, te je u julu 1991. godine uputila pismo Saveznoj skupštini, Saveznom izvršnom veću i skupštinama jugoslovenskih republika tražeći formiranje parlamentarnih delegacija, uz učešće žena, koje bi pregovarale o mirnom rešenju sukoba.
Nakon gašenja 1991. godine, ŽEST se pretočio u ženski mirovni pokret u Srbiji.
Osnivačice i osnivači Osnivačice stranke u Beogradu su bile: Lina Vušković, Žarana Papić, Anđelka Milić, Marina Blagojević, Zorica Trifunović, Nena Kovandžić, Nela Bebler, Branislava Jevtić i Srpka Arsenović.
Osnivačice ŽEST-a , ogranka stranke u Novom Sadu, bile su: Svenka Savić, Irina Hardi Kovačević, Vesna Štasni, i Ivan Kukurović.
Program stranke Žene hoće vlastitu političku organizaciju koja će se zalagati za njihove interese i srazmerno i ravnopravno odlučivanje na svim političkim nivoima. Žene imaju pravo na kvotu u svim lokalnim, republičkim i saveznim i drugim važnim državnim telima. Takođe imaju pravo na zakon po kome se ne sme donositi nijedan amandman od važnosti za život žena i dece bez njihovog učešća u odlučivanju, i to prema njihovom statističkom učešću u društvu.
Političko delovanje Ženska stranka shvata kao sredstvo za iskazivanje autentičnih potreba i interesa svih delova društva i sredstvo kontrole i zaštite demokratskog poretka od svih uzurpacija moći i vlasti. Njen cilj je postizanje stvarne i potpune jednakosti i ukidanje svih diskriminacija u privatnom i društvenom životu.
Ženska stranka energično diže glas protesta i ogorčenja protiv sadašnjeg i svakog budućeg nacionalističkog ludila i mržnje koji vode razaranju društva i opštem nasilju i apeluje na ujedinjenje žena na svim nivoima: od porodice i bliže okoline, do masovnog udruživanja i istupanja protiv svih, po mir i bezbednost, opasnih akcija!
Ženska stranka podržava programe svih organizacija, udruženja i pokreta koji žele humanizaciju života i bore se protiv mržnje i nasilja, verske, nacionalne, klasne, rasne, polne i svake druge diskriminacije.
Ženska stranka smatra da osnovni cilj razvoja treba da bude ostvarivanje kvaliteta života i da se ekonomski i politički ciljevi vrednuju, pre svega, iz ove perspektive. Kvalitet života podrazumeva materijalno, kulturno i psihičko blagostanje.
Kritički osvrt Prema Marini Blagojević, jednoj od osnivačica Ženske stranke, motivi i način rada stranke su bili „utopistični i naivni“, ali u pozitivnom smislu, i da ideja o mogućoj transformaciji same vlasti jeste bila „teorijski opravdana“, ali i nemoguća za ostvariti u uslovima kada su već počeli ratovi u bivšoj Jugoslaviji.
Reference