2G označava drugu generaciju tehnologije mobilnih mreža, koja je počela da se uvodi širom sveta početkom 1990-ih godina. Glavna razlika u odnosu na prethodne sisteme mobilne telefonije, koji su naknadno nazvani 1G, jeste to što su radio-signali 2G mreža digitalni, a ne analogni, pri komunikaciji između mobilnih uređaja i baznih stanica. Pored govorne telefonije, 2G je omogućio i korišćenje usluga mobilnog prenosa podataka.
Najrasprostranjenija 2G tehnologija bio je standard GSM, koji je postao prvi globalno prihvaćeni standard za mobilne komunikacije. Druge 2G tehnologije uključuju cdmaOne i danas ugašeni Digital AMPS (D-AMPS/TDMA), kao i Personal Digital Cellular (PDC) i Personal Handy-phone System (PHS) u Japanu.
Prelazak na digitalnu tehnologiju omogućio je primenu šifrovanja govornih poziva i prenosa podataka, čime je značajno poboljšana bezbednost mobilnih komunikacija, a istovremeno su povećani kapacitet i efikasnost u poređenju sa ranijim analognim sistemima. 2G mreže su prvenstveno bile projektovane za govorne pozive i uslugu kratkih poruka (SMS), dok su kasnija unapređenja, kao što je General Packet Radio Service (GPRS), omogućila paketni prenos podataka sa stalnom vezom, uključujući elektronsku poštu i ograničen pristup internetu. 2G je nasledila tehnologija 3G, koja je omogućila veće brzine prenosa podataka i proširila mogućnosti mobilnog pristupa internetu.
Istorija
Godine 1990. inženjeri kompanije AT&T Bell Labs Džesi Rasel, Farhad Barzegar i Kan A. Erijaman podneli su patentnu prijavu za digitalni mobilni telefon koji podržava prenos digitalnih podataka. Na njihov patent su se nekoliko godina kasnije pozivali Nokija i Motorola prilikom razvoja 2G digitalnih mobilnih telefona.
2G je prvi put komercijalno pušten u rad 1991. godine u Finskoj, kada ga je operator Radiolinja (danas deo kompanije Elisa Oyj) uveo u obliku sistema GSM, koji je definisao Evropski institut za telekomunikacione standarde (ETSI). Udruženje telekomunikacione industrije (TIA) definisalo je 2G standard cdmaOne (IS-95), koji je omogućio osam do deset puta veći kapacitet govornih poziva u poređenju sa analognim sistemom AMPS. Prva primena sistema cdmaOne izvršena je 1995. godine. U Severnoj Americi dominirali su Digital AMPS (IS-54 i IS-136) i cdmaOne (IS-95), ali se koristio i GSM.
Kasnija izdanja 2G tehnologije u okviru GSM-a, koja se često nazivaju 2.5G i 2.75G, obuhvataju General Packet Radio Service (GPRS) i Enhanced Data rates for GSM Evolution (EDGE). GPRS omogućava 2G mrežama teorijsku maksimalnu brzinu prenosa od 40 kbit/s (5 kB/s). EDGE povećava ovaj kapacitet i omogućava teorijsku maksimalnu brzinu prenosa od 384 kbit/s (48 kB/s).
Tri glavne prednosti 2G mreža u odnosu na njihove 1G prethodnike bile su:
Digitalno šifrovani telefonski razgovori, barem između mobilnog telefona i bazne stanice, mada ne nužno i u ostatku mreže. Znatno efikasnije korišćenje radio-frekvencijskog spektra, što omogućava veći broj korisnika u istom frekvencijskom opsegu. Usluge prenosa podataka za mobilne uređaje, počevši od SMS tekstualnih poruka, a kasnije proširene na MMS.
Razvoj GSM 2G tehnologije
mini|500p|Vremenska linija standarda i generacija mobilnih mreža. (Veliki naslovi u obojenim oblastima odnose se na linije sa njihove desne strane.)
2.5G (GPRS)
2.5G („druga i po generacija”) odnosi se na 2G sisteme koji, pored postojećeg domena sa komutacijom kola, sadrže i domen sa komutacijom paketa, koji se najčešće primenjuje putem sistema General Packet Radio Service (GPRS). GPRS omogućava paketni prenos podataka dinamičkom dodelom više vremenskih slotova korisnicima, čime se poboljšava efikasnost mreže. Međutim, to samo po sebi ne omogućava veće brzine, pošto se slične tehnike, poput objedinjavanja vremenskih slotova, koriste i kod usluga prenosa podataka sa komutacijom kola, kao što je HSCSD. U 2G sistemima koji podržavaju GPRS teorijska maksimalna brzina prenosa iznosi 40 kbit/s (5 kB/s).
2.75G (EDGE)
2.75G označava evoluciju GPRS mreža u EDGE (Enhanced Data Rates for GSM Evolution) mreže, ostvarenu uvođenjem kodiranja 8PSK (8 Phase Shift Keying). Iako je brzina simbola ostala nepromenjena na 270,833 simbola u sekundi, upotreba 8PSK omogućila je da svaki simbol prenosi tri bita umesto jednog, čime je značajno povećana efikasnost prenosa podataka. Enhanced Data Rates for GSM Evolution (EDGE), poznat i kao Enhanced GPRS (EGPRS) ili IMT Single Carrier (IMT-SC), jeste unazad kompatibilna digitalna tehnologija mobilne telefonije razvijena kao proširenje standardnog GSM-a. EDGE je prvi put uveden 2003. godine od strane AT&T-a u Sjedinjenim Američkim Državama i omogućava teorijsku maksimalnu brzinu prenosa od 384 kbit/s (48 kB/s).
2.875G (EDGE Evolution)
Evolved EDGE (poznat i kao EDGE Evolution ili 2.875G) predstavlja unapređenje mobilne tehnologije EDGE koje je uvedeno kao kasna nadogradnja 2G mreža. Dok je EDGE prvi put uveden početkom 2000-ih kao deo GSM mreža, Evolved EDGE se pojavio znatno kasnije, u vreme širokog usvajanja 3G tehnologija kao što je HSPA i neposredno pre pojave 4G mreža. Zbog vremena u kojem je uveden njegova praktična primena bila je ograničena.
Evolved EDGE je povećao protok podataka i smanjio kašnjenje (na 80 ms) korišćenjem poboljšanih tehnika modulacije, podrške za dva nosioca, dve antene i turbo kodova. Omogućavao je vršne brzine prenosa do 1 Mbit/s, čime je značajno povećana efikasnost mreža operatora koji još nisu prešli na 3G ili 4G infrastrukturu. Međutim, uprkos tehničkim poboljšanjima, Evolved EDGE nikada nije bio široko primenjen. Do trenutka kada je postao dostupan, većina mobilnih operatora bila je usredsređena na uvođenje naprednijih tehnologija kao što su UMTS i LTE. Prema podacima iz 2016. godine, nije bilo komercijalnih mreža za koje je navedeno da podržavaju Evolved EDGE.
Gašenje
2G, pod kojim se podrazumevaju GSM i cdmaOne, potisnut je novijim tehnologijama kao što su 3G (UMTS / CDMA2000), 4G (LTE / WiMAX) i 5G (5G NR). Ipak, 2G mreže su i dalje bile dostupne u većem delu sveta, uz značajne izuzetke kod većine operatora u Severnoj Americi, Istočnoj Aziji i Australiji.
Mnogi savremeni uređaji koji podržavaju LTE imali su mogućnost vraćanja na 2G mrežu radi obavljanja telefonskih poziva, što je bilo naročito potrebno u ruralnim područjima u kojima novije generacije mobilnih mreža još nisu bile uvedene. U pojedinim područjima umesto 2G mreža gase se njihove naslednice, 3G mreže — Vodafone je ranije objavio da je tokom 2020. godine ugasio 3G mreže širom Evrope, dok je zadržao 2G kao rezervnu uslugu. U Sjedinjenim Američkim Državama T-Mobile je ugasio svoje 3G usluge 2022. godine, dok je svoju 2G GSM mrežu zadržao sve do njenog gašenja 3. avgusta 2026. godine.
Različiti mobilni operatori objavili su da su 2G mreže u Sjedinjenim Američkim Državama, Japanu, Australiji i drugim državama u procesu gašenja ili da su njihove 2G usluge već ugašene, kako bi frekvencije koje su koristile mogle ponovo da se upotrebe za novije tehnologije (npr. 4G i 5G). Brazilski operator Vivo je 2026. godine takođe objavio da namerava da ugasi svoje 2G usluge kako bi se usredsredio isključivo na svoje 4G i 5G mreže.
Kao zastareli protokol, 2G povezivanje smatra se nebezbednim. Konkretno, još od 2009. godine poznate su metode za iskorišćavanje bezbednosnih slabosti GSM-a, koje su praktično korišćene i za izvršavanje krivičnih dela. Načini napada na 2G cdmaOne otkriveni su kasnije i o njima je objavljeno manje informacija.
Android 12 i novije verzije pružaju mrežno podešavanje kojim se na uređaju može onemogućiti povezivanje na 2G mreže. iOS 16 i novije verzije mogu da onemoguće povezivanje na 2G mreže uključivanjem režima zaključavanja (Lockdown Mode).
Kritika
U pojedinim delovima sveta, uključujući Ujedinjeno Kraljevstvo, 2G se i dalje u velikoj meri koristi za starije mobilne telefone i uređaje Interneta stvari (IoT), kao što su pametna brojila, sistemi eCall i uređaji za praćenje vozila, kako bi se izbegli visoki troškovi licenciranja patenata za novije tehnologije. Gašenje 2G usluga moglo bi da dovede do toga da ugrožene osobe koje zavise od 2G infrastrukture izgube mogućnost komunikacije čak i sa kontaktima za hitne slučajeve, što bi moglo da prouzrokuje štetu, a potencijalno i smrtne slučajeve.
Reference
Kategorija:Mobilne telekomunikacije Kategorija:Softverski definisan radio Kategorija:Bežični komunikacioni sistemi